Gaa na ọdịnaya

Akụkọ ọdịnala nke Spain

Shí Wikipedia, njikotá édémédé nke onyobulạ
Akụkọ ọdịnala nke Spain

Akụkọ ifo nke Spain gụnyere akụkọ ifo, akụkọ ifo, ọdịnala ọnụ, na akụkọ ọdịnala (obodo) nke Spain. Ha na-agbasa na mpaghara niile nke Iberian Peninsula. Mmalite nke akụkọ ndị a malitere na narị afọ nke 8 mgbe ndị Arab wetara echiche ha na echiche nke akụkọ ifo mba (Cuento) na akụkọ ifo na Spain.[1]

Mmetụta ndị Arab na akụkọ ọdịnala Spanish ga-eduga Spain na-arụ ọrụ dị ka onye ogbugbo n'etiti mpaghara Europe na ụwa na ọdịbendị ndị Alakụba. Ọ bụghị naanị na Spain ga-arụ ọrụ a dị mkpa n'ụwa ndị Alakụba, kamakwa ha ga-etinye akụkụ ọdịbendị India n'ime akụkọ ha na ọdịnala ha.[1]

Ọdịiche dị n'ógbè

[dezie | dezie ebe o si]

N'ógbè dị iche iche nke Spain, e nwere nsụgharị dị iche iche banyere akụkọ ọdịnala dị ugbu a. E nwekwara akụkọ ọdịnala pụrụ iche nke ha na mpaghara ndị ahụ n'onwe ha.[2]

N'ala Basque, ha kwenyere na onye akụkọ ifo a maara dị ka Basajaun onye bụ "Onyenwe Ọhịa". A na-egosi ya dị ka nnukwu onye nwere ntutu nke na-echebe ọhịa.

Na mpaghara Asturias na Cantabrian, ha kwenyere na ihe a maara dị ka Culebre, nke bụ nnukwu dragọn-dragọn nwere nku nke bi n'ọgba ma na-echebe akụ ndị a hụrụ n'ime ha.

N'akụkụ ndịda nke Iberian Peninsula, ndị mmadụ kwenyere n'akụkọ Tartessos na akụkọ sitere na uri epic, Las Abidas. Tartessos bụ mmepeanya nke oge ọla nchara nke a maara na ọ bara ọgaranya nke ukwuu n'oge ya, mana n'ụzọ dị omimi furu efu ihe dị ka afọ 2,500 gara aga. Eze Gargoris chịrị mmepeanya a ma mesịa nyefee nwa ya nwoke, Abido, onye ndu. Nwa ya nwoke ga-abụ onye mbụ ga-ejikọ mba Spain n'ozuzu ya, mana akụkọ ihe mere eme nke a ga-efu n'oge mgbe Abido gafere n'enweghị onye nketa. Ọpụpụ ya ga-eduga na nkewa ọhụrụ nke Spain n'ime mpaghara niile dị na Peninsula Iberian. [3]

Akụkọ ọdịnala

[dezie | dezie ebe o si]

  N'ime akụkọ ọdịnala na akụkọ ọdịnala nke Spain, enwere nkwekọrịta na akụkọ ndị a kọrọ site na ọdịnala. Na narị afọ nke iri na atọ, e nwere ihe odide a maara dị ka Apolonio. N'ụzọ dị mwute, ọ furu efu n'oge, a maghịkwa ihe banyere ya, mana n'ụzọ dị mma, e nwekwara nsụgharị Castilian site na ngwụcha narị afọ nke iri na anọ nke akụkọ Spanish. Site na nghọta na nchọpụta dị ugbu a, akụkọ Antiochus dị na usoro abụọ a.[4]

Akụkọ banyere Antiochus, eze Antiọk, onye di ya nwụrụ. Ọ na-achọ mmekọrịta mmekọahụ na-ekwesịghị ekwesị na nwa ya nwanyị ma dinaa ya n'ike. N'ikpeazụ, mmekọrịta ha na-aghọ nke nkwekọrịta, mana nke na-emetụta ndị ikwu. Na nsụgharị abụọ nke akụkọ a, nwa nwanyị ahụ ka na-enweghị aha. N'ọrụ iji mee ka nwa ya nwanyị bụrụ nke ya ruo mgbe ebighị ebi, Antiochus kwupụtara na onye ọ bụla nwere ike ịlụ ya ga-akọwa ihe omimi ya iji lụọ nwa ya nwanyị. Onye ọ bụla na-achọ ịlụ ọgụ nke na-apụtaghị na mgbagwoju anya ahụ, na-eche ọnwụ ihu, karịsịa ebe ọ bụ na Antiochus kwuru azịza dị ka ihe na-ezighi ezi ọbụlagodi na ha bụ azịza dị mma. N'ikpeazụ, onye na-achọ ịlụ ya aha ya bụ Apollonius, onye ga-edozi ihe omimi ahụ mana Antiochus ga-ewere azịza ya dị ka ezighị ezi, ma nye ya ụbọchị 30 ọzọ iji chọpụta ezi azịza ahụ. Kama ịlụso Antiochus ọgụ, Apollonius ga-apụ, ma ọ bụ n'ihi ihere ma ọ bụ egwu, ma mechaa kpuru ụgbọ mmiri. Ọ ga-azọpụta site n'aka nwa eze Africa onye ọ ga-alụ ma nwee ụmụ ya. Na njedebe nke akụkọ ahụ, ọ ga-alaghachi Antiọk mgbe ọnwụ Antiochus na nwa ya nwanyị gasịrị. Apollonius ga-anọkwasị n'ocheeze dị ka eze Antiọk.[4]

  • Nnụnụ nke Eziokwu
  • Ndị Na-agba Ịnyịnya nke Azụ
  • Ebe a na-akpọ Rosemary
  • Obere Anụ Na-abaghị Amamihe
  • Mmiri nke Ndụ
  • Ọdụm ahụ e merụrụ ahụ

Akụkọ ifo

[dezie | dezie ebe o si]
  • Akụkọ ifo nke Encantada

Onye a ma ama

[dezie | dezie ebe o si]
  • Don Juan - N'akụkọ ifo nke Don Juan, a na-akọwa ya dị ka onye na-eduhie ụmụ nwanyị ugboro ugboro n'ime mmekọahụ, ma ọ bụ na akụkọ ndị ọzọ, na-emetọ ụmụ nwanyị ndị a mgbe ọ na-ekwe nkwa aka ya n'alụmdi na nwunye, nke ọ na-enyeghị. N'ihi omume ya, otu n'ime nna ya na-abịa ịbọ ọbọ na ikpe ziri ezi maka nwa ya nwanyị, ma kpatara ọnwụ ọjọọ ya. Mana, nna a ga-echegbu Don Juan dị ka mmụọ ma n'otu ụzọ ma ọ bụ ọzọ, dọrọ ya gaa na hel. Akụkọ a na-agbanwekarị n'egwuregwu ihe nkiri.[5]

Ndị Riddlers

[dezie | dezie ebe o si]

Onwere ndi amara dika “Riddlers” bu ndi na-akuko ilu, nke bu ibufe ikike site na poser nke ilu, nye onye zara ilu. Ọ bụ ihe a na-ahụkarị n'akụkọ ọdịnala ndị Spen ka ndị na-agba chaa chaa na-abụ nwanyị karịa nwoke n'ihi na ọ na-ebute esemokwu mmekọahụ n'etiti agwa nwanyị nke na-ajụ ajụjụ ahụ, ma ọ bụ zaa ya, na esemokwu a nke ike. A na-eme nhọrọ a kpọmkwem na akụkọ ifo iji gosi ndị bi na Spain otu dike nwanyị, bụ onye na-amalite na-enweghị ike, ma na-achọta ike na ike n'amamihe ya site n'ichepụta ma ọ bụ zaa ilu..[6]

Edemsibia

[dezie | dezie ebe o si]
  1. 1.0 1.1 Okhritskaya (2018-04-30). "Stages Of Origin Of The Fairy Tale In The Spanish Culture" (in en). European Proceedings of Social and Behavioural Sciences Word, Utterance, Text: Cognitive, Pragmatic and Cultural Aspects. DOI:10.15405/epsbs.2018.04.02.35. ISSN 2357-1330. 
  2. Mamacos (2020-09-16). Spanish Mythology, Legends & Folklore Across the Regions (en-US). Travel n History. Archived from the original on 2024-12-02. Retrieved on 2024-11-27.
  3. Irigoyen-García (April 2013). "Jerónimo de Arbolanche's Las Abidas (1566) and the Mythical Origins of Spain" (in en). Symposium: A Quarterly Journal in Modern Literatures 67 (2): 85–97. DOI:10.1080/00397709.2013.790280. ISSN 0039-7709. 
  4. 4.0 4.1 Himelblau (2017). "The Libro de Apolonio: A Canvas of Folktale Types and Motifs". Bulletin of Hispanic Studies 94 (5): 457-478. 
  5. Herland (2023). "Haunting and Adaptations of the Don Juan Legend". Hispanófila 198 (1): 49–61. ISSN 2165-6185. 
  6. Goldberg (1991). "Women Riddlers in Hispanic Folklore and Literature". Hispanic Review 59 (1): 57-75.