D. P. Moran
D. P. Moran
| |
|---|---|
| A mụrụ ya | David Patrick Moran 22 Machị 1869Waterford, Ireland |
| Nwụrụ | 31 Jenụwarị 1936 (afọ 66) Skerries, County Dublin, Ireland |
| Aha mkpịsị akwụkwọ | Tom O'Kelly |
| Ọrụ | Onye nta akụkọ, onye na-eme ngagharị iwe, onye na -ekwu |
| Mba | Ndị Irish |
| Mmụta | Kọleji Castleknock Mahadum nke London |
| Ụdị | Ịhụ mba n'anya |
| Njem edemede | Mbilite n'Ọnwụ nke Ndị Celt |
| Ọrụ ndị a ma ama | Nkà ihe ọmụma nke Irish Ireland |
| Nwunye | Catherine O'Toole |
David Patrick Moran (Irish: Dáithí Pádraig Ó Móráin; 22 Maris 1869 - 31 Janairu 1936), wanda aka fi sani da DP Moran, ɗan jaridar Irish ne, mai fafutuka kuma mai koyar da al'adu da siyasa, wanda aka sani da babban mai goyon bayan al'ummar Katolika na Gaelic musamman a farkon karni na 20, ba ya inganta ra'ayoyinsa na Celtic Jagora, da tarin labaransa a matsayin littafin The Philosophy of Irish Ireland .
An haife shi a Manor, ƙauyen gari a Waterford, ƙaramin cikin yara ashirin da aka haifa ga James Moran, magini, da Elizabeth (Casey) Moran.[1] [2] Ɗaya daga cikin 'yan'uwansa zai yi aiki a cikin tawagar tsaro na Patrick O'Donnell.[1]
Ya yi karatu a Kwalejin Castleknock, kusa da Dublin kafin ya yi aiki a matsayin ɗan jarida a London, inda ya kasance memba na Ƙungiyar Adabin Irish. Salon kishin kasa da ra'ayin kawar da ikon kasar Ireland shine na al'ummar Irish mai magana da Roman Katolika, yana haɓaka farfaɗo da Harshen Irish da Wasannin Gaelic a cikin rayuwar al'adun Irish. Yakan yi amfani da kalmomin wulakanci ("West Brits", "haske", "sourcefaces") don komawa ga 'yan kungiyar tarayya da/ko wadanda ba Katolika ba..[2]
Ireland na Ireland
[dezie | dezie ebe o si]Duk da gazawar Dokar Dokokin Gida ta 1893 da kuma rabuwar Jam'iyyar Majalissar Irish a 1891, 'yan kishin kasa sun dauki zuciya daga jawabin Douglas Hyde na 1892, mai suna "Bukatar De-anglicising Ireland". Moran ya gina kan wannan maƙala kuma ya ba da faffadan hangen nesa ga masu sha'awar sha'awa, musamman lokacin da aka haɗa ƙungiyoyin ƙasa da yawa a shekara ta 1900..
N'ihe odide ya nke 1905 The Philosophy of Irish-Ireland, Moran kwuru na ịbụ onye Irish chọrọ:
- ojiji nke Asụsụ Irish
- ndị otu na Chọọchị Roman Katọlik
- echiche na-emegide ihe onwunwe na ndụ
- igwu egwu naanị Egwuregwu Gaelic
Ọ bụ ezie na ọ bụ onye na-akwado iji asụsụ Irish eme ihe, ọ dịghị mgbe ọ ghọrọ onye na-asụ asụsụ ahụ nke ọma. O kwusiri ike iji Bekee eme ihe na 1908-1909 dị ka "mgbasa ozi na-arụsi ọrụ ike, nke na-ele anya, na nke na-enweghị obi ebere n'asụsụ Bekee. " N'ikpeazụ, mgbe Irish ghọrọ asụsụ ndị mmadụ ọzọ ọzọ, ojiji ya ga-eme ka a nyochaa echiche ọ bụla a na-anaghị anabata nke e dere n'asụsụ bekee.
Ko da yake Moran ya ce ra'ayin 'Gael' shine wanda zai iya tara wasu, ya kuma yi tunanin cewa zai yi wahala membobin Cocin Ireland waɗanda suke Unionists su cancanci zama mutanen Irish, kasancewa 'baƙi'. [1] Wannan ya kai ga adabin Anglo-Irish. Ya ƙi gidan wasan kwaikwayo na Abbey kuma ya yi tambaya game da hazakar Yeats.[2] Ya yi magana kan tasirin da ake zargin Moran na Birtaniyya kan jami'o'in Ireland, yana mai cewa: "Dukkanmu Palemen ne yanzu". Dangane da bambance-bambancen addini, Daniel O'Connell ya ce a cikin 1826 cewa ' Katolika na [Roman] na Ireland al'umma ce'. Moran ya wuce haka, yana mai tabbatarwa a cikin 1901 cewa '... al'ummar Irish hakika al'ummar Katolika ce.[3] Moran ya kasance mai adawa da yancin mata.
Belfast na Ireland
[dezie | dezie ebe o si]Labarinsa yakan kwatanta "Belfast" da "Ireland", kuma yana fatan Belfast zai iya canzawa kuma ya yarda. Ya yi tunanin cewa Ulster unionists ya kamata: "...na gode wa al'ummar Irish don shirye-shiryenta na maraba da su". Littafin nasa ya buga kasidu da dama daga nan gaba TD Arthur Clery (wanda ya rubuta a karkashin sunan alkalami "Chanel"), wanda ya goyi bayan ballewa saboda 'yan Ulster unionists wata kasa ce ta daban, amma Moran da kansa bai yarda ba: "Ya ki amincewa da ainihin 'yan Furotesta na Arewa."
A lokacin da Jamhuriyar Ireland ta fara yakin Anglo-Irish a shekara ta 1919, tarzomar adawa da Katolika ta barke a Belfast a cikin 1920 da 1922. Moran ya ce hakan ya faru ne ta hanyar Orangeism, wanda ya bayyana a matsayin "ciwo da ciwon daji" a Ireland. Ya kuma ce “Imani na Katolika a yankuna shida ya kasance kai tsaye saboda bangaskiyar Orange". [citation needed]
Nkwado maka Nkwekọrịta ahụ
[dezie | dezie ebe o si]Moran da farko ya kasance mai goyon bayan Jam'iyyar 'Yan Majalissar Irish, yana mai imani cewa rabuwar da Arthur Griffith's Sinn Féin ya yi bai dace ba; duk da haka, ya yi adawa da goyon bayan John Redmond na kokarin yakin duniya na Birtaniya.
Moran ya goyi bayan yarjejeniyar Anglo-Irish da aka amince a cikin 1921-22, kuma ya ga rabe-raben Ireland yana da fa'ida ga al'adun Irish na gaske a cikin Jihar 'Yancin Irish. Wannan ya haifar da sauyi a tunaninsa; daga yanzu, Arewacin Ireland za a iya watsi da shi cikin aminci, tare da abin da ya gani a matsayin mugayen Ingilishi na 'tunanin 'yanci, kasuwanci na kyauta, da adabi na kyauta'. Ya ce dole ne a kiyaye rayuwa da al'adun Irish daga tasirin waje, gami da tagwayen mugayen masana'antar kiɗa da jaridun Ingilishi.[1] Sabuwar kidan jazz na shekarun 1920 da sauran tasirin al'adun kasashen waje an yi watsi da su a matsayin "sharar waje da lalata."".
Ihe odide
[dezie | dezie ebe o si]- ↑ "MORAN, David Patrick (1869–1936). Retrieved on 27 July 2022.
- ↑ "MORAN, David Patrick (1869–1936). Retrieved on 27 July 2022.
Ebe e si nweta ya
[dezie | dezie ebe o si]- Maume, Patrick D. P. Moran (Dublin, Historical Association of Ireland, 1995)
- Mathews, P.J. Revival (Field Day series vol. 12, Cork, 2003) passim; index p. 205 ( )
- Moran, D.P. The Philosophy of Irish Ireland (nke mbụ e bipụtara na 1905; 2006 nke UCD Press bipụtara na mmeghe nke Patrick Maume)