Chilubi
Chilubi bụ ebe obibi dị n'àgwàetiti dị na Lake Bangweulu na apịtị ya, ọ bụkwa isi ụlọ ọrụ nke Chilubi District na Northern Province nke Zambia.
Agwaetiti Chilubi
[dezie | dezie ebe o si]Agwaetiti Chilubi dị n'ebe ugwu etiti akụkụ ọwụwa anyanwụ nke ọdọ mmiri ahụ. Ọ nwere ọdịdị zigzag pụrụ iche, nke nwere ihe dị ka akụkụ ise, nke ọ bụla dị ihe dịka kilomita 12 n'ogologo na kilomita 1.5 ruo 3 n'obosara.Agwaetiti ahụ yiri dragọn China, ebe isi ya (n'akụkụ ugwu ọdịda anyanwụ) dị n'ime ọdọ mmiri mepere emepe, ebe ahụ ya na ọdụ ya (n'akụkụ ndịda ọwụwa anyanwụ) dị n'ime apịtị. Ebe kacha nso n'elu ala site n'isi ruo n'ọdụ ya bụ ihe dị ka kilomita 25, ma ọ nwere ihe dị ka kilomita 100 nke ụsọ mmiri.Agwaetiti Nsumbu, nke pere mpe, dị ihe dị ka kilomita 1 n'ebe ndịda ọwụwa anyanwụ nke agwaetiti Chilubi. Foto Satellite:
Obodo nta dị n'ụsọ oké osimiri nke Chilubi Island ebe ime ya nwere ala ahịhịa. Ala ahụ bụ ájá n'ụzọ dị ukwuu ma ọ bụghị nke na-eme nri, naanị nri na-eto nke ọma na ya bụ cassava, nke bụ ihe oriri nke ndị mmadụ nọ n'àgwàetiti ahụ. Ndị isi bi na Chilubi Island bụ Muchinshi, Bukotelo (isi ụlọ ọrụ Chief Chiwanangala), Yombwe, Kashitu, Kapampa, Muule, na Santa Maria, ozi Katọlik.
Agwaetiti ahụ na-enweta ọrụ ụgbọ mmiri ndị na-eburu ndị njem site na Samfya, Nsombo dị na Luwingu District, na Chaba nke dị n'akụkụ ugwu nke ọdọ mmiri ahụ. E nwekwara ọdụ ụgbọelu nta dị na ebe ndị mịshọn, nke n'oge gara aga na-ejikarị arụ ọrụ maka ọrụ ndị dọkịta na-eji ụgbọelu eje ozi n'ebe ndị mmadụ bi n'ime ime obodo.
Ọrụ bụ isi nke agwaetiti ahụ bụ ịkụ azụ na ọrụ ugbo, yana ọrụ ụfọdụ ụlọ akwụkwọ, ụlọ ọrụ ahụike, Kansụl Gọọmenti na ọrụ ahụ nyere.
Obodo Chilubi
[dezie | dezie ebe o si]Obodo ma ọ bụ nnukwu obodo dị n'akụkụ ugwu ọdịda anyanwụ nke agwaetiti ahụ. Chilubi dị kilomita 45 gafee ọdọ mmiri ahụ site na Samfya, kilomita 28 site na Chaba na kilomita 38 site na Nsombo. Chilubi pụrụ iche na Zambia, ebe ọ bụ naanị otu n'ime isi ụlọ ọrụ mpaghara 116 ma ọ bụ bomas na agwaetiti, na-enweghị njikọ okporo ụzọ.
Akụkọ ihe mere eme
[dezie | dezie ebe o si]N'oge ọchịchị ndị ọchịchị, onye nnọchi anya gọọmentị mpaghara na-eleta agwaetiti ahụ mgbe niile ma ọ bụghị mgbe niile, onye ga-eso ndị isi na ndị isi mpaghara nwee mkparịta ụka, iji mụta banyere nsogbu ha ma kọwaa iwu gọọmentị, yana ịgbakọ ọnụ, na ịnakọta ụtụ isi. Akụkọ ha yiri nke Domesday Book n'ụdị na ọdịnaya.[1]
E guzobere boma na mbụ na nsọtụ ndịda nke agwaetiti ahụ, mana a gbara ya ọkụ na Machị 1959 n'oge "The Chilubi Incident". [2]
Hụkwa
[dezie | dezie ebe o si]- Ógbè Ndị Dị n'Ebe Ugwu
- Ọdọ Mmiri Bangweulu
- Samfya
Edensibịa
[dezie | dezie ebe o si]- ↑ Gervas Clay | Bangweolu Tour Report, March 1931.
- ↑ Neil Morris (24 May 2013). Chilubi Incident, March 1959. mafrsouthernafrica. Retrieved on 10 April 2024.