Asụsụ Keiga

 

Keiga, Yega, ma ọ bụ Deiga bụ asụsụ Nilo-Sahara nke alaka Kadu nke a na-asụ na South Kordofan, Sudan. Asụsụ ndị a bụ Demik (Rofik) na Keiga n'onwe ya (Aigang).

Keiga bụ asụsụ VSO. Reh (1994) kama na-eji aha Deiga ma ọ bụ Dayga, na prefix d- kama ebe prefix k-.

Ọnụ ọgụgụ mmadụ

Stevenson (1956; 1957) akpọrọ asụsụ Keiga na mbụ, ebe a na-asụkarị ya bụ Keiga Timmero, Keiga al-Kheil na Keiga Lubun. Aha obodo maka asụsụ ahụ bụ sani m-aigaŋ 'okwu nke Keiga' (Stevenson 1956: 104). Stevenson (1956: 104) na-ewere ya dị ka ụyọkọ asụsụ nke nwere olumba abụọ, Keiga kwesịrị ekwesị na Demik, yana ọnụ ọgụgụ nke mkpokọta 7,520 na-ekwu okwu (ya na ndị na-atụ ụtụ isi 1,504).

Obodo nta

A na-asụ Keiga n'ime obodo ndị a dịka mbipụta nke 22 nke Ethnologue si kwuo:

• Obodo Ambong (Àmbóŋ): Obodo Ambung, Ambongadi, Arunekkaadi, Bila Ndulang, Kandang, Kuluwaring, Lakkadi, Roofik, Saadhing, Taffor, na Tingiragadi
• Obodo Lubung (Lùbúŋ): Kuwaik, Miya Ndumuru, Miya Ntaarang, Miya Ntaluwa, Semalili, na Tungunungunu
• Obodo Tumuro (Tʊ̀mʊ̀rɔ̀): Obodo Jughuba, Kayide, Koolo, na Tumuro

Blench (2005) chọpụtara olumba atọ, nke bụ Àmbóŋ, Lùbúŋ, na Tʊ̀mʊ̀rɔ̀.

Obodo nta Àmbóŋ dị ka ndị a: Naanị obodo Taffor, Kantang, Lak ka aati, na Arunek ka aati ka Blench (2005) kọrọ na ha bi. A gbahapụrụ ndị ọzọ n'ihi Agha Obodo Sudan.

Orthographic	IPA	Aha gọọmentị
Ambong	Ómbɔ́ŋ
Taffor	Metfórr	Jighaiba
Saadhing	Sə́ə́ɖ́ŋ
Ambong ka aati	əmbɔ́ŋ kà ə̀ə̀tɪ́
Kulwaring	Kʊ̀lwə̀rɪ̀ŋ
Kantang	Kə́ntə́ŋ
Tinkira ka aati	Tɪ́nkɪ́rə́́́́ kə́ə́tɪ́́́
Lak ka aati	Ọ bụ n'oge a ka a na-akpọ Kham	Turlake
Aurangek ka aati	N'oge na-adịghị anya, ọ bụ n'oge na n'oge a na-adịghị ahụkebe	Shihaita
Mutuju	Mʊ̀ n'oge na-adịghị anya

Obodo nta Lùbúŋ dị ka ndị a: Naanị Küwëk ka ndị bi.

Orthographic	IPA	Aha gọọmentị
Küwëk	Kùwék	Ndị Kuwait
Miya Ntarang	Mìja ntáŋ
Miya Ntaluwa
Tungunungunu
Se Malili
Miya Ntumuro

Obodo nta Tʊ̀mʊ̀rɔ̀ dị ka ndị a: Naanị Koolo bi.

Orthographic	IPA
Koolo	Kọntaktị
Kayëtë

Njikọ mpụga

• Akwụkwọ ọkọwa okwu Keiga dị na Global Lexicostatistical Database