Ọrịa na-efe efe

Ọrịa na-efe efe bụ ọrịa nje, nke nwere ike ịgbasa ngwa ngwa n'ụzọ dị iche iche, gụnyere ịkpọtụrụ ozugbo ma ọ bụ site na ịkpọtụrụ na-adịghị ozugbo.

A na-akpata ọrịa ndị a site n'ọrganizim dị ka parasites, nje bacteria, nje fungi, na nje virus. Ọtụtụ ụdị organizim na-ebi na ahụ mmadụ ma ha nwere ike ikpata ọrịa n'ọtụtụ ọnọdụ.

Ụfọdụ ọrịa nsị ndị a maara nke ọma bụ ndị na-efe efe bụ influenza, COVID-19, ebola, hepatitis, HIV/AIDS, ọrịa nje papillomavirus mmadụ, polio, na nje Zika.

Ọrịa na-abụkarị nke a maara na ọ na-ebute ọrịa tupu sayensị ọgwụ gụchaa onye na-ebute ya. Akwụkwọ Koch banyere ọrịa, nke e bipụtara na ngwụsị narị afọ nke 19, bụ ụkpụrụ maka afọ 100 na-esote ma ọ bụ karịa, ọkachasị na ọrịa ndị nje bacteria na-ebute. Njikọ ọrịa nje microscopic na-agbalị ịkọwapụta ọrịa ndị nje virus na-ebute.

Ihe akụkọ ihe mere eme pụtara

Na mbụ, okwu ahụ na-ezo aka na ọrịa na-efe efe ma ọ bụ ọrịa a na-ebute naanị site na mmetụ aka. N'oge a, a gbasaa okwu ahụ mgbe ụfọdụ iji gụnye ọrịa ọ bụla na-efe efe ma ọ bụ na-efefe. Ọtụtụ mgbe, a pụrụ ịghọta okwu ahụ naanị n'ihe gbara ya gburugburu, ebe a na-eji ya eme ihe iji mesie ike ọrịa na-efe efe, nke na-efefe ngwa ngwa, ma ọ bụ karịsịa ọrịa na-ebute ọrịa.

Mmetụta na mmeghachi omume ahụike ọha na eze

Ọtụtụ ọrịa mgbasa bụ n'ihi ọrịa na-efe efe, na oge ụfọdụ enwere ụfọdụ nkwụsị, dịka ọrịa ọbara ọbara. Ọrịa ndị na-efeghị efe na-agbanwe obere ma ọ bụ enweghị mgbanwe ọ bụla site na ịkpọpụ ndị na arịa ọrịa ahụ, ma ọ bụ ịkpagide ndị ahụ metụtara ya. Ya mere, a na-akọwa "ọrịa na-efe efe" n'ozuzu ya dịka ọrịa ebe ịkpọpụ ma ọ bụ ịkpagide bụ ụzọ dị irè maka ahụike ọha na eze.

Ụfọdụ ebe dị mma maka nchọpụta banyere ọrịa ndị ahụ, na mkpụrụ ndụ ihe nketa n'ihi obere ize ndụ ga ebeleta ya bu ọrịa ife ọtụtụ mmadụ, maọbu kwa ebe dịpụrụ adịpụ.

Ọnụ ọgụgụ mbugharị bụ nke a na-eji tụọ otú ọrịa si gbasaa ngwa ngwa site na mmetụ aka na ndị ọrịa.

Nchekwa mgbali ụlọ ọjọọ bụ usoro eji eme ihe n'ụlọ ọgwụ dabere na atụmatụ ikuku ndụ.

Hụkwa

• Echiche nje nke ọrịa
• Mgbochi ìgwè atụrụ
• Ọrịa a na-ahụ anya