Asụsụ Podhale
| Podhale dialect | ||
|---|---|---|
| Spoken in: | Poland | |
| Region: | Podhale | |
| Total speakers: | — | |
| Language family: | Ahendurufi Balto-Slavic Slavic West Slavic Lechitic Polish Lesser Polish[1] Podhale dialect | |
| Language codes | ||
| ISO 639-1: | none | |
| ISO 639-2: | —
| |
| ISO 639-3: | — | |
| Note: This page may contain IPA phonetic symbols in Unicode. | ||
Olumba Podhale ( Polish ) so na otu olumba mba Poland dị obere ma dị na mpaghara Poland . Ọ bụ n'akụkụ otu n'ime olumba ndị bụ nke agbụrụ Goral . Ọ jikọtara olumba Orawa na ọdịda anyanwụ, olumba Kliszczak dị n'ebe ugwu, yana olumba Spisz na olumba Zagórze n'akụkụ ọwụwa anyanwụ. [2] [3]
fonology
[dezie | dezie ebe o si]Ụdị olu olumba Polish dị obere (yana olumba Polish ka ukwuu), ikwupụta consonants nke ikpeazụ tupu ụdaume na mmiri mmiri dị ebe a. Ụdị olumba ndị Poland dị obere bụ ọnụnọ nke mazuration. A na-ahụ ụda okwu mbụ ebe a: 'pôwiadajom (powia'dają). [4]
Udaume
[dezie | dezie ebe o si]A na-ejigide m mgbe rz gasịrị, nke akpọpụtara dị ka y na Standard Polish, ma ọ bụ nwee ike ịgbanwe gaa na ś, 'warziwa (warzywa), psinieśli (przynieśli). Ihe kachasị ama, ihe a na-akpọ "Podhalanian archaism" dị ebe a; mgbe etymological cz, ż, sz (ugbu a c, z, s) yana mgbe etymological cy, zy, sy, i gachara, nke bụ mkpọpụta izizi: dzisiyjs-im (dzisiejszym). Nke a dịkwa na okwu mbinye ego: bic-igiel. Otú ọ dị, tupu ł na l, m na-atụgharị gaa na y, ma heterosyllabically na tautosyllabically, n'agbanyeghị Podhalanian archaism: strzelył (strzelił), naucył mie (nauczył mnie). Ọtụtụ mgbe, a na-edobe ablaut: mietła, wiesna (miotła, wiosna). [4]
Udaume ndị a kpọpụrụ akpọchi
[dezie | dezie ebe o si]A na-edobe ụdaume ndị a kpọpụrụ akpọchi: górále (górale), n'agbanyeghị na ọ na-ejikọta ngwa ngwa na o, karịsịa na-enweghị labialization. Slanted é merged with y after both hard and soft consonants: biyda (bieda). Slanted ọ ka edobere ka ọ: górále. [4]
Udaume imi
[dezie | dezie ebe o si]Udaume imi na-ejigide nasality okwu-medially tupu sibilants, ma ọ bụghị ę na-decomposed n'ime yN na ą n'ime oN. N'oge gara aga nke ngwaa na-agwụ na -ąć, -on, -yn bụ ihe a na-ahụkarị: wzion, wziyna (wziął, wzięłą). Nghọta imi nke okwu-ikpeazụ nwere ike ịdịgasị iche dabere na njirimara ọdịdị ha. Final -ę a na-aghọta dị ka -ym na onye mbụ ugbu/ọdịnihu singular nke ngwaa: widzym (widzę), dị ka -e na accusative singular nke feminine nouns nke na-ejedebe na akụkọ ihe mere eme jasne a na nominative: babe (babę), ma -om n'ihi na nwanyi nouns na akụkọ ihe mere eme agwụ na slanted -á na nominative: om ( om) świętą). Final -ą na-aghọta dị ka -om na onye nke atọ ugbu/ọdịnihu otutu ngwaa: zapuscajom (zapuszczajom), na na ebubo na ngwá ọrụ nke otu okwu nke nwanyị adjectives, ọnụọgụgụ, na nnọchiaha: w drugom strone (w drugą stronę); przed drugom wojnom (przed drugą wojną). [4]
Prothesis
[dezie | dezie ebe o si]o na-edobe okwu-na mbido ô na mgbe ụfọdụ n'etiti. Mmalite a mgbe ụfọdụ nwere prothetic h, na prothetic j a na-ahụkwa ná mmalite na medially n'ihu dị iche iche ụdaume; Usoro abụọ a bụ nke ikpeazụ bụ naanị naanị na okwu ụfọdụ. [4]
Consonants
[dezie | dezie ebe o si]Okwu-ikpe-azụ -ch na-atụgharị gaa na -k n'ọtụtụ ebe nke aha: 'pô pôtôkak (po ptakach); otutu genitive/locative nke adjectives, ọnụọgụgụ, na nnọchiaha: drugik (drugich); onye mbụ gara aga (aorist) otu ngwaa: byłek (byłem). Nke a na-apụtakwa na stem-ikpeazụ -ch: duk (duch), urughuru niek (niech). Oge mbu na-atụgharị gaa na k- na ụyọkọ n'okwu ụfọdụ: krzciny (chrzciny). ch- gbanwere na f- na ngwaa chcieć: nie fce (nie chce). Dark ł na-anọkarị n'oge gara aga, mana n'ọgbọ ndị na-eto eto, a na-eji /w/ dochie ya. [4]
Ntughari
[dezie | dezie ebe o si]A na-ahụ àgwà mgbagharị nke Goral ebe a.
Adjectives, adverbs, pronouns, and numerals
[dezie | dezie ebe o si]The genitive nke ọnụọgụgụ na-emekarị larịị ka -ik ma ọ bụ -uk: siedmik lot (siedmiu lat), do trzidziestuk piynciu stopni (do trzydziestu pięciu stopni). [4]
Okwu okwu
[dezie | dezie ebe o si]Nhazi Okwu
[dezie | dezie ebe o si]Enwere ike ịhụ ọchịchọ imepụta okwu Goral ebe a. [4]
Aha aha
[dezie | dezie ebe o si]Mkpokọta aha na-akpụ -acka (-aczka) na -ba na-adịkarị ebe a: sarpacka (szarpaczka) 'szamotanina, rękoczyny', chciyjba 'chcenie, chęć'. [4]
Ngwaa
[dezie | dezie ebe o si]Ngwaa nwere -á- mepụta ihe na-agabigaghị ókè na -t-: siáty (siany). [4]
Hụkwa
[dezie | dezie ebe o si]- Olumba nke asụsụ Polish
- Asụsụ nke Europe
- Asụsụ Polish
Ntụaka
[dezie | dezie ebe o si]- ↑ Karaś, Halina (2010). Podhale.
- ↑ Karaś (2010). Podhale. www.dialektologia.uw.edu.pl.
- ↑ Gwara, ciekawostki gwarowe w regionach - Górale Podhalańscy - Etnozagroda. www.etnozagroda.pl. Retrieved on 2024-07-20.
- ↑ 4.00 4.01 4.02 4.03 4.04 4.05 4.06 4.07 4.08 4.09 Kąs (2010). Gwara regionu - Podhale. www.dialektologia.uw.edu.pl.