Étienne Ngounio
Étienne Ngounio (nke bụkwa Étienne N'Gounio) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Central Africa. Ọ ghọrọ onye otu French Senate na 1958.
Ndụ mbido
[dezie | dezie ebe o si]A mụrụ Ngounio na 19 Ọktoba 1920. E depụtara ebe a mụrụ ya dị ka Limassa nso Ouango site n'aka ọkọ akụkọ ihe mere eme Jacques Serre [1] na Kembé na akụkọ ndụ ya nke French Senate . [2] Serre na-ekwu na n’ihi otú ihe ndekọ ndị ahụ si sụgharịta nke ọma n’oge ahụ, a ejighị ụbọchị a mụrụ ya, nakwa na ọ pụrụ ịbụ na a mụrụ ya afọ ụfọdụ tupu 1920. Ọ gụrụ akwụkwọ praịmarị n’ụlọ akwụkwọ ndị ozi ala ọzọ nke Katọlik, e mesịakwa kụziere ya ihe na nzuzo na Bangassou. Nke a bụ ebe ọ zutere onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Barthélemy Boganda, onye na-eme nleta obodo na 1943. [1]
Ndụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị
[dezie | dezie ebe o si]Ngounio ghọrọ onye na-eso Boganda ma sonye na nchịkwa nke Movement for the Social Evolution of Black Africa (MESAN) na 1951. A họpụtara ya na ndepụta MESAN dị ka onye nnọchi anya Mbomou na 1952. Ọ ghọrọ onye otu Grand Council of French Equatorial Africa na 1957 ma nyere Boganda aka na nhọpụta ya dị ka Onye isi oche nke Kansụl ahụ.[1]Ọ ghọrọ onye otu Senate France na 1958, na-anọchite anya Oubangui-Chari dị ka onye otu Socialist Group. Ọ jere ozi dị ka onye so na kọmitii nke Social Affairs wee nọgide na French Senate ruo 15 Julaị 1959. [2]
Mgbe Boganda nwụsịrị na 1959, ọ ghọrọ onye ndu MESAN ma họrọ ya dị ka onye nnọchi Boganda dị ka onye isi obodo Bangui, ọkwa ọ ga-ejide ruo 1962.Ngounio chịburu nnọkọ nke Mgbakọ Territorial na Eprel 1959, nke e nyere ọrụ ikpebi onye ga-anọchi Boganda dịka onye isi ala nke Central African Republic ọhụrụ. Ọ kwadoro Abel Goumba, onye David Dacko meriri.[1] Dacko n'onwe ya na-ekwu na Ngounio nwere oke ọchịchọ na "gaara ahụ onwe ya dịka Onye isi oche nke Gọọmenti".
N'ọnwa Julaị n'afọ 1960, mgbe Ngounio nọ n'èzí Bangui, Dacko mere ngwa ngwa hazie mgbakọ otu ndọrọndọrọ ọchịchị ma họpụta onwe ya kama Ngounio dị ka onye ndú nke MESAN.[3] Mgbe ahụ, Dacko wepụrụ Ngounio na pati ahụ ma a họpụtaghi ya ọzọ maka ntuli aka na 1964. Kama nke ahụ, a kpọrọ aha ya dị ka onye otu Economic and Social Council, mana ọ naghị aga nzukọ ọ bụla n'ebe ahụ.[1]
Ndụ e mesịrị
[dezie | dezie ebe o si]Mgbe Jean-Bédel Bokassa, bụ́ onye ga-aga n’ihu ịkpọsa onwe ya Eze Ukwu Central Africa, weghaara ọchịchị n’ọchịchị n’ọchịchị n’afọ 1966, o lere Ngounio anya dị ka onye mmegide ndọrọ ndọrọ ọchịchị. N'ihi ya,N'ihi ya, a chụpụrụ Ngounio, a họpụtara ya na 1967 ka onye isi kọstọm na Bouar. A chụpụrụ ya ọzọ n'etiti 1968 na 1970 gaa na oke ugwu nke mba ahụ, dịka onye isi kọstọm na Birao.[1]
Ọ laghachiri na Bangui na 1970 dị ka onye isi nke kọstọm na ọdụ ụgbọ elu, ebe ọ nọgidere na post ruo opekata mpe 1976.[1]
Akụkọ ndụ ya na Senate nke France na-ekwu na ọ nwụrụ na 5 August 1985 na Bangui, [2] ebe Serre na-ekwu ete ọ nwụrụ na 1990 ma ọ bụ 1991. [1]
Edensibia
[dezie | dezie ebe o si]- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 Serre (2007). David Dacko: Prémier Président de la République Centrafricaine 1930–2003 (in French). Paris: L'Harmattan, 345–346. ISBN 978-2-296-02318-5. Kpọpụta njehie: Invalid
<ref>tag; name "serre" defined multiple times with different content - ↑ 2.0 2.1 2.2 Anciens sénateurs IVème République : N'GOUNIO Etienne. www.senat.fr. Retrieved on 9 May 2022. Kpọpụta njehie: Invalid
<ref>tag; name "senate" defined multiple times with different content - ↑ Bradshaw (2016). Historical dictionary of the Central African Republic, 2016, Lanham, MD: Rowman & Littlefield Publishers. ISBN 9780810879928.