Gaa na ọdịnaya

Asụsụ Isirawa

Shí Wikipedia, njikotá édémédé nke onyobulạ

 

Isirawa bụ asụsụ Papuan nke ihe dị ka puku mmadụ abụọ na-asụ n'ebe ugwu nke ụsọ oké osimiri Papua, Indonesia . Ọ bụ asụsụ azụmaahịa mpaghara, ojiji na-agbasi ike. Stephen Wurm (1975) jikọtara ya na asụsụ Kwerba n'ime ezinụlọ Trans–New Guinea, ọ na-ekekọrịtakwa ihe dịka 20% nke okwu ya na asụsụ Kwerba agbataobi. Agbanyeghị, dabere na nnọchiaha ya, Malcolm Ross (2005) chere na ọ nweghị ike ịkọwa njikọ dị otú ahụ, wee hapụ ya dị ka asụsụ dịpụrụ adịpụ . Otú ọ dị, nnọchiaha ndị ahụ adịghị ka nke Orya-Tor, nke Ross jikọtara na Kwerba, na Donahue (2002) na-anabata ya dị ka asụsụ Kwerba Greater.

Na Sarmi Regency, Isirawa na-asụ na Amsira, Arabais, Arsania, Kamenawari, Mararena, Martewar, Nisero, Nuerawar, Perkami, Siaratesa, Waim, Wari, na Webro obodo. [1]

Ụtọ asụsụ

[dezie | dezie ebe o si]

Na Isirawa, a na-ejikọta nwoke na nwanyị na nnukwu ihe, na nwoke na obere ihe; A na-ahụ mkpakọrịta ndị ọzọ na Tayap na asụsụ Sepik, nke na-ekewa nnukwu ihe dị ka nwoke kama ịbụ nwanyị. [2]

fonology

[dezie | dezie ebe o si]

Consonants

[dezie | dezie ebe o si]
Labial Alveolar Mkpesa-<br id="mwMA"><br><br><br> alveolar Velar Glottal
Ihu imi m n
Plosive / Njikọ p t k
Nke na-ese okwu enweghị olu f s h
kwuputara β
Rhotic ɾ
Odika w j
  • /n/ nwere ike ịnụ dị ka [ɲ] mgbe tupu /i/, na dị ka [ŋ] mgbe tupu /k/.
  • /k/ nwere ike ịnụ dị ka [ʔ] n'ọnọdụ mkpọda-ikpeazụ mgbe ụdaume gachara.
  • /j/ nwekwara ike ịnụ dị ka esemokwu [ʝ] na mgbanwe n'efu.
  • /w/ nwekwara ike ịnụ dị ka [ɣ] mgbe n'etiti ụdaume azụ. [3]
N'ihu Central Azu
Elu i
Nso-elu ɪ
Elu-etiti o
Ala-etiti ɛ ʌ
Dị ala a

Ntụaka

[dezie | dezie ebe o si]

Malay na asụsụ Sulawesi ndị ọzọ gosiri na a na-asụ na Halmahera n'onwe ya ka agbasawo site n'aka onye ahịa

  1. Eberhard:Indonesia languages. Ethnologue: Languages of the World. SIL International (2019).
  2. Foley (2018). "The Languages of the Sepik-Ramu Basin and Environs", in Palmer: The Languages and Linguistics of the New Guinea Area: A Comprehensive Guide, The World of Linguistics. Berlin: De Gruyter Mouton, 197–432. ISBN 978-3-11-028642-7. 
  3. Oguri (1975). A tentative phonology of Isirawa, 38-66. 
  • Clouse, Duane, Mark Donohue na Felix Ma. 2002. "Akụkọ nyocha nke ugwu ụsọ oké osimiri nke Irian Jaya."