Esther Lungu
Esther Nyawa Lungu (amuru 2 June 1957[1]) bu onye ama ama oha na eze si Zambia, onye jere ozi dika First Lady nke obodo site na 25 Jenuarị 2015 rue 24 August 2021.[2] Ọ bụ nwunye onye bụbu onye isi ala Zambia Edgar Lungu, ha nwekwara ụmụ isii. Amụrụ na 2 Juun 1957, nne na nna ya sitere na mpaghara ọwụwa anyanwụ Zambia toro na mbụ.
Mgbe ọ bụ onye Katọlik, Esther Nyawa Lungu na di ya na-eme ndị Baptist ugbu a. N'afọ 2015, [1] ọ gara United States iji sonye n'ọtụtụ mmemme, gụnyere nzukọ ụmụ nwanyị mbụ na ụmụ nwanyị na George W. Bush Institute na Dallas, Texas, na United Nations na New York City. Na ogbako Invest in Women na Dallas, Esther Nyawa Lungu bụ onye ọka iwu ama ama, nke Cherie Blair na-ahazi nnọkọ ahụ..[1]
N'oge ya dị ka nwunye mbụ nke Zambia, Esther Nyawa Lungu bụ onye na-akwado ịlụ di na nwunye. Na Disemba 2015, o guzobere Esther Lungu Foundation, ebe ọ na-eje ozi dịka onye isi oche na onye ndụmọdụ. Ebumnuche bụ isi nke ntọala ahụ bụ inye ụmụ nwanyị na ụmụaka nọ na Zambia ike.[1] Na Mee 2024, e jidere Esther Lungu maka igwu wayo.[2]
Oge ọ malitere
[dezie | dezie ebe o si]A mụrụ Esther Phiri na 2 June 1957 [3] n'aka Agnes na Island Phiri, ndị sitere na mpaghara ọwụwa anyanwụ nke mba ahụ. A zụlitere ya na Katọlik, mana ya na di ya na-eme Baptist ugbu a. O kwuru, "Mgbe anyị zutere na mbụ, Edgar nwere akwụkwọ ukwe UCZ ya mgbe m nwere akwụkwọ katkizim Katọlik m, ruo mgbe anyị mechara chọta ihe jikọrọ ya na okwukwe Baptist. "[4]
Nleta gọọmentị
[dezie | dezie ebe o si]Edgar Lungu ghọrọ obere minista n'Ọfịs osote onye isi ala na 2011, Minista na-ahụ maka ihe ndị dị n'ime ụlọ na 9 Julaị 2012 na Minista na nchekwa na 24 Disemba 2013 na gọọmentị Patriotic Front. A nabatara Lungu dị ka onye na-azọ ọkwa onyeisiala maka Patriotic Front n'oge ntuli aka onye isi ala na Jenụwarị 2015, mgbe ọnwụ Michael Sata gasịrị. O meriri onye mmegide ahụ ma ṅụọ iyi dị ka Onye isi ala nke Zambia na 25 Jenụwarị 2015 na nwunye ya Esther ghọrọ Nwanyị Mbụ nke Zambia.[5] [<span title="The material near this tag may rely on a self-published source. (December 2017)">self-published source</span>]
N'ịbụ nwanyị mbụ, Esther so n'ọtụtụ nleta steeti ya na Onye isi ala. N'afọ 2015, ọ gara ọtụtụ nzukọ na United States of America ma ụlọ ọrụ George W. Bush kpọrọ ya ka ọ sonye na nzukọ nwanyị mbụ ma kwurịta isiokwu gbasara ike ụmụ nwanyị, ahụike na teknụzụ. Minista ahụike nke Alaeze nke Saudi Arabia na Princess Latifa Bint Abulazis Al Saud kpọrọ ya ka ọ kwurịta nkwado maka ụmụ nwanyị na mmemme ọdịmma ụmụaka na Zambia. Dị ka akụkụ nke ọrụ enyemaka ya na-aga n'ihu, ọ malitere Esther Lungu Foundation na Disemba 2015. [6]
Ọrụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya
[dezie | dezie ebe o si]Lungu malitere ego ntụkwasị obi nke na-achọ ibelata adịghị ike nke ndị na-enweghị ihe ịga nke ọma site na iji ụzọ na-emetụta nwoke na nwanyị, nke na-ekere òkè na nke na-adịgide adịgide na gburugburu ebe obibi iji melite ndụ ha. Esther Lungu Foundation Trust (ELFT) na-ezube iji mee ka ọnọdụ ya dị ike iji dozie nsogbu ndị metụtara Ikike akụ na ụba, ịmụ nwa, ụmụaka, ahụike ọhụrụ, na ịdị ọcha mmiri.
ELFT, na Muslim Social and Welfare Trust, wụnyere mgbapụta aka nwere oghere n'ọtụtụ ebe na Chongwe District. Mpaghara ahụ na-eche oke ụkọ mmiri ihu ka ebe nchekwa dị na Osimiri Chongwe belatara.[7] Ọ malitere ịchọpụta ezinụlọ ndị na-adịghị ike, ebe inye ụmụ nwanyị ike nwere ike iwepụ ịda ogbenye na mba ahụ. Ọ malitere ịrụ ọrụ na ngalaba nke mmepe obodo na agụmakwụkwọ n'ozuzu iji debanye aha ụmụ akwụkwọ.[8]
Ncha aka Lungu tụrụ aro nwere ike ibelata otu n'ime atọ ọ bụla nke afọ ọsịsa nwata.[1] Ọ kwadoro ka e mee ka ndụ ndị agadi nwanyị Zambia ka mma, ma nyekwa òtù ụmụ nwanyị isii dị na Chilanga puku 30,000.[2] Ọ kelere di ya maka ịhọrọ nwanyị ka ọ ga-eso ya, nke mbụ na obodo ya.[3] Ụfọdụ ndị nta akụkọ na-ahụ ọrụ mmekọrịta ya dị ka mkpọsa maka di ya na ntuli aka onye isi ala na-abịanụ, nke Patriotic Front na-agọnahụ..[3]
Special Olympics nyere Lungu aha nke 50th Anniversary Ambassador maka mpaghara Africa, na Septemba 2017, na 50th anniversary nke Special Olympics Leadership Academy, nke Zambia kwadoro na Olympic Youth Development Centre.
Edemsibia
[dezie | dezie ebe o si]- ↑ "First Lady, Esther Lungu, arrives in USA for High Level meetings", Lusaka Times, 20 September 2015. Retrieved on 20 October 2016.
- ↑ "Zambian ex-first lady arrested on fraud charges", BBC (bbc.com), 31 May 2024. Retrieved on 31 May 2024.
- ↑ 3.0 3.1 "PF defends First lady Esther Lungu", Lusaka Voice, 6 June 2015. Retrieved on 6 June 2015.
- ↑ Web Editor. Lungu is a kind man. daily-mail.co.zm. Retrieved on 18 June 2020.
- ↑ Musambachime (2016). One Zambia, One Nation, One Country. Xlibris Corporation. ISBN 9781514462287.
- ↑ (13 October 2016) in Abbink: Africa Yearbook Volume 12: Politics, Economy and Society South of the Sahara in 2015. BRILL. ISBN 9789004333239.
- ↑ "More boreholes coming – Esther Lungu", Zambi Daily Mail, 20 October 2016. Retrieved on 22 October 2016.
- ↑ "Esther Lungu foundation to identify vulnerable families", Zambi Daily Mail, 15 June 2016. Retrieved on 22 October 2016.