Asụsụ Engenni

Engenni bụ asụsụ na-ekewapụ onwe ya, na-enwe obere mgbakwunye.[1] Enweghị ọtụtụ ụdị maka okwu. O nwere akụkọ doro anya, ma ọ nweghị akụkọ enweghị njedebe. Enwere ọdịiche abụọ n'ihe gbasara ngosipụta, ebe ngosipụta pronominal na nke ọchịchị bụ otu (dịka n'asụsụ Bekee). Akara ngwaa maka akụkụ zuru oke/na-ezughị okè, mana enweghị oge gara aga.

Engenni bụ asụsụ SVO nke na-eji preposition. Adjectives, ngosi, na ọnụọgụgụ na-eso aha ha na-akọwa. Ee-ọ dịghị ajụjụ ka ejiri urughuru pụrụ iche akara, nke na-aga na njedebe nke ajụjụ ahụ. A na-egosipụta nhụsianya site na mgbanwe ụda.

Usoro ide ihe

Edere Engenni kemgbe afọ 1930, na mbụ na mpempe akwụkwọ, posters na ukwe okpukpe, ma ọ bụ nsụgharị nke Bible. O were ọtụtụ iri afọ tupu e bipụta akwụkwọ ndị na-abụghị nke okpukpe n'asụsụ Bekee. N'afọ ndị 1970, Joycelyn Clevenger ma ọ bụ Mosaic Urugba bipụtara ọtụtụ akwụkwọ ọgụgụ na Rivers Readers Project. A sụgharịrị Agba Ọhụrụ, Baibulu Eba Fai na 1977 site na World Home Bible League. A na-eji mkpụrụ akwụkwọ nwere ụdaume 9 na ụdaume 25 mee ihe n'oge.

N'afọ 2011, a nabatara mkpụrụedemede ọhụrụ nwere ụdaume 10 na ụdaume 30.

Mkpụrụ akwụkwọ Engenni (2011) [4]

a

Ọchịchị

b

Ọdịdị

ch

d

ḍ

na

ẹ

f

g

gb

gw

i

ị

j

k

kp

kw

l

m

n

ny

nw

o

ọ bụ

p

r

s

sh

sw

t

u

ụgbala

v

w

na

z

ka ọ dị