Araucanian
Ọdịdị
Asụsụ Araucanian /ˌærɔːˈkeɪniən/ bụ obere ezinụlọ asụsụ nke Asụsụ ụmụ amaala nke Amerịka a na-asụ na etiti Chile na mpaghara ndị gbara ya gburugburu nke Argentina. Ndị nnọchi anya ezinụlọ a dị ndụ bụ Mapudungun (ISO 639-3: arn) na Huilliche (ISO 639-3-1: huh), nke Ndị Mapuche na Ndị Huilliche na-asụ. A na-ewerekarị ndị a dị ka ire okwu dị iche iche nke otu asụsụ dịpụrụ adịpụ.
Ọnụ ọgụgụ mmadụ
[dezie | dezie ebe o si]Mmekọrịta asụsụ
[dezie | dezie ebe o si]Jolkesky (2016) kwuru na e nwere myirịta okwu dị iche iche na ezinụlọ asụsụ Kunza, Mochika, Uru-Chipaya, Arawak, Pano, Cholon-Hibito, na Kechua n.'ihi mmekọrịta ha na ndị ọzọ.
Nchịkọta n'ime
[dezie | dezie ebe o si]Mason (1950)
[dezie | dezie ebe o si]Internal classification of Araucanian languages by Mason (1950):[1]
Jolkesky (2016)
[dezie | dezie ebe o si]Nchịkọta n'ime site na Jolkesky (2016):
Okwu
[dezie | dezie ebe o si]Loukotka (1968) depụtara ihe ndị na-esonụ maka asụsụ Mapuche (Araucanian). [2]
| ịma mma | Ndị Mapuche | Picunche | Pehuenche | Huiliche | Onye na-anya ụgbọelu | Ranquelche |
|---|---|---|---|---|---|---|
| otu | kiñe | kiñe | kiñe | kiñe | kenge | kiñe |
| abụọ | epu | epue | epu | epu | Oge | epú |
| atọ | Ụzọ mbata | Kọla | Kọla | Kila | Khola | kʔla |
| isi | longko | lonko | rlonko | lonkó | ||
| aka | Ọ bụ ya ka m si mee | kúü | kuü | ghechu | Keñeu | |
| mmiri | ko | ko | ko | ko | ku | gaa |
| anyanwụ | Ihe omuma di iche | antü | n'ihu | n'ihu | Nnụnụ | ant'ü |
| ọnwa | Kuyen | Ụgbọ oloko | Ụbọchị Mbụ | kiyen | kién | kiyet |
| ọka | voe | wa | wa | waká | wa | |
| nnụnụ | gunún | üñem | Ọ bụ n'oge a ka a na-akpọ | giñum | trarú | |
| nkịta | nahua | thewa | thewa | trehua | Cheuá | |
| jaguar | Nahuel | Nahuel | nawel | Nahuel | naue |
Ịgụ ihe ọzọ
[dezie | dezie ebe o si]- [Ihe e dere n'ala ala peeji] Diccionario araucano-español y español-araucano: tomo primero: araucano - español. Padre Las Casas: Impr. na Editorial "San Francisco".
- Cañas Pinochet, A. (1911). Nnyocha nke asụsụ Veliche. In: C. E. Porter (ed.), Ọrụ nke ngalaba nke atọ "Sayensị Okike, Antropo-logic na Ethnological" (Mpịakọta nke Mbụ), 143-330. Santiago de Chile: Ụlọ obibi akwụkwọ Barcelona.
- Erize, E. (1960). Akwụkwọ ọkọwa okwu Mapuche-Spanish, Araucano, Pehuenche, Pampa, Picunche, Rancülche, Huilliches. Bahía Blanca: Cuadernos del Sur.
- [Ihe e dere n'ala ala peeji] Guiliches: ọdịnala, akụkọ ifo, ederede ụtọ asụsụ na okwu nke mpaghara pampa-araucana. (Mbipụta nke Institute of Archaeology, Lingüistica and Folklore Dr. Pablo Cabrera, 8). Córdoba: Mahadum Córdoba
- [Ihe e dere n'ala ala peeji] Akwụkwọ ọkọwa okwu nwere ihe osise Mapudungun- Spanish-English. Santiago de Chile: Pehuén.
Edensibia
[dezie | dezie ebe o si]- ↑ Mason (1950). "The languages of South America", in Steward: Handbook of South American Indians. Washington, D.C., Government Printing Office: Smithsonian Institution, Bureau of American Ethnology Bulletin 143, 157–317.
- ↑ Loukotka (1968). Classification of South American Indian languages. Los Angeles: UCLA Latin American Center.
- Campbell (1997). American Indian languages: The historical linguistics of Native America. Oxford University Press. ISBN 0195094271.