Akwụkwọ Chinua Achebe

Onye odee Naijiria bụ Chinua Achebe (1930–2013) dere akụkọ Afrịka site n'echiche ndị Africa, na akwụkwọ akụkọ mbụ ya, Things Fall Apart (1958), ejirila n'usoro ọmụmụ ụlọ akwụkwọ;[1] O rere ihe karịrị nde iri na abụọ wee sụgharịa ya n'ihe karịrị asụsụ iri isii.[2] Achebe weere na mbụ dị ka "nna nke akwụkwọ akụkọ Africa ọgbara ọhụrụ" site na Nadine Gordimer, [3] n'agbanyeghị na ọ jụrụ aha ahụ n'oge ọrụ ya niile.[4]
Achebe bipụtara akwụkwọ akụkọ ise: Things Fall Apart, No longer in Ease, Arrow of God, A Man of People, and Anthills of the Savannah,[a] na akwụkwọ ụmụaka anọ: Chike and the River, Otú agụ owuru si nweta mgbaaka, Ọjà na Drum; na nchịkọta akụkọ abụọ dị mkpirikpi: Àkwá Àjà na Ụmụ agbọghọ na Agha; Nchịkọta edemede anọ: Ụtụtụ ma na Ụbọchị Okike, Olileanya na Mgbochi, Ụlọ na Mpụga, na Mmụta nke Nwa echebebere na Britain; akwụkwọ nkatọ ndọrọ ndọrọ ọchịchị, Nsogbu na Nigeria, na ihe ndekọ, E Nwere Mba.[6] Afrịka ọzọ nke Achebe nwere otu edemede na abụ, yana foto Robert Lyons.[7]
Onye nkatọ edemede America bụ Elaine Showalter na-ewere Things Fall Apart na Anthills nke Savannah dịka akwụkwọ kacha mma Achebe.[8] Ndị gụrụ akwụkwọ na ndị ọkammụta enyochala ọrụ Achebe, wee nwetakwa ya ọtụtụ ihe nrite. A na-eme emume ihe nketa ya kwa afọ n'ememme akwụkwọ edemede nke Chinua Achebe. Onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị South Africa Nelson Mandela kọwara ya dị ka "onye edemede na ụlọ ọrụ ya mgbidi ụlọ mkpọrọ dara".[9]
Akwụkwọ
[dezie | dezie ebe o si]Akwụkwọ akụkọ
[dezie | dezie ebe o si]Ebe e si nweta ya: [1] [10][11]
- Ihe na-apụ n'anya (1958). London: Heinemann African Writers Series, No. 1; New York: Astor-Honor, 1959 [11]
- Ọ dịghị Ogologo oge na-adị mfe (1960). London: Heinemann African Writers Series, No. 3; New York: Obolensky, 1961. [11]
- Akụ́ nke Chineke (1964). London: Heinemann African Writers Series, No. 16; New York: John Day, 1967. [11]
- Nwoke nke Ndị Mmadụ (1966). London: Heinemann African Writers Series, No. 31; New York: John Day [11]
- Anthills nke Savannah (1987). London: Heinemann African Writers Series [enweghị nọmba]. OCLC 16225418
Akwụkwọ ụmụaka
[dezie | dezie ebe o si]Ebe e si nweta ya: [10]
- Chike na Osimiri (1966). Cambridge: Cambridge University Press [11]
- Otu agụ owuru si enweta mbọ ya (1972). Enugu: Nwamife Publications; New York: The Third Press, 1973 [b][11]
- The Drum (1977). London: Heinemann.[14] ISBN 978-0434006045
- Ọjà (1977). Enugu, Nigeria: Ndị na-ebipụta akwụkwọ nke anọ.[15] OCLC 8796371
Isiokwu
[dezie | dezie ebe o si]Ebe e si nweta ya: [10][11]
- "Are We Men of Two Worlds?" (1963). Mgbọ.
- "Ọrụ nke onye edemede na mba ọhụrụ" (1964). Nigerian Libraries, peeji nke 113-119.
- "Philosophy" (21 Febụwarị 1951). Bug.
- "An Argument Against the Existence of Faculties" (1951). University Herald.
- "Mr. Okafor Versus Arts Students" (29 Nọvemba 1952). Bug.
- "Hiawatha" (29 Nọvemba 1952). Bug.
- "Ndị Naijiria a ma ama nke narị afọ nke iri na itoolu" (1958). Radio Times.
- "Ige ntị n'Ebe Ọwụwa Anyanwụ" (1959). Radio Times.
- "Two West African Library Journals" (6 Mee 1961). Ozi ahụ.
- "Amos Tutuola" (29 Julaị 1961). Radio Times.
- "Writers' Conference: A Milestone in Africa's Profress" (7 July 1962). Daily Times.
- "Conference of African Writers" (15 Julaị 1962). Radio Times.
Ihe odide
[dezie | dezie ebe o si]Ebe e si nweta ya: [10][11]
- "A Look at West African Writing" (1963). Mgbọ
- "Olee otú o si malite" (1963). Olu nke Naijiria.
- "Na Janheinz Jahn na Ezekiel Mphahlele" (1963). Magazin Transition. doi:" rel="mw:ExtLink nofollow">10.2307/2934524 JSTOR 2934524.
- "English and the African Writer" (1965). Magazin Transition.
- "The Black Writer's Burden" (1966). Ọnụnọ ndị Africa.
- "Editorial" (1971). Nsukkascope: peeji nke 1-4.
- "Editorial" (1971). Nsukkascope: peeji nke 1-5.
- "Editorial" (1971). Nsukkascope: peeji nke 4-5
- Afrịka Ọzọ (1998). Akwụkwọ Anchor. [citation needed]
Akụkọ na-abụghị akụkọ ifo
[dezie | dezie ebe o si]Ebe e si nweta ya: [10][11]
- Morning Yet on Creation Day (1975). London: Heinemann; Garden City, New York: Anchor/Doubleday [16]
- Nsogbu Naịjirịa (1983). Ndị na-ebipụta akwụkwọ nke anọ: Enugu; 1984: Heinemann: London.[16]
- Olileanya na Ihe Mgbochi (1988). Heinemann: London.[16]
- Home and Exile (2000). Oxford University Press: London.[16] [c]
- The Education of a British-Protected Child (2009). Penguin Classics: London. [citation needed]
- E nwere mba (2012). Penguin Classics: London. [citation needed]
Abụ Ndị E dere
[dezie | dezie ebe o si]Ebe e si nweta ya:[18]
- "E nwere nwa okorobịa n'ime Ụlọ Nzukọ Anyị" (1951-52). Ibadan: University Herald 4 (3); peeji nke 19
- "Flying" (1973). Okike; peeji nke 47-48
- "Okenye ahụ na ọnụ ọgụgụ mmadụ" (1974). Okike; peeji nke 41-42
Nchịkọta abụ
[dezie | dezie ebe o si]- Kpachara anya, Soul Brother na uri ndị ọzọ (1971). Enugu: Nwankwo-Ifejika; London: Heinemann African Writers Series, No. 120, 1962.
- E bipụtaghachiri ya dị ka Christmas na Biafra and Other Poems (1973). Garden City, New York: Anchor/Doubleday[11]
- Nchịkọta Abụ (2004). Akwụkwọ Penguin. [citation needed]
Akụkọ dị mkpirikpi
[dezie | dezie ebe o si]Ebe e si nweta ya: [10][11]
- "N'ime Chọọchị Obodo" (1951) [19]
- "The Old Order in Conflict with the New" (1952). University Herald.
- "Ụzọ Ndị Nwoke Nwụrụ Anwụ" (1953) [20]
- "Ụbọchị Ụlọ Akwụkwọ nke Chek" (1969). Onye Rotary.
- "Onye Na-eme ntụli aka" (1965)
- "Udo Obodo" (1971). Okike.[21]
- "Sugar Baby" (1972). Okike
- "Alụmdi na nwunye bụ ihe gbasara onwe onye" (1972). E bipụtara ya na Girls at War and Other Stories.[22][23]
- "Onye na-akwụ ụgwọ ịbọ ọbọ" (1972). E bipụtara ya na Girls at War and Other Stories.
Nchịkọta akụkọ dị mkpirikpi
[dezie | dezie ebe o si]- The Sacrificial Egg and Other Stories (1962). Onitsha, Nigeria: Etudo Ltd. [ihe odide dị mkpa]
- Girls at War and Other Stories (1972). London: Heinemann African Writers Series, No. 100; Garden City, New York: Anchor/Doubleday, 1973 (nwere akụkọ sitere na The Sacrificial Egg) [11]
- (E dezigharịrị ya na C. L. Innes) African Short Stories: Twenty Stories from Across the Continent (1985). London: Heinemann African Writers Series, No. 270.[21]
- (E dezigharịrị ya na C. L. Innes) The Heinemann Book of Contemporary African Short Stories (1992). London: Heinemann African Writers Series [enweghị nọmba].[24]
Edensibia
[dezie | dezie ebe o si]Ihe edeturu
[dezie | dezie ebe o si]a. ↑ Ihe na-adaba, Ọ dịghịzi adị mfe, na Arrow of God jikọtara ọnụ na-etolite "African triology". [5] b. ↑ John Iroaganachi bụ onye dere akwụkwọ akụkọ a. Mary GrandPré gosipụtara ya ma wepụta ya na Candlewick Press na 1 Septemba 2011. [13]
c. ↑ Ọ bụ nchịkọta okwu na nkuzi nkuzi Achebe na Harvard University na 1998. [17]
Ihe ndị e dere n'akwụkwọ
[dezie | dezie ebe o si]- ↑ Currey (2008). Africa writes back : the African writers series & the launch of African literature. Oxford: James Currey, 301–310. ISBN 978-0-8214-1843-7. OCLC 230198710.
Ebe e si nweta ya
[dezie | dezie ebe o si]
Njikọ mpụga
[dezie | dezie ebe o si]- Ọrụ Chinua Achebe na Internet ArchiveEbe Ndebe Ihe Ochie n'Intanet
- Works by Chinua AchebenaỌ́bá Akwụkwọ mepere emepe