Gaa na ọdịnaya

Béatrice Munyenyezi

Shí Wikipedia, njikotá édémédé nke onyobulạ

Beatrice Munyenyezi (amụrụ 1970) bụ nwanyị Rwandan ama ama maka itinye aka na Mgbukpọ ndị Rwandan. Ọ rịọrọ mgbaba ndọrọ ndọrọ ọchịchị na United States ebe ọ gara nke ọma n'akwụkwọ n'izo aka mkpagbu na obodo ya. Ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ afọ iri abụọ ka nke ahụ gasịrị, na 2013, ụlọikpe US gbara Beatrice ikpe maka ịgha ụgha banyere njikọ ndọrọ ndọrọ ọchịchị ya n'oge mgbukpọ nke Rwanda. A napụrụ ya ịbụ nwa amaala America, tụọ ya mkpọrọ ma mesịa chụga ya na Rwanda, bụ ebe a mara ya ikpe ndụ..

A mụrụ Munyenyezi n'ihe dị ka afọ 1970 na Butare, Southern Province, na Rwanda.[1]

Mgbe ọ lụrụ nwanyị, nne di ya bụ Pauline Nyiramasuhuko, onye mechara bụrụ onye ozi na gọọmentị nwa oge nke Juvénal Habyarimana. Ihe omume butere mmalite ogbugbu ndị Tutsi bụ ogbugbu onye isi ala Rwanda mgbe a gbagburu ụgbọ elu ya na 6 Eprel 1994. Nne ya na di ya so na-eme ihe n'obodo Munyenyezi. Di ya bụ nwa akwụkwọ na National University of Rwanda na Butare. Ọ bụkwa onye isi na nzukọ ndị Hutu na-eme ihe ike nke a maara dị ka Interhamwe, nke Munyenyezi so na ya, maka mpaghara gburugburu obodo ahụ..

A mara di ya na ndị ọzọ ikpe igbu ndị gbara ọsọ ndụ, ụmụ mgbei na ndị ọrịa si n'ụlọ ọgwụ dị n'ógbè ahụ na ịkpọrọ ndị mkpọrọ Tutsi ma hazie ka e gbuo ha. Karịsịa, ya na nne ya haziri ma rụọ ọrụ mgbochi ụzọ n'èzí họtel ezinụlọ ha ebe a matara, tụọ ha mkpọrọ ma gbuo ha. Munyenyezi n'onwe ya nyere iwu ka e gbochie ụzọ ebe ọ nyochara kaadị njirimara nke ndị chọrọ ịgafe ma họpụta ndị bụ ndị Tutsi, ndị ọ hapụrụ ka e gbuo ha. Ndị Tutsis nwanyị a chọpụtara bụ ndị Inter Hamé dinara n'ike tupu e gbuo ha.[1] Munyenyezi, onye a na-akpọ "The Commander", e boro ebubo na o ji aka ya mee ihe ike megide ndị Tutsi, gụnyere iji klọb tie nwatakịrị ihe ruo ọnwụ mgbe ndị otu Interhamé ibe ya kwara ya emo maka na ọ dịghị mgbe ọ gburu onye Tutsi.[2][3]

N'afọ 1998, ya na ụmụ ya nwanyị atọ biri na Manchester, New Hampshire mgbe e nyere ya ebe mgbaba ndọrọ ndọrọ ọchịchị dabere na akaebe ya na a na-akpagbu ya na mba ya.[4] Mgbe ọ bi na America, ọ gụrụ akwụkwọ na Mahadum nke New Hampshire wee bụrụ onye na-akwado ndị gbara ọsọ ndụ, na-enweta aha ọjọọ site n'ikwu banyere ahụmịhe ya dị ka onye lanarịrị mgbukpọ agbụrụ.[3] Munyenyezi mechara pụta dị ka onye akaebe na-agbachitere di ya na nne di ya na International Criminal Tribunal for Rwanda na 2006. A mara ha abụọ ikpe ịga mkpọrọ ndụ ha niile n'agbanyeghị ihe akaebe Munyenyezi nwere na ha etinyeghị aka na mgbukpọ ahụ. O kwuru na ya ahụbeghị igbu ọchụ ọ bụla n'okporo ụzọ ahụ a ma ama.[1]

Gọọmentị US malitere nyocha Munyenyezi na 2007 na-esote akaebe ya na ICTR. E jidere ya n'afọ 2010 ma boo ya ebubo inweta nwa amaala America n'ụzọ iwu na-akwadoghị site n'ịgha ụgha banyere ọrụ ya na mgbukpọ agbụrụ ahụ. Ikpe mbụ ya n'afọ 2012 mere ka ikpe ghara ịdị mma, ebe a kọrọ na ndị ọka ikpe nwere mgbagwoju anya site na ntụgharị ọjọọ nke ihe akaebe sitere na Rwanda.[1][5] Na ikpe nke abụọ ya, Munyenyezi gọnahụrụ na ọ ghaara ụgha ma gaa n'ihu na-azọrọ na ya esoghị na mgbukpọ ahụ. Otú ọ dị, ndị akaebe na ikpe abụọ ahụ boro ya ebubo arụrụala, gụnyere inye ndị agha iwu ka ha dinaa n'ike ma jiri nri na biya kwụọ ha ụgwọ. Otu onye lanarịrịnụ, Thierry Seba__ilo____ilo____ilo__, kwuru na Munyenyezi chịrị ya ọchị site n'ịgwa ya na e gburu nne ya.[1] Ndị ọzọ chetara na Munyenyezi nyere ndị agha iwu idina onye nọn n'ike tupu ya onwe ya agba ya égbè.[5] A mara Munyenyezi ikpe na Febụwarị 2013 maka ịgha ụgha iji nweta nwa amaala ya ma nata ikpe kachasị elu nke afọ iri, na iwu na a ga-achụpụ ya mgbe ikpe ya gwụchara.[6]

N'ọnwa Ọktoba afọ 2019, onye ọka ikpe America jụrụ arịrịọ ya maka ikpe ikpe ọzọ na-ekwu na ihe kpatara ikpe ọzọ bụ ihe na-enweghị isi. Onye ọka ikpe ahụ kwuru na ikpe ahụ ga-eguzo ma chee na a ga-achụpụ ya mgbe ikpe ya gwụchara.[7] Munyenyezi mechiri ikpe ya n'afọ 2021, e mesịkwara chụga ya na Rwanda. [8]

Njide na ikpe 2021

[dezie | dezie ebe o si]

Mgbe ọ bịarutere na Rwanda na 16 Eprel, e nyefere Munyenyezi n'aka ndị ọchịchị obodo ka ha kpee ya ikpe maka mpụ ndị e mere n'oge mgbukpọ ahụ.[8][9] Na 5 Mee 2021, e boro ya ebubo n'ihu ụlọ ikpe dị na Kigali ma kwuo na ikpe amaghị ya.[10]

Ndị ọkàiwu boro Munyenyezi ebubo igbu ndị Tutsi, na-eme atụmatụ na ịkpalite mgbukpọ, na itinye aka na mgbukpọ na ndina n'ike. Ekpebiri ikpe ahụ n'April 2024. A mara Munyenyezi ikpe n'ọtụtụ ebubo, mana a tọhapụrụ ya na ebubo naanị ya nyere aka ịhazi mgbukpọ ahụ.[1] Na 12 Eprel, a mara Munyenyezi ikpe ịga mkpọrọ ndụ.[11]

Edemsibia

[dezie | dezie ebe o si]
  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 McGreal. "Rwandan woman stripped of US citizenship after lying about genocide", The Guardian, 22 February 2013.McGreal, Chris (22 February 2013). "Rwandan woman stripped of US citizenship after lying about genocide". The Guardian.
  2. McPhee. "The "Monster Next Door" Case Closes a Chapter", Boston Magazine, 15 April 2021.
  3. 3.0 3.1 "ICE Homeland Security Investigations Special Agent recalls the investigation that brought justice to Rwandan genocide participant", Immigration and Customs Enforcement, 7 April 2015."ICE Homeland Security Investigations Special Agent recalls the investigation that brought justice to Rwandan genocide participant". Immigration and Customs Enforcement. 7 April 2015.
  4. Kumar. "US citizen Beatrice Munyenyezi jailed for role in Rwandan genocide", The Independent, 16 July 2013.
  5. 5.0 5.1 West (2017-12-17). Lawyer: $2.5m spent on refugee's mistrial. Archived from the original on 17 December 2017., March 2012, Unionleader.com, Retrieved 1 March 2016
  6. "Rwanda woman jailed in US for lying about genocide role", BBC News, 16 July 2013.
  7. Judge Denies Bid For New Trial In Rwanda Genocide Case (en-US). CBS Boston (2019-10-10). Retrieved on 2020-07-26.
  8. 8.0 8.1 ICE removes Rwandan citizen for human rights violations. Immigration and Customs Enforcement (16 April 2021)."ICE removes Rwandan citizen for human rights violations". Immigration and Customs Enforcement. 16 April 2021.
  9. "Rwandan deported from the US faces seven charges related to genocide", Reuters, 17 April 2021. Retrieved on 17 April 2021.
  10. Uwiringiyimana. "Rwandan deported from U.S. denies genocide charges", Reuters, 5 May 2021. Retrieved on 5 May 2021.
  11. Human Rights Violator Sentenced to Life in Prison in Rwanda. Immigration and Customs Enforcement (23 April 2024).