Ịga ije Toner Mac Fhionnlaoich
Peadar Toner Mac Fhionnlaoich (5 Ọktoba 1856 - 1 Julaị 1942; Bekee:), mara amara dị ka Cú Uladh (The Hound of Ulster), bụ onye edemede Irish na Gaelic. Enwere akụkọ gbadoro ụkwụ na akụkọ ọdịnala Irish, ụfọdụ n'ime ha bụ ndị mbụ n'asụsụ Irish, nwere isiokwu ndị a na-ahụkarị n'ọtụtụ akwụkwọ akụkọ asụsụ Irish dị ka An Claidheamh Soluis. Ụmụ Conor Eunan sitere na ụlọ akwụkwọ Patrick Pearse, St Endas, mụrụ na 1916.. [1]
Ihe ndị mere n'oge gara aga
[dezie | dezie ebe o si]Amụrụ ya dị ka Peter Toner McGinley na Alt an Iarainn, Gleann tSúilí, County Donegal nye Michael McGinley na Susan Toner na 1856.[1] Nwanne ya nwanyị Bridget Mc Ginley, bụ onye na-agụ uri bụ onye n'ime ọrụ ndị ọzọ dere abụ ahụ, 'Ugwu Donegal' [2]. Ọ gara ụlọ akwụkwọ Blackrock dị na Dublin afọ abụọ. Mgbe ọ hapụrụ ụlọ akwụkwọ ọ banyere British Civil Service ka ọ bụrụ onye ọrụ ntinye ego n'ime obodo. Na 1895 ọ lụrụ Elizabeth Woods ( ) na ha mụrụ ụmụ iri na abụọ. Ọ na-asụ Irish site na nwata wee nọgide na-enwe mmasị n'asụsụ ahụ n'oge ndụ ya niile, buru ụzọ bipụta obere akụkọ na uri asụsụ Irish na The Donegal Christmas Annual 1883. Ọ bụ na 1895 ka ọ bi na Belfast ka o tinyere aka na Gaelic Movement..[citation needed][citation needed]
Conradh na Gaeilge
[dezie | dezie ebe o si]Nzukọ mbụ nke Ulster's Conradh na Gaeilge mere n'ụlọ Mac Fhionnlaoich na 1895. Kemgbe ahụ, ọ na-etinye aka na Conradh na Gaeilge ma ghọọ onye isi oche nke nzukọ ahụ ruo ọtụtụ afọ. Ọ bụ onye na-akwado Ulster Irish wee guzobe Ardscoil Ultach na Belfast iji mepụta Ulster Irish nzaghachi nye Munster Irish na-achịkwa mpaghara ahụ..[2]
Seanad Éireann
[dezie | dezie ebe o si]Mac Fhionnlaoich bụ onye otu Seanad Éireann site na 1938 ruo 1942 mgbe Taoiseach Éamon de Valera họpụtara ya..[3]
Ọrụ ndị bụ isi
[dezie | dezie ebe o si]- The Donegal Christmas Annual 1883 (ed.) - (Nchịkọta nke akụkọ mkpirikpi na uri na Bekee na Irish site na ndị edemede Donegal.)
- Miondrámanna (1902) - (Mgbatị atọ) (Ihe nkiri atọ)
- Akwụkwọ ntuziaka nke nkuzi Irish (1902)
- Pléidseam (1903)
- Tá na Francaighe ar an Mhuir (1905) - (Play) (Na-egwu)
- Léightheoir Gaedhealach (1907) - (Onye na-agụ asụsụ Irish)
- Eachtra Aodh Ruaidh Uí Dhomhnaill (1911) - (Folklore) (Akụkọ ọdịnala)
- Conchubhar Mac Neasa (1914) - (Folklore) (Akụkọ ọdịnala)
- Ciall na Sean-Ráidhte (1914). E bipụtaghachiri ya dị ka: Ciall na Seanráite (1992). Mbipụta ọhụrụ nke Seán Mac Aindreasa dezigharịrị.
- An Cogadh Dearg agus Scéalta Eile (1918) - (Akụkọ dị mkpirikpi)
- N'afọ 1530-1750 (1925) - (Ndị dere Ulster) (Ndị edemede nke Ulster)
- Bliain na hAis domés (1992). Nke Éamon Ó Ciosáin dezigharịrị - (1916 Easter Rising)
Ihe odide
[dezie | dezie ebe o si]- ↑ Kelly (10 August 2018). 1916 Connections: The McGinley brothers. Letterkennyhistory.com. Retrieved on 27 June 2024.
- ↑ The Gaelic Revival Movement in East Belfast – Great War Gaeilgeoirí of East Belfast (en-GB). Retrieved on 2025-01-18.
- ↑ Peadar MacFhionnlach. Oireachtas Members Database. Retrieved on 31 December 2008.