Gaa na ọdịnaya

Ève Curie

Shí Wikipedia, njikotá édémédé nke onyobulạ

 

Ève Curie Denise Labouisse (French pronunciation: [ɛv dəniz kyʁi labwis]; December 6, 1904 - October 22, 2007) bụ onye edemede French na American, onye nta akụkọ na onye na-akpọ piano. Ève Curie bụ nwa nwanyị nke Marie Skłodowska-Curie na Pierre Curie. Nwanne ya nwanyị bụ Irène Joliot-Curie na nwanne di ya bụ Frédéric Joliot -Curie. Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nta akụkọ ma dee akụkọ ndụ nne ya Madame Curie na akwụkwọ akụkọ agha, Journey Among Warriors . [1][2] Site na 1960s, o tinyere onwe ya n'ọrụ maka UNICEF, na-enyere ụmụaka na ndị nne aka na mba ndị na-emepe emepe. Ève bụ naanị onye ezinụlọ ya na-ahọrọghị ọrụ dịka onye ọkà mmụta sayensị ma ghara inweta ihe nrite Nobel, ọ bụ ezie na di ya, Henry Richardson Labouisse Jr., natara ihe nrite udo Nobel na 1965 maka UNICEF, mezue ihe nketa Ezinụlọ Curie nke ndị mmeri Nobel ise.

Oge ọ bụ nwata

[dezie | dezie ebe o si]
Ève, Marie, na Irène Curie na 1908

A mụrụ Ève Denise Curie na Paris, France, na Disemba 6, 1904. Ọ bụ ada nke obere nke ndị ọkà mmụta sayensị bụ́ Marie na Pierre Curie, bụ́ ndị mụtakwara nwa nwanyị ọzọ bụ́ Irène (amụrụ na 1897). Ève amaghị nna ya, onye nwụrụ n'ihe mberede na 1906, nke ụgbọ ịnyịnya gbara. Mgbe ihe mberede a gasịrị, Marie Curie nakweere ọrụ nkụzi di ya na La Sorbonne. Nna di ya, Dọkịta Eugène Curie, kwagara n'ụlọ ya mgbe nwunye ya nwụrụ, ọ na-elekọtakwa ụmụaka ebe Pierre na Marie, e mesịakwa naanị Marie, gara ọrụ. Mgbe ọ nwụrụ n'afọ 1910, Marie Curie nọgidere naanị ya ịzụlite ụmụ ya nwanyị site n'enyemaka nke ndị isi. Ève mechara kwuo na mgbe ọ bụ nwata, ọ tara ahụhụ n'ihi enweghị nlebara anya zuru oke n'ebe nne ya nọ, ọ bụ naanị mgbe ọ dị afọ iri na ụma, ka o si n'afọ iri na ụma ya nwee mmekọrịta mmetụta uche siri ike karị.[3] Marie lekọtara agụmakwụkwọ na mmepe nke ọdịmma nke ụmụ ya nwanyị abụọ. Irène sooro nzọụkwụ nne ya wee ghọọ onye ọkà mmụta sayensị a ma ama (ya na di ya Frédéric Joliot-Curie nyere ya Nobel Prize na Chemistry na 1935), ebe Ève gosipụtara mmasị nka na edemede. Ọbụna mgbe ọ bụ nwatakịrị, o gosipụtara otu nkà maka egwu.

N'agbanyeghị ihu igwe, ha gara ije dị ogologo ma na-agba ígwè. Ha na-egwu mmiri n'oge ọkọchị, Marie tinyekwara ihe eji eme egwuregwu mgbatị ahụ n'ogige ụlọ ha dị na Sceaux, Hauts-de-Seine. Ève na Irène mụtakwara ịkwa akwa, ịkọ ubi na isi nri.

Ọ bụ ezie na ụmụ agbọghọ ahụ bụ ụmụ amaala France (Ève mechara bụrụ nwa amaala America), asụsụ mbụ ha bụ French, ha maara mmalite Polish ha ma na-asụ Polish. N'afọ 1911, ha gara Poland (akụkụ ndịda, nke nọ n'okpuru ọchịchị Austrian n'oge ahụ). N'oge nleta a, ha na-agba ịnyịnya ma na-aga ije n'ugwu.[4]

Ndị ntorobịa

[dezie | dezie ebe o si]

N'afọ 1921, Ève malitere njem mbụ ya gafee Oké Osimiri Atlantic: n'oge opupu ihe ubi ahụ, ya na nwanne ya nwanyị na nne ya ji ụgbọ mmiri RMS <i id="mwOg">Olimpik</i> gaa New York City. Marie Curie, dị ka onye nwetara ihe nrite Nobel ugboro abụọ, onye chọpụtara radium na polonium, nabatara ya n'ebe ahụ na emume kwesịrị ekwesị; ụmụ ya nwanyị na-ewu ewu n'etiti ndị isi America. N'ịbụ onye na-enwu gbaa na oriri na ọṅụṅụ, ndị nta akụkọ kpọrọ Ève "nwa agbọghọ nwere anya radium".[5] N'oge njem ahụ, Éve na Irène rụkwara ọrụ dị ka "ndị nche" nne ha - Marie, nke na-elekwasịkarị anya n'ọrụ nyocha ma na-ahọrọ ndụ dị mfe, anaghị enwe ahụ iru ala mgbe niile izute nsọpụrụ a na-enye ya. Mgbe ha nọ na United States, Marie, Irène na È zutere Onyeisiala Warren G. Harding na Washington, D.C., hụrụ Niagara Falls wee jiri ụgbọ okporo ígwè gaa hụ Grand Canyon. Ha laghachiri Paris na June 1921.

Dịka nwanne ya nwanyị bụ Irène, Ève gụsịrị akwụkwọ na Collège Sévigne, ụlọ akwụkwọ sekọndrị nkeonwe na-abụghị nke otu okpukperechi na Paris, ebe o nwetara nzere baccalaureate ya na 1925. Ka ọ dịgodị, o mekwara ka nkà piano ya ka mma ma nye egwu egwu mbụ ya na Paris na 1925. Mgbe e mesịrị, ọ rụrụ ọrụ egwu ọtụtụ ugboro n'elu ikpo okwu, na-enye egwu egwu na isi obodo France, na ógbè na Belgium.

Mgbe Irène lụrụ Frédéric Joliot na 1926, Ève so nne ya nọrọ na Paris, na-elekọta ya ma na-eso ya na njem na France, Ịtali, Belgium, na Switzerland. N'afọ 1932, ha sonyeere Onye isi ala Czechoslovakia, Tomáš Masaryk, na njem ya na Spain.

Ọ bụ ezie na ọ hụrụ nne ya n'anya, È nwere àgwà dị iche na nke ya (nakwa nwanne ya nwanyị bụ Irène). Ọ chọghị sayensị, kama ọ na-ahọrọ ọdịmma mmadụ. N'adịghị ka nne ya, ndụ dị mma na-adọrọ mmasị ya mgbe niile. Ebe Marie na-eyi uwe ojii dị mfe, È na-enwekarị mmasị n'uwe mara mma, na-eyi akpụkpọ ụkwụ dị elu na etemeete, ma na-enwe mmasị n'ịcha mma n'oriri. Agbanyeghị, ma Ève ma Irène lekọtara nne ha nke ọma ruo ọnwụ ya. Marie, onye na-arịa ọrịa anaemia aplastic, nke nwere ike ịbụ n'ihi mmetụta ogologo oge o nwere na radieshon ionizing, nwụrụ na Julaị 4, 1934.

 

Mgbe nne ya nwụsịrị

[dezie | dezie ebe o si]

Mgbe Marie Curie nwụsịrị, Ève dere akụkọ ndụ banyere nne ya. Ọ hapụrụ ndụ ọha na eze nwa oge wee kwaga n'otu obere ụlọ dị na Auteuil, Yvelines, ebe ọ na-achịkọta ma na-ahazi akwụkwọ na akwụkwọ ozi. N'oge mgbụsị akwụkwọ nke afọ 1935, ọ gara leta ezinụlọ ya na Poland, na-achọ ozi gbasara nwata na ntorobịa nne ya. E bipụtara akụkọ ndụ, Madame Curie, n'otu oge na France, Britain, Italy, Spain, United States na mba ndị ọzọ na 1937. [6]

Madame Curie ghọrọ onye a ma ama ozugbo ma ghọọ akwụkwọ kacha ere ahịa n'ọtụtụ mba gụnyere United States. Na US, ọ meriri nke atọ kwa afọ National Book Award for Non-Fiction nke American Booksellers Association họpụtara. E nwere Ihe nkiri na 1943 site na Metro-Goldwyn-Mayer, na Greer Garson na ọrụ aha.

Ève malitere itinye aka n'ọrụ edemede na nke nta akụkọ. Ewezuga akụkọ ndụ nne ya, o bipụtara nyocha egwu na Candide kwa izu na Eziokwu gbasara ihe nkiri, egwu, na ihe nkiri na akwụkwọ akụkọ ndị ọzọ dị na Paris.[4]

Agha Ụwa nke Abụọ

[dezie | dezie ebe o si]

Mgbe Agha Ụwa nke Abụọ tiwapụrụ na 1939, onye edemede na onye na-ede egwuregwu Jean Giraudoux, onye ghọrọ Kọmishọna Ozi nke France (Commissaire général à l'information) n'otu afọ ahụ, họpụtara Ève Curie ka ọ bụrụ onye isi nke ngalaba ụmụ nwanyị n'ọfịs ya. Mgbe Germany wakporo France, Ève hapụrụ Paris na June 11, 1940, mgbe France nyefere onwe ya, ya na ndị ọzọ gbara ọsọ ndụ gbagara England n'ụgbọ mmiri jupụtara na ya, nke ụgbọelu ndị Germany gburu. N'ebe ahụ, ọ sonyeere ndị Free French Forces nke General Charles de Gaulle wee malite ọgụ ya megide Nazism, nke mere ka gọọmentị Vichy napụ ya nwa amaala France ma weghara ihe onwunwe ya na 1941.

Ève Curie n'uwe ndị nkịtị, 1943

Ève Curie nọrọ ọtụtụ n'ime afọ agha na Britain, ebe ọ zutere Winston Churchill, na United States, ebe o nyere nkuzi ma dee isiokwu na akwụkwọ akụkọ America (karịsịa New York Herald Tribune). N'afọ 1940, ọ zutere Eleanor Roosevelt na White House. N'ịbụ onye nleta a kpaliri, o mechara nye usoro nkuzi banyere "Ndị inyom French na Agha"; na Mee 1940 The Atlantic Monthly bipụtara edemede ya n'okpuru otu aha ahụ.

Site na Nọvemba 1941 ruo Eprel 1942, Ève Curie gara Africa, Soviet Union na Eshia dị ka onye na-ede akụkọ agha, ebe ọ hụrụ mwakpo ndị Britain na Egypt na Libya na Disemba 1941 na mmegide Soviet na Moscow na Jenụwarị 1942. N'oge njem a, ọ zutere Shah nke Iran, Mohammad Reza Pahlavi, onye ndú nke Free China, Chiang Kai-shek, na-alụso ndị Japan ọgụ, na Mahatma Gandhi. Ugboro ugboro o nwere ohere izute ndị obodo ya, Ndị agha Poland, bụ ndị lụrụ ọgụ n'akụkụ ndị Britain ma ọ bụ hazie Ndị agha Poland na Soviet Union.

E bipụtara akụkọ Curie site na njem a na akwụkwọ akụkọ America, na 1943 a chịkọtara ha n'akwụkwọ Journey Among Warriors, nke a họpụtara maka Pulitzer Prize for Correspondence na 1944 (nke Ernie Pyle mechara merie). [4] Otu isiokwu dị na mbipụta oge mgbụsị akwụkwọ nke 1943 nke The Russian Review katọrọ akwụkwọ Curie. Onye nyocha ahụ, Michael Karpovich, toro ụdị edemede ya na-anụ ọkụ n'obi na ọmịiko banyere ndị ọ zutere ma gbaa ajụjụ ọnụ na Soviet Union. Otú ọ dị, Karpovich chere na Curie akọwaghị ndị Russia ọ kọwara n'ụzọ kwere omume. Na Journey Among Warriors, o dere banyere mkparịta ụka ya na bishọp Greek Orthodox, onye na-agba egwú a ma ama, onye isi ndị agha Red Army, ndị ọrụ ụlọ ọrụ, ndị isi ọchịchị Kọmunist, na ndị ọkà mmụta sayensị. Karpovich chere na obi ụtọ Curie gbagọrọ ma mkpebi ya ma ọhụụ ya, n'akwụkwọ ya.[7]

Mgbe ọ laghachiri Europe, Ève Curie jere ozi dị ka onye ọrụ afọ ofufo na ndị ọrụ ahụike ụmụ nwanyị nke Free French n'oge Campaign Italian, ebe a kwalitere ya ka ọ bụrụ lieutenant na French 1st Armored Division. N'ọnwa Ọgọstụ afọ 1944, ya na ndị agha ya sonyere n'ịda na Provence na ndịda France. E ji Croix de guerre chọọ ya mma maka ọrụ ya.

Mgbe agha ahụ gasịrị

[dezie | dezie ebe o si]

Mgbe nnwere onwe nke France gasịrị, Ève Curie rụrụ ọrụ mbụ dị ka onye nchịkọta akụkọ nke Akwụkwọ akụkọ Paris-Presse kwa ụbọchị site na 1944 ruo 1949, mana ọ na-arụkwa ọrụ na ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Dịka ọmụmaatụ, ọ bụ onye na-ahụ maka ihe gbasara ụmụ nwanyị na gọọmentị de Gaulle, na 1948 ya na ndị ọzọ a ma ama na Europe, ọ rịọrọ United Nations ka ha kweta na steeti Israel. N'afọ 1952-1954, ọ bụ onye ndụmọdụ pụrụ iche nye Hastings Lionel Ismay, odeakwụkwọ ukwu mbụ nke NATO. Na 19 Nọvemba 1954 ọ lụrụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị America na onye nnọchi anya mba ọzọ Henry Richardson Labouisse Jr., onye jere ozi dị ka onye nnọchianya United States na Gris site na 1962 ruo 1965. Ève Curie ghọrọ nwa amaala America na 1958.

Ọrụ maka UNICEF

[dezie | dezie ebe o si]

N'afọ 1965, di Ève hapụrụ ọrụ ya na gọọmentị US mgbe Odeakwụkwọ ukwu nke United Nations U Thant nyere ya ọkwa onye isi nchịkwa nke United Nations Children's Fund UNICEF. Labouisse nọ n'ọfịs a ruo 1979, nwunye ya kwadoro ya, onye rụkwara ọrụ maka nzukọ ahụ ma na-akpọkarị ya "Nwunye mbụ nke UNICEF". Ha niile gara ihe karịrị mba 100, ọtụtụ n'ime ha nọ n'Ụwa nke Atọ, nke bụ ndị na-erite uru na enyemaka UNICEF. N'afọ 1965, Labouisse, ya na nwunye ya, nabatara Nobel Peace Prize, nke e nyere nzukọ ya. [8]

Afọ ndị ikpeazụ nke ndụ

[dezie | dezie ebe o si]

Mgbe di ya nwụsịrị na 1987, Ève biri na New York City. O nweghị ụmụ site n'alụmdi na nwunye ya na Henry Labouisse, mana o nwere nwa nwanyị, Anne Peretz (naanị nwa nwanyị Labouisse bụ, nke a mụrụ n'alụ di mbụ ya), ụmụ Anne Peretz niile weere ya dị ka nne nne ha na ụmụ ha weere ya dị dị ka nne ha.

Na Disemba 2004, Ève Curie mere emume ncheta ọmụmụ ya otu narị afọ. N'oge a, odeakwụkwọ ukwu nke United Nations Kofi Annan letara ya n'ụlọ ya na New York. Ọ natakwara akwụkwọ ozi ekele site n'aka ndị isi ala nke United States - George W. Bush - na France - Jacques Chirac.

N'ọnwa Julaị afọ 2005, e buliri Ève Curie Labouisse n'ọkwa 'Officier de la Légion d'Honneur' nke Republic of France - ihe ịchọ mma kachasị elu na mba ahụ. O gosipụtara ekele maka ihe ịchọ mma ahụ, na-asị:   Mgbe ụfọdụ, ọ na-akwa emo na ọ na-eme ihere nye ezinụlọ ya. "E nwere ihe nrite Nobel ise n'ezinụlọ m", ka ọ na-akwa emo, "abụọ maka nne m, otu maka nna m, otu maka nwanne m nwanyị na nwanne di m na otu maka di m. Naanị ihe m na-eme abụghị ihe ịga nke ọma ... " [9] Ọ bụ naanị m enweghị ihe ịga nke ọma ... ".[my] 

Ève Curie nwụrụ n'ụra ya na 22 Ọktoba 2007 [5] n'ụlọ ya na Sutton Place na Manhattan. Ọ dị afọ 102. Ann Veneman, onye isi nchịkwa nke UNICEF, kwuru mgbe ọ nwụsịrị:   E liri ya na di ya na Metairie Cemetery na obodo ya bụ New Orleans.

Ihe edeturu

[dezie | dezie ebe o si]

 

Edensibia

[dezie | dezie ebe o si]
  1. Curie (1938). Madame Curie, translated by Vincent Sheean, 1, Garden City, New York: Doubleday, Doran and Co., Inc. Retrieved on 23 August 2016. 
  2. Curie (1943). Journey Among Warriors, 1, Garden City, New York: Doubleday, Doran and Co., Inc. Retrieved on 21 August 2016. 
  3. Fox. "Ève Curie's obituary in New York Times", The New York Times, October 25, 2007. Retrieved on March 7, 2010.
  4. 1 2 3 Ève Curie's biography. Answers.com. Retrieved on March 7, 2010."Ève Curie's biography". Answers.com. Retrieved March 7, 2010.
  5. 1 2 "Ève Curie's obituary in The Times", October 26, 2007. Retrieved on March 7, 2010.. London. October 26, 2007. Archived from the original on May 24, 2011. Retrieved March 7, 2010.
  6. Madame Curie : Eve Curie : Free Download, Borrow, and Streaming. Internet Archive.
  7. Book Reviews, Russian Review, Volume 3, Number 1, Autumn 1943, pg. 104.
  8. Pace. "Henry Labouisse's obituary in New York Times", The New York Times, March 27, 1987. Retrieved on March 7, 2010.
  9. Ève Curie's obituary (Polish). Retrieved on March 7, 2010.

Njikọ mpụga

[dezie | dezie ebe o si]

Templeeti:Marie & Pierre Curie

  1. Kraj mojej matki, film – Pocisk.com – ciekawostki historyczne.