Asụsụ Luang
Ọdịdị
Luang, makwaara dị ka Literi Lagona (Letri Lgona), bụ asụsụ Austronesia a na-asụ na agwaetiti Leti na agwaetiti Babar dị na Maluku, Indonesia. Ọ nwere njikọ chiri anya na asụsụ Leti gbara agbata obi, yana 89% na-ekekọrịta okwu bụ isi.
Ọmụmụ ụdaolu
[dezie | dezie ebe o si]Mkpụrụ okwu
[dezie | dezie ebe o si]| Labial | Dental/ Alveolar |
Dorsal | Glottal | ||
|---|---|---|---|---|---|
| Plosive | voiceless | p | t̪ | k | ʔ |
| voiced | d | ɡ | |||
| Fricative | f | s | h | ||
| Nasal | m | n | |||
| Trill | r | ||||
| Lateral | l | ||||
| Approximant | w | j | |||
- Palatalization na labialization [j, w] n'etiti ụda nwere ike ime mgbe ụda glide /w, j/ bu ụzọ.
- /ɡ/ nwere ike ịnụ dị ka [ɣ] n'efu.
- /m, n/ nwere ike ịnụ dị ka [ŋ] mgbe ọ na-esote /k/.
- /w/ nwere ike ịnụ dị ka [ʋ] mgbe ọ na-esote ụdaume. Enwere ike ịnụ ya dị ka [v] mgbe ọ dị n'etiti ụdaume abụọ dị elu, a pụkwara ịnụ ya n'efu dị ka [β] mgbe ọ nọ n'etiti mkpụrụedemede na-abụghị elu na ụdaume dị elu.
- /r/ nwere ike ịnụ dị ka [ɾ] n'okwu ngwa ngwa.
- /t̪, d/ mgbe a na-eme ka ọ dị ka [t̪j, dj], enwere ike ịnụ ya dị ka ụda [tʃ, dʒ] mgbe ọ na-ekwu okwu ngwa ngwa.
Mkpụrụedemede
[dezie | dezie ebe o si]| N'ihu | Central | Ịlaghachi azụ | |
|---|---|---|---|
| N'akụkụ | i | u | |
| N'etiti | e | o | |
| Emeghe | a |
- Enwere ike ịnụ schwa epenthetical [ə̆] n'etiti ụdaume homorganic.
- /e/ nwere ike ịnụ dị ka [ɛ] okwu-etiti na mkpụrụedemede mechiri emechi, na mkpụrụedemade a na-ekwusi ike na nke a na-emesi ike.
- /a/ nwere ike ịnụ dị ka [ə] okwu-n'ikpeazụ na ma na mkpụrụedemede a na-ekwusi ike na nke a na-echusi ike.[1]
Ihe odide
[dezie | dezie ebe o si]- ↑ Taber (2015). Luang Grammar and Phonology Sketch. SIL International.
Njikọ mpụga
[dezie | dezie ebe o si]- Akwụkwọ Nsọ Luang
- Taber (2015). Luang Grammar and Phonology Sketch, SIL e‑Books, 63. Dallas: SIL International.