Asụsụ Eipo
| Eipo Lik | ||
|---|---|---|
| Spoken in: | Indonesia | |
| Region: | Eipo River area in Eipumek District, Pegunungan Bintang Regency, Highland Papua | |
| Total speakers: | 3,000 | |
| Language family: | Trans–New Guinea Mek Eastern EipoTempleeti:Infobox Language/script | |
| Language codes | ||
| ISO 639-1: | none | |
| ISO 639-2: | —
| |
| ISO 639-3: | eip
| |
| Note: This page may contain IPA phonetic symbols in Unicode. | ||
Eipo (Eipomek), ma ọ bụ Lik, bụ asụsụ Mek nke ugwu ọwụwa anyanwụ nke Eipumek District, Pegunungan Bintang Regency, Highland Papua . Ndị Eipo bi n'akụkụ osimiri Eipo na-asụ ya. A na-ekekọrịta ọnụ ọgụgụ buru ibu nke okwu ya na Una na Tanime, ha na-etolitekwa otu mpaghara olumba. [ 2 ]
Nhazi
[dezie | dezie ebe o si]Eipo so na mpaghara ọwụwa anyanwụ nke asụsụ Mek, nke bụ ezinụlọ nke asụsụ nwere njikọ chiri anya nke nwere nnukwu mkpokọta asụsụ Trans-New Guinea .
Nkesa ala
[dezie | dezie ebe o si]Ihe dị ka puku mmadụ atọ na-asụ asụsụ Eipo n'akụkụ osimiri Eipo dị na ndagwurugwu Eipomek, nke dị na ugwu ugwu ọwụwa anyanwụ nke Highland Papua .
fonology
[dezie | dezie ebe o si]Consonants
[dezie | dezie ebe o si]Eipo gosipụtara consonants 16 ndị a: [ 3 ]
| Bilabial | Labio-<br id="mwNg"><br><br><br> eze | Alveolar | Palatal | Velar | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Plosive | p | b | t | d | c | k | ɡ | |||
| Nke na-ese okwu | β | f | s | |||||||
| Ihu imi | m | n | ŋ | |||||||
| Kpatụ ma ọ bụ kpatụ | ɾ | |||||||||
| Odika | j | |||||||||
- /p/ na-egosi akara labialized [pʷɵ]. [ 4 ]
- /c/ na-egosi palatalized [tʲ]. [ 4 ]
Eipo nwere ụdaume ụda olu ise: [ 3 ]
| N'ihu | Central | Azu | |
|---|---|---|---|
| Mechie | i | u | |
| Oghere-etiti | e | o | |
| Mepee | a |
A naghị ewere diphthong dị ka fọnịm iche iche. [ 3 ]
Ụtọ asụsụ
[dezie | dezie ebe o si]Ọmụmụ ihe ọmụmụ
[dezie | dezie ebe o si]Eipo na-ekewakarị asụsụ, mana ọ na-egosipụta usoro agglutination sara mbara na nhazi ngwaa.
Syntax
[dezie | dezie ebe o si]Usoro okwu Eipo na-emebu bụ isiokwu-ihe-ngwaa (SOV).
Deictics
[dezie | dezie ebe o si]Eipo nwere nanị ihe anọ bụ isi gbasara oghere deictics, nke a na-esonyere ya na mmegharị aka, ebe ọ bụ na a na-eji deictics eme ihe n'oge nkwurịta okwu ihu na ihu na-ezo aka n'ọnọdụ ndị metụtara onye ahụ. [1] : 119
- a - 'ebea'
- ee -'ruo ebe ahu'
- ou-, u- 'ala ebe ahu'
- ma ọ bụ-, er- 'gafere ebe ahụ' ('ofefe-ndagwurugwu')
Ndị na-ajụ ajụjụ
[dezie | dezie ebe o si]Eipo nwere ọtụtụ ajụjụ ọnụ: [1] : 95
- yate 'gịnị?, kedu?, kedu udi?'
- yate anye 'onye?'
- yate rie ' why? (maka gịnị)'
- gini mere ? (Kedu ihe kpatara)'
- yate-barye 'n'ihi gịnị?'
- yate-sum 'mgbe? (Kedu ụbọchị / oge)'
- dan- 'ebee?, ebee ka, ebee'
- dan-segum ' kedu ebe? (obere ebe)'
- dan-tam ("ebe akụkụ") 'ebee, ebee, ebe'
- dan-ak ("ebe nọ") 'ebee, ebee, ebe'
Usoro edemede
[dezie | dezie ebe o si]Eipo abụghị asụsụ edere n'akụkọ ihe mere eme, mana n'ime iri afọ ndị na-adịbeghị anya echepụtala mkpụrụedemede Latin maka ya. Ụkpụrụ mkpụrụedemede bụ nke kachasị nke mkpụrụedemede IPA enyere n'elu, ewezuga /β/ ⟨ ⟩, /ŋ/ ⟨ ⟩, /ɾ/ ⟨ ⟩, na /j/ ⟨ ⟩ .
Ntụaka
[dezie | dezie ebe o si]Malay na asụsụ Sulawesi ndị ọzọ gosiri na a na-asụ na HalmaheraMantra, nke dị iche na nke
- ↑ 1.0 1.1 Pawley (2018). "The Trans New Guinea family", in Palmer: The Languages and Linguistics of the New Guinea Area: A Comprehensive Guide, The World of Linguistics. Berlin: De Gruyter Mouton, 21–196. ISBN 978-3-11-028642-7.