Asụsụ Nyawaygi
Asụsụ Nyawaygi, nke a kpọkwara Nywaigi, Geugagi, Njawigi, Nyawigi ma ọ bụ Nawagi, bụ asụsụ Aboriginal Australia na-ekpochapụ nke ndị Nyawaygi na North Queensland na-asụ n'ụsọ oké osimiri ọwụwa anyanwụ Australia . Mpaghara asụsụ Nyawaygi gụnyere odida obodo n'ime Hinchinbrook Regional Council, Halifax Bay, na Rollingstone . [1]
Nyawaygi nwere ọnụ ọgụgụ consonants kacha nta, 12, nke asụsụ Ọstrelia ọ bụla. Ọ nwere 7 conjugations, 3 mepere emepe na 4 mechiri emechi, nke ikpeazụ gụnyere mgbọrọgwụ monosyllabic, na, na nke a, chekwaa akụkụ nke proto-Pama–Nyungan nke furu efu site na asụsụ ndị asọ. [2]
fonology
[dezie | dezie ebe o si]Consonants
[dezie | dezie ebe o si]| Mpụta | Laminal | Apical | |||
|---|---|---|---|---|---|
| Labial | Velar | Palatal | Alveolar | Retroflex | |
| Plosive | b | ɡ | ɟ | ( d ) | |
| Ihu imi | m | ŋ | ɲ | n | |
| Rhotic | r | ||||
| N'akụkụ | l | ||||
| Odika | w | j | | ||
- N'adịghị ka ọtụtụ asụsụ Australia, [ d ] na-apụta dị ka allophone nke /r/ mgbe ọ gachara. A na-anụ /r/ ka [ r ] na gburugburu ndị ọzọ niile.
- Enwere ike ịnụ ụda palatal /ɟ, ɲ/ mgbe ụfọdụ ka ụda eze [ d̪, n̪ ] .
- /r/ nwekwara ike ịnụ mgbe ụfọdụ dị ka mgbata [ ɾ ] .
- Enwere ike ịnụ /ɻ/ dị ka flap [ ɽ ] n'ọnọdụ ikpeazụ. [2]
Udaume
[dezie | dezie ebe o si]| N'ihu | Central | Azu | |
|---|---|---|---|
| Mechie | i iː | u uː | |
| Mepee | a aː |
Okwu okwu
[dezie | dezie ebe o si]Ụfọdụ okwu sitere na asụsụ Nyawaygi, dịka ndị odee Nyawaygi si asụpe ma dee ya gụnyere:
- Alu 'head'
- Angal 'boomerang'
- Balgan 'stone'
- Buramu 'butterfly'
- Gabagan 'aunt'
- Touca tula 'good day'
- Wadi 'laugh'
- Yunggul 'one'
Ihe ndetu
[dezie | dezie ebe o si]ntinye aka nke ndị ozi ala ọzọ nke Ndị Kraịst, ọ bụ ezie na a na-akọkarị ọtụtụ n'ime Pa'O bụ
- ↑ Crump (2020-11-30). Language of the Week: Week Twenty-Seven - Nywaigi (en). State Library Of Queensland. Retrieved on 2023-11-30.
- ↑ 2.0 2.1 Dixon (1983). "Nyawagyi", in Dixon: Handbook of Australian Languages. John Benjamins Publishing, 431–523. ISBN 978-9-027-27353-6.
Njikọ mpụga
[dezie | dezie ebe o si]- Ndekọ Asụsụ Nywaigi, Ọbá akwụkwọ steeti nke Queensland