Gaa na ọdịnaya

Ali Ben Salem

Shí Wikipedia, njikotá édémédé nke onyobulạ

Ali Ben Salem (Arabic) ma ọ bụ Ali Kshuk (1931 – 27 Julaị 2023) bụ onye na-akwado ihe ndị ruuru mmadụ na Tunisia na onye na-emegide ọchịchị, amụrụ na Bizerte. Ọ bụ onye mmegide ọchịchị nke ndị isi ala Habib Bourguiba na Zine el-Abidine Ben Ali. A na-ewere Ali Ben Salem dị ka onye na-akwado ihe ruuru mmadụ na Tunisia. Mgbe ọ bụ onye isi oche nke ngalaba Bizertine nke Tunisian Human Rights League, ọ kwadoro National Council for Freedoms and Association against Torture na Tunisia.

Ọgụ megide ọchịchị ndị France

[dezie | dezie ebe o si]

N'afọ 1938, Ali Ben Salem dị nanị afọ asaa mgbe nna ya nwụnahụrụ ya, ndị uwe ojii gbagburu ya n'oge ngosi nke mba. Nke a nyere ya mmetụta nke ikpe na-ezighị ezi n'ebe ndị France na-achị. Ọrụ agha ya n'oge Agha Indochina nyere ya ohere ịmara iji ngwá agha eme ihe.

Ali Ben Salem sonyeere maquis n'oge ọgba aghara ngwa agha Tunisia (1952–1954). O so na-ezu ohi nke ụlọ ọrụ nzipu ozi etiti nke Bizerte na nbibi nke ụgbọ okporo ígwè Na 1954. Ụlọikpe ndị agha France nwụchiri ya ma maa ya ikpe ọnwụ ma ọ gbanahụrụ ya.

Mmegide Bourguiba

[dezie | dezie ebe o si]

Na 1955, mgbe mmalite nke nnwere onwe nke ime obodo, Yousséfiste kewara wee ghọọ agha obodo n'etiti ndị na-akwado Habib Bourguiba na ndị na-emegide ya Salah Ben Youssef. Ben Salem ahọrọghị akụkụ ọ bụla, nke mere na ndị agha abụọ ahụ ji achụgharị ya. Ọ gara zoo wee biri na mba ọzọ na Libya.

Na July 1961, na na nkwadebe maka nsogbu nke Bizerte, ọ hụrụ mkpa ọ dị isi na nzuzo pụta. O tinyere aka n'ọgụ ahụ n'akụkụ ndị ọrụ afọ ofufo Neo-Destour na ndị agha ndị agha Tunisia na-eto eto. Otú ọ dị, agha ahụ a na-akwadoghị nke ọma dabara na ọgba aghara ma Ben Salem merụrụ ahụ abụọ n'olu na azụ.

Na 1977, ya na Saâdeddine Zmerli na Mustapha Ben Jafar, o hibere otu Tunisian Human Rights League, LTDH. Tupu ya anwụọ, ọ na-agba mbọ ka a tọhapụ ndị mkpọrọ ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-emegide ọchịchị Bourguiba.

Mmegide Ben Ali

[dezie | dezie ebe o si]

N'ime LTDH, Ali Ben Salem katọrọ n'ihu ọha ọchịchị nke Zine el-Abidine Ben Ali karịsịa n'oge mgbasa ozi maka ndị ejidere na-akwado ndị Ennahda Movement na 1991. Ọ lụrụ ọgụ maka ntọhapụ nke ndị mkpọrọ ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Karịsịa, na 1998, Ben Salem na ọtụtụ ndị ọzọ na-akwado ikike mmadụ gbalịsiri ike maka nkwanye ùgwù nke ikike mmadụ na Tunisia. O sonyere na ntọala National Council for Liberties na Tunisia. Ọ tọrọ ntọala otu Anti-Torture Association na Tunisia.

Mgbe mgbanwe ahụ gasịrị

[dezie | dezie ebe o si]

Mgbe Mgbanwe nke 2011 gasịrị, Ali Ben Salem, onye isi oche nsọpụrụ nke LTDH, ghọrọ akara nke mgba megide ọchịchị aka ike. A họpụtara ya ka ọ bụrụ akụkụ nke Higher Authority for Realization of the Objectives of the Revolution, Political Reform and Democratic Transition.

Na 14 Disemba 2011, ụbọchị mgbe ọ ghọrọ onye isi ala nke Republic, Moncef Marzouki, gara n'obodo Bizerte. Marzouki nyere ya Grand Cordon of the Order of Independence na 20 Maachị 2012. N'abalị iri abụọ na atọ n'ọnwa Ọktoba, a họpụtara ya ka ọ bụrụ akụkụ nke Kọmitii Kasị Elu nke ikike mmadụ na nnwere onwe ndị bụ isi maka afọ atọ.

Na ntuli aka ndị omeiwu Tunisia 2014 a họpụtara ya na Mgbakọ nke ndị nnọchiteanya nke ndị mmadụ. Ọ chịziri nnọkọ mmeghe nke ọgbakọ tupu ntuli aka nke Mohamed Ennaceur.

Ali Ben Salem nwụrụ na 27 Julaị 2023, mgbe ọ dị afọ 91.

Edemsibia

[dezie | dezie ebe o si]