Asụsụ Mescalero-Chiricahua
| Obere ụdị nke | Southern Athabaskan |
|---|---|
| Akara ala | Ndee bizaa |
| Mba/obodo | Njikota Obodo Amerika, Mexico |
| Ụmụ amaala ka | Nú Mézíkọ, Oklahoma, Chiricahua, Chihuahua |
| Ọkwa asụsụ UNESCO | 3 definitely endangered |
| Ọkwa asụsụ Ethnologue | 8a Moribund |
Mescalero-Chiricahua (nke a makwaara dị ka Chiricahua Apache ) bụ asụsụ ndịda Athabaskan nke ndị Chiricahua na ndị Mescalero na-asụ na Chihuahua na Sonora, México na Oklahoma na New Mexico . [1] Ọ metụtara Navajo na Western Apache na onye ọkà mmụta asụsụ anthropological Harry Hoijer (1904–1976) kọwara ya nke ọma na Hoijer & Opler (1938) na Hoijer (1946). Hoijer & Opler's Chiricahua na Mescalero Apache Texts, gụnyere ihe osise grammatical na akụkọ ọdịnala okpukpe na nke ụwa, agbanweela ka ọ bụrụ "akwụkwọ" dị n'ịntanetị dị na Mahadum Virginia.
Virginia Klinekole, onye isi nwanyị mbụ nke Mescalero Apache Tribe, mara maka mbọ ya ichekwa asụsụ ahụ. [2]
Enwere opekata mpe otu ụlọ akwụkwọ imikpu asụsụ maka ụmụaka na Mescalero. [3]
fonology
[dezie | dezie ebe o si]Consonants
[dezie | dezie ebe o si]Chiricahua nwere consonants 31:
| Bilabial | Alveolar | Mkpesa-<br id="mwNg"><br><br><br> alveolar | Palatal | Velar | Glottal | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| plain | sibilant | lateral | |||||||
| imi | simple | m | n | ||||||
| post-stopped | ( mᵇ ) | nᵈ | |||||||
| Plosive | plain | p | t | ts | tˡ ~ tɬ | tʃ | k | ʔ | |
| aspirated | tʰ | tsʰ | tɬʰ | tʃʰ | kʰ | ||||
| ejective | tʼ | tsʼ | tɬʼ | tʃʼ | kʼ | ||||
| Nke na-ese okwu | voiceless | s | ɬ | ʃ | x | h | |||
| voiced | z | ɮ | ʒ | ʝ | ɣ | ||||
Udaume
[dezie | dezie ebe o si]Chiricahua nwere ụdaume iri na isii:
| N'ihu | Central | Azu | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| short | long | short | long | short | long | ||
| Elu | oral | i | iː | ||||
| nasal | ĩ | ĩː | |||||
| N'etiti | oral | ɛ | ɛː | o | oː | ||
| nasal | ɛ̃ | ɛ̃ː | õ | õː | |||
| Dị ala | oral | a | aː | ||||
| nasal | ã | ãː | |||||
Ntụaka
[dezie | dezie ebe o si]- ↑ Historia de la lengua y cultura n'dee/n'nee/ndé.
- ↑ "Former tribal leader dies : Past Mescalero president, council member, writer remembered", Alamogordo Daily News, 2011-03-15. Retrieved on 2013-03-26.
- ↑ Udall visits Mescalero Apache Schools to talk language preservation - Alamogordo Daily News. Archived from the original on 2014-05-25. Retrieved on 2015-08-16.
Isi mmalite
[dezie | dezie ebe o si]