Feminism in Sweden

Feminism na Sweden bụ mmetụta dị ịrịba ama na mmekọrịta mmadụ na ibe ya na ndọrọ ndọrọ ọchịchị n'ime ndị Sweden. Òtù ndọrọ ndọrọ ọchịchị ndị Sweden gafee ụdị ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-etinye aka na iwu ndị dabeere na okike na nkwupụta ndọrọ ndọrọ ọchịchị ọha na eze ha. Gọọmentị Sweden na-enyocha iwu niile dịka ụkpụrụ nke ịmekọrịta nwoke na nwanyị si dị. Ụmụ nwanyị nọ na Sweden bụ 45% nke ndị nnọchi anya ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Nzukọ Ndị Omeiwu Sweden. Ụmụ nwanyị mejupụtara 43% nke ndị nnọchiteanya na ndị omeiwu mpaghara ka ọ na-erule afọ 2014. Na mgbakwunye, na 2014, onye ọhụrụ ṅụrụ iyi na Minista Na-ahụ Maka Mba Ọzọ Margot Wallström kwupụtara iwu mba ọzọ nke ụmụ nwanyị. ^[1]

Ụmụ nwanyị Sweden malitere na narị afọ nke iri na asaa ma kwurịta ya n'etiti ndị ụbụrụ na-aghọ nkọ na narị afọ iri na asatọ. Kemgbe mbipụta Samtal emellan Argi Skugga och en obekant Fruentimbers Skugga nke Margareta Mama na 1738, nke Hedvig Charlotta Nordenflycht dere uri a ma ama Fruntimrens försvar (To the Defense of Women, 1761) sochiri arụmụka gbasara ọrụ nwoke na nwanyị na nha nhata nwoke na nwanyị aghọwo isiokwu a ma ama.

Ụmụ nwanyị nwere ikike ịtụ vootu n'oge Oge Nnwere Onwe na 1718-1772. Site na agụmakwụkwọ dị elu, na 1862, Ụmụ nwanyị Sweden na-alụbeghị di bụ ndị mbụ n'ụwa niile ka e nyere ikike ịtụ vootu na ntuli aka ime obodo. Ikike ụmụ nwanyị zuru ụwa ọnụ sochiri na 1921. Kemgbe ahụ, Sweden anọgidewo na-ebute ụzọ n'Ịha nhata nwoke na nwanyị nke nwere ọgụgụ isi na ọrụ ụmụ nwanyị na-akpali. Na narị afọ nke iri abụọ na otu, Sweden ahụla ịrị elu nke mkpọsa ndị na-emegide nwoke na nwanyị na-elekwasị anya na Ndị transgender, ọmụmụ nwoke na nwanyị, na ndị na-ahụ maka ụmụ nwanyị na ndị na'etiti onwe ha, na-egosipụta mmeghachi omume zuru oke nke mba na-emegiderịta onwe ha megide ikpe ziri ezi na itinye aka. N'etiti ndị a bụ ndị a na-akpọ "ndị na-Nkatọ nwoke na nwanyị" ndị na-egosi onwe ha dị ka ndị na-akwado ụmụ nwanyị ka ha na-akwalite ọnọdụ ndị na-ewepụ mmadụ.^[2]

N'afọ 2014, Swedish Feminist Initiative ghọrọ òtù ndọrọ ndọrọ ọchịchị ụmụ nwanyị mbụ meriri ikike na ndị omeiwu Europe, na-atụgharị uche na ụmụ nwanyị site n'echiche siri ike nke na-emegide ịkpa ókè agbụrụ nke gụnyere echiche nke ndị na-acha.

Akụkọ ihe mere eme

Okpukpe ụmụ nwanyị

N'ime narị afọ nke iri na asaa, ndị mmadụ dịka Sophia Elisabet Brenner na Beata Rosenhane welitere ajụjụ gbasara ọrụ nwoke na nwanyị, nha nhata nwoke na nwanyị na ikike ụmụ nwanyị, mana ndị a bụ ndị a na-adịghị ahụkebe.

N'ime narị afọ nke 18, a tụlere ọrụ nwoke na nwanyị, nha nhata nwoke na nwanyị na mgbanwe n'ọnọdụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya na iwu ụmụ nwanyị n'arụmụka ọha na eze na akwụkwọ. Ọtụtụ ndị nta akụkọ nwanyị na ndị edemede na-amaghị aha so na akwụkwọ aha njirimara na akwụkwọ akụkọ nwa oge, ọtụtụ mgbe n'ụdị akwụkwọ akụkọ akụkọ ifo, na-ajụ ọnọdụ ụmụ nwanyị, naanị obere n'ime ha ka achọpụtara. N'etiti ha bụ Margareta Mama, Catharina Ahlgren na Anna Maria Rückerschöld. N'afọ 1761, Hedvig Charlotta Nordenflycht dere uri ya a ma ama Fruntimrens försvar (To the Defense of Women).

Ugboro mbụ nke ụmụ nwanyị

Òtù ọha mmadụ mbụ nke ụmụ nwanyị hiwere na Sweden bụ otu ọrụ ebere Välgörande fruntimmerssällskapet, nke otu ụmụ nwanyị dị elu n'okpuru nduzi nke Adaeze Sophie Albertine nke Sweden hiwere na Stockholm na 1819. Ebumnuche ya bụ ịkwado ụmụ nwanyị dara ogbenye. Nke a bụ oge mbụ ụmụ nwanyị a haziri na Sweden iji mezuo ma gbanwee ihe n'ime ọha mmadụ site n'olu ọha. Ọ bụ ezie na isiokwu ahụ nwere ike iyi ihe na-adịghị arụ ụka, omume ụmụ nwanyị ịhazi iji gbanwee ọha mmadụ bụ n'onwe ya dị egwu. Nke a ga-esochi ọtụtụ òtù ụmụ nwanyị ebere ndị ọzọ n'oge narị afọ nke 19.

Na 1839, Carl Jonas Love Almqvist malitere arụmụka edemede ogologo oge gbasara ọrụ nwoke na nwanyị site na akwụkwọ akụkọ ya a ma ama bụ Det går an, ebe o kwuru maka ịhụnanya n'efu na ikike ibi n'otu ebe na-enweghị mmachi nke alụmdi na nwunye na ikike ụmụ nwanyị inwe ịhụnanya n'efu na-efunahụ nnwere onwe ha.

N'afọ 1848, Sophie Sager kpalitere nnukwu esemokwu mgbe ọ kọchara akụkọ gbasara mgbalị idina mmadụ n'ike ma merie ikpe ya. Ọ ghọrọ nwanyị mbụ na Sweden kwuru okwu n'ihu ọha iji kwado ikike ụmụ nwanyị, nke mere ka a mara ya nke ọma mana a kwara ya emo dịka onye na-akwado ikike ụmụ nwanyị. Otú ọ dị, mgbalị ya bụ nke dịpụrụ adịpụ, ọ malitekwara otu ihe ọ bụla a haziri ahazi.

Na 1855, Josefina Deland hiwere Svenska lärarinnors pensionsförening (Society for Retired Women Teachers) iji lekọta ndị nkuzi na ndị isi nwanyị lara ezumike nka. N'oge ahụ, ịbụ onye nkuzi bụ otu n'ime ọrụ ole na ole nwanyị gụrụ akwụkwọ nwere ike ịkwado onwe ya, nke bụ ajụjụ dị mkpa maka ụmụ nwanyị n'oge ahụ. Nke a bụ oge mbụ ụmụ nwanyị haziri onwe ha iji dozie nsogbu ụmụ nwanyị sara mbara na Sweden.

Na 1856, Fredrika Bremer bipụtara akwụkwọ akụkọ Hertha, nke kpalitere nnukwu esemokwu ma mepụta "Mkpesa Hertha". Ajụjụ abụọ kachasị mkpa bụ iwepụ nlekọta iwu maka ụmụ nwanyị na-alụbeghị di, na ka steeti nye ụmụ nwanyị ihe nhata na mahadum. Mgbanwe mmekọrịta mmadụ na ibe ya bịara: na 1858, mgbanwe nyere ụmụ nwanyị na-alụbeghị di ikike itinye akwụkwọ maka ọtụtụ ndị iwu site na usoro dị mfe, na 1861, e guzobere Högre lärarinneseminariet dị ka "Mahadum Ụmụ Nwanyị". Na 1859, Sophie Adlersparre na Rosalie Olivecrona hiwere akwụkwọ akụkọ ụmụ nwanyị mbụ na Sweden na mba Nordic, Tidskrift för hemmet. A kpọọla nke a ebe mmalite nke mmegharị ụmụ nwanyị na Sweden.

Ọkara nke abụọ nke narị afọ nke 19 ka e guzobere ọtụtụ òtù ikike ụmụ nwanyị na nnukwu ọrụ n'ime òtù ndị na-arụsi ọrụ ike yana arụmụka ọgụgụ isi. Mmegharị ụmụ nwanyị a haziri ahazi malitere na 1873, mgbe Anna Hierta-Retzius na Ellen Anckarsvärd hiwere Òtù ikike ikike ụmụ nwanyị lụrụ di na nwunye. Ọrụ bụ isi nke òtù ahụ bụ iwepụ ihe mkpuchi kpamkpam. Na 1884, Sophie Adlersparre hiwere Fredrika Bremer Association iji rụọ ọrụ maka mmezi ikike ụmụ nwanyị. Òtù mgbanwe uwe Sweden rụrụ ọrụ iji tọhapụ ụmụ nwanyị na ejiji uwe Victorian nke oge a ma si otú a melite ahụike ha ma nye ha nnwere onwe ịgagharị karịa.

Afọ 1880 hụrụ ihe a na-akpọ Sedlighetsdebatten ('Nkwurịta okwu ọma'), ebe a tụlere ọrụ nwoke na nwanyị na arụmụka edemede gbasara ụkpụrụ mmekọahụ abụọ, n'adịghị ka nha nhata mmekọahụ. Otu n'ime akụkụ nke a bụ Svenska Federationen, nke rụrụ ọrụ iji kwụsị usoro nchịkwa nke ndị akwụna ma jụọ ụkpụrụ mmekọahụ abụọ nke oge a nke usoro a kwadoro. Ụmụ nwanyị haziri nke ọma na Women's Christian Temperance Union, nke e guzobere ngalaba Swedish Vita bandet ("White ribbon") na 1897.

Ụmụ nwanyị malitekwara ịhazi onwe ha n'ọchịchị site na mmegharị ọrụ na otu ndị Sweden, ebe e tinyere ha n'ọrụ ahụ n'oge mbụ ma malite ịrụ ọrụ dị mkpa. Na 1888, e hiwere 'Ụlọ Ọrụ Ndị Ọrụ Ụmụ Nwanyị' mbụ na Malmö, nke sochiri ya na Stockholm equavalent ya na ọtụtụ klọb ndị ọrụ ụmụ nwanyị mpaghara, nke mechara jikọta ọnụ iji guzobe Ụmụ Nwanyị Ndị Ọchịchị na Sweden, site na klọb ndị ọrụ ụmụ nwanyị, e tinyere ụmụ nwanyị n'otu aka ahụ na otu ndị ọrụ, na-ejikọta na Òtù Ndị Ọrụ Ụmụ Nwanyị; Alina Jägerstedt hụkwara na a gụnyere ụmụ nwanyị dịka ndị otu pati na ntọala nke Swedish Social Democratic Party. Ụmụ nwanyị ndị Sweden na-arụ ọrụ nke ọma bịara na-ekere òkè dị mkpa na njikọta nke ụmụ nwanyị na mpaghara mgbasa ozi ndọrọ ndọrọ ọchịchị ọha na eze, e nwekwara ọtụtụ ụmụ nwanyị na-arụsi ọrụ ike n'ime òtù Social Democratic karịa òtù ndị uwe ojii ọ bụla ọzọ.

Na 1902, e hiwere otu Swedish Society for Women Suffrage, nke otu Social Democratic Women's Clubs kwadoro.[1] E webatara otu Women's Suffrage n'afọ 1919-1921, Behörighetslagen sochiri ya na 1923, ebe e nyere ụmụ nwanyị ikike nhata dịka ụmụ amaala nwoke. N'agbata afọ 1921 na 1971, onye nọchiri ngagharị ntuli aka ahụ, Svenska Kvinnors Medborgarförbund, rụrụ ọrụ iji hụ na e tinyere iwu ndị e ji mara nhata nwoke na nwanyị n'ọrụ ma ghara ịnọ naanị n'akwụkwọ. Site na 1921 ruo 1954, Kvinnliga medborgarskolan vid Fogelstad ('Fogelstad Citizen School for Women') nwere ọmụmụ ihe iji kụziere ụmụ nwanyị gbasara ikike ọhụrụ ha dị ka ụmụ amaala zuru oke na nhata ma gbaa ha ume ka ha jiri ikike ọhụrụ ha mee ihe.

N'oge agha dị n'etiti, e nwere ọtụtụ akwụkwọ akụkọ na òtù ụmụ nwanyị maka ụmụ nwanyị nwere echiche na ọkwa ndọrọ ndọrọ ọchịchị niile. Ụmụ nwanyị haziri onwe ha n'akụkụ ụmụ nwanyị nke pati ndọrọ ndọrọ ọchịchị, dịka Social Democratic Women na Sweden, Centerkvinnorna, Liberala kvinnor na Moderate Women, nke ha si na ya tinye ihe ha chọrọ n'ime ndọrọ ndọrọ ọchịchị, na-abanye na ndụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị ma na-ekwupụta mmasị ha na Palịament, nakwa n'oge Agha ahụ, Föreningen Kvinnolistan (Akwụkwọ edemede: 'The Women's List Association') nke 1927 na Kommittén för ökad kvinnorepresentation (Akwụkwọ edemede: 'The committee for increased women') nke 1937 gbara ndị otu ndọrọ ndọrọ ọchịchị ume ka ha họpụta ọtụtụ ụmụ nwanyị n'ọkwa ndọrọ ndọrọ ọchịchị.

Ugboro nke abụọ nke ụmụ nwanyị na karịa

N'ime afọ 1960 na 1970, Sweden nwere oke ọhụrụ nke ụmụ nwanyị: na 1968, e guzobere otu 8 ma welitere ọtụtụ okwu n'ime nha nhata nwoke na nwanyị. N'afọ 1973, e kewara Women of Labour na Group 8. Omenala a ma ama gụnyere ụkpụrụ ụmụ nwanyị, dị ka Röda bönor.

N'oge agha dị n'etiti, e nwere ọtụtụ akwụkwọ ndị na ụmụ anụmanụ maka ụmụ nwoke nwere echiche na ọkwa agha ndị niile. Ụmụ haziri onwe ha n'ịhụ ụmụ ụmụ mgbaàmà nke pati ụdị ụdị, dị ka Social Democratic Women na Sweden, Centerkvinnorna, Liberala kvinnor na Moderate Women, nke ha si na ya tinye ihe ha na-eme ihe n'ime ngwá agha, na-abanye na ndụ ọsọ ọsọ ma na- ngwaọrụ ahụ na Palịament, nakwa n'oge Agha ahụ, Föreningen Kvinnolistan (Women) Kommittén för ökad kvinnorepresentation (ụdị edemede: 'The Committee for increase women') nke 1937 gbara ndị otu ụzọ ndị agha ume ka ha pụta ọtụtụ ụmụ echere n'ọkwa agha agha.

Na ngwụcha afọ 1990, e mere ka ọrụ ụmụ nwanyị dị ọhụrụ na Sweden, nke gọọmentị gbara ume nke ukwuu. Òtù Aka ekpe na-arụsi ọrụ ike iji welitere ajụjụ ahụ n'okpuru Gudrun Schyman.

N'afọ 1997, Gọọmentị Sweden guzobere Swedish Women's Lobby. N'ime afọ 2000, ọ dugara na mkpọsa ụmụ nwanyị dịka Bara Bröst na Dirty Diaries, yana mmeghachi omume dịka The Gender War, ihe ngosi SVT dị oke egwu nke Evin Rubar na-ahụ maka ụmụ nwanyị na Sweden.

Na 2005, e hiwere Mmemme Feminist dị ka ike ndọrọ ndọrọ ọchịchị, nke hiwere gburugburu Gudrun Schyman, onye kemgbe afọ 1990 bụ onye isi n'ime usoro feminism nke Sweden.

N'afọ 2017, Maria Teresa Rivera ghọrọ nwanyị mbụ n'ụwa nyere ebe mgbaba n'ihi na a tụrụ ya mkpọrọ n'ụzọ na-ezighị ezi maka ileghara mmachibido iwu gbasara ite ime anya.^[3] Ọ leghaara mmachibido iwu ahụ anya na El Salvador ma nye ya ebe mgbaba na Sweden.^[3]

Mgbasa ozi megide nwoke na nwanyị

Sweden ahụla mmetụta nke mkpọsa ndị na-emegide nwoke na nwanyị, nke ndị ọkà mmụta na-akọwa dị ka akụkụ nke omume mba na-agafe agafe nke na-achọ imebi Ịha nhata nwoke na nwanyị. ^[2] Otu isi ihe nke mmepe a bụ okwu nkatọ nwoke na nwanyị, nke ndị nchọpụta kọwara dị ka isi ihe nke ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-emegide nwoke na nwanyị na Sweden.^[2] Ndị ọkà mmụta na-arụ ụka na okwu a na-arụ ọrụ iji wepụ ndị trans na ndị na-eme ihe ike, na-emegide nkwenye nke njirimara nwoke na nwanyị, ma na-achọ iwepụ ngalaba agụmakwụkwọ dịka ọmụmụ nwoke na nwanyị.^[2] Dị ka Karlberg, Korolczuk, na Sältenberg si kwuo (2025), mmepe ndị a bụ akụkụ nke ihe ha na-akpọ "de-democratization aghụghọ," usoro na-aga n'ihu nke mgbanwe okwu na ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-ewepụ ndị na-adịghị ike, gụnyere ndị trans, ndị mbịarambịa, na ndị agbụrụ pere mpe, ka ha na-emebi ụkpụrụ ọchịchị onye kwuo uche ya.^[2]

Ọtụtụ ndị na-eme ihe nkiri na Sweden akwalitewo echiche ndị na-emegide nwoke na nwanyị, gụnyere Ndị Sweden Democrats na ndị Christian Democrats, bụ ndị megidere mgbanwe iwu na-eme ka ikike ndị transgender sie ike.^[4] Òtù ndị a na-emekarị ka mmegide ha dabere na ụkpụrụ mba ma ọ bụ nchebe ụmụ nwanyị. Ndị ọzọ na-eme ihe nkiri arụwokwa ọrụ n'ịkwalite okwu na-emegide nwoke na nwanyị. Otu ihe atụ bụ Swedish Women's Lobby (SWL), nke ndị ọkà mmụta na ndị otu nkwado katọrọ maka ịnakwere ọnọdụ ndị na-ewepụ mmadụ na inye aka na mgbasa nke okwu mmegide nwoke na nwanyị n'okwu ọha na eze Swedish. ^[4] ^[5]^[2] N'afọ 2025, SWL malitere Women's Platform for Action International (WoPAI), netwọk mba na mba na-akwalite ihe a na-akpọ "ikike metụtara mmekọahụ" ma na-emegide ihe ọ na-ezo aka na ya dị ka "mgbasa ozi na-akwado nwoke na nwanyị," "ihe omume na-achọ ihe ọ bụla, na echiche nke njirimara nwoke na nwanyị. ^[6] Mgbanwe a kwekọrọ na ihe Claire House gosipụtara dị ka ihe zuru ụwa ọnụ na-amalite n'etiti afọ 2010, ebe ndị na-eme ihe nkiri ụmụ nwanyị na-etinye aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-emegide nwoke na nwanyị na nke na-agbadata, mgbe mgbe na-enwe mmetụta na-emerụ ahụ maka ikike trans, ihe ọ na-egosi, n'akụkụ ụfọdụ, site na ịkọwa okwu Sweden.^[7] Mgbasawanye nke okwu na-emegide nwoke na nwanyị adabawo na ime ihe ike ndọrọ ndọrọ ọchịchị na egwu na-arịwanye elu, ọkachasị ndị na-akwado ndị trans, ndị ọkà mmụta ụmụ nwanyị, na ndị na-eme ngagharị iwe agbụrụ. Nke a gụnyere iyi egwu n'ịntanetị, iyi egwu, na mkparị ọha na eze. Ndị na-eme nchọpụta na-ekwu na ime ihe ike dị otú ahụ, ma nke ihe atụ ma nke anụ ahụ, na-arụ ọrụ dị mkpa n'ịgbachi nkịtị na imebi itinye aka na ọchịchị onye kwuo uche ya.^[2]

Mmetụta ụmụ nwanyị

Ndị na-eme iwu ụmụ nwanyị

N'afọ 2014, ụmụ nwanyị mejupụtara 45% nke ndị nnọchi anya ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Nzukọ Ndị Omeiwu Sweden. Ụmụ nwanyị mejupụtara 43% nke ndị nnọchiteanya na ndị omeiwu mpaghara. Ụmụ nwanyị bụ 52% nke ndị Minista na Gọọmentị Sweden (November 2015).

Ọ bụ ezie na enweghị oke iwu maka ụmụ nwanyị na Sweden, ọtụtụ ndị otu nwere iwu ime iji kwalite itinye aka nke ụmụ nwanyị. Ụfọdụ òtù ndọrọ ndọrọ ọchịchị nwere oke afọ ofufo. Nkọwa maka ọkwa nke ụmụ nwanyị itinye aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị gụnyere na òtù ụmụ nwanyị na ndị na-eme ihe omume obodo enyerela aka n'ịgba mbọ maka nnọchite anya ụmụ nwanyị ka ukwuu.

Mgbasa ozi gbasara nwoke na nwanyị

Gọọmentị Sweden na-enyocha iwu niile dịka ụkpụrụ nke ịmekọrịta nwoke na nwanyị si dị. A na-eji mgbasa ozi nwoke na nwanyị eme ihe n'ọfịs gọọmentị, ụlọ ọrụ gọọmentị etiti, gọọmentị mpaghara, obodo na gọọmentị ime obodo. Nke a abụwo ikpe kemgbe afọ 1994, na-emetụta okike nke pụtara na okike, n'echiche nke ndị nwere mmasị dị ka ndị otu ọha mmadụ, na-eburu n'uche mgbe gọọmentị na-atụle iwu ọhụrụ.

Iwu ịgba akwụna

Kemgbe afọ 1999, ọ bụ iwu na-akwadoghị ịkwụ ụgwọ maka mmekọahụ na Sweden. A na-eme onye na-azụ ịgba akwụna ka ọ bụrụ onye omekome, ọ bụghị nwanyị akwụna. A na-akpọkwa nke a usoro Nordic maka ịgba akwụna.

Iwu ahụ kwekọrọ na mmemme Ịha nhata nwoke na nwanyị nke Sweden. N'echiche, okike nke onye na-ere na onye na-azụ ahịa bụ ihe na-enweghị isi n'okpuru iwu, ya bụ, ọ bụ nwoke na nwanyị na-anọpụ iche. Otú ọ dị, a na-ewu iwu ahụ na ndọrọ ndọrọ ọchịchị, na-atụle ya, ma na-etinye ya n'ọrụ n'ihe gbasara ụmụ nwoke na-azụta mmekọahụ n'aka ụmụ nwanyị. Gọọmentị Sweden kwenyere na ndị ikom na-azụta mmekọahụ n'aka ndị inyom na-agba akwụna bụ ụdị ime ihe ike megide ụmụ nwanyị, nke a ga-ewepụ site na ibelata ọchịchọ. A na-ewu ọchịchọ maka "ọrụ mmekọahụ" ụmụ nwanyị dị ka ụdị nchịkwa nwoke n'elu ụmụ nwanyị, yana dị ka omume nke na-eme ka ikike nna ochie.^[8]^[9] (lee Echiche ụmụ nwanyị banyere ịgba akwụna).

Ọnọdụ iwu nke Swedish Social Democratic Party na Swedish Left Party bụ imebi ịzụta omume mmekọahụ nke ụmụ amaala Sweden zụrụ na mba ofesi.

Ndị agha

Kemgbe afọ 1989, ngalaba na ọnọdụ ndị agha niile (gụnyere ọgụ) meghere maka ụmụ nwanyị. Malite n'afọ 2018, a na-edebanye aha ụmụ nwanyị na ụmụ nwoke.^[10]

Iwu ime ihe ike n'ụlọ

A na-enyocha ihe omume nke ime ihe ike n'ụlọ na mmetọ n'ozuzu na Sweden, nke mere na a na-eburu ihe omume ọ bụla n'uche. E nwere ihe a kapịrị ọnụ banyere mmetọ nwoke na nwanyị ya na ya nwere mmekọrịta chiri anya, onye nwere ike ịbụ onye a ga-ebo ebubo "nnukwu mmebi nke iguzosi ike n'ezi ihe nwanyị".

Iwu ndina n'ike

N'afọ 1965, Sweden mere ka ndina n'ike di na nwunye bụrụ iwu na-akwadoghị.^[11] N'afọ 2018, Sweden wepụtara iwu na-akọwa mmekọahụ na-enweghị nkwenye n'asụsụ ma ọ bụ okwu doro anya dị ka ndina n'ike, ọbụlagodi na ejighị ike ma ọ bụ iyi egwu mee ihe; n'oge gara aga, ikpe ndina n'ime ya chọrọ ihe akaebe na onye mebiri iwu jiri ike mee ihe ma ọ bụ na onye ahụ nọ n'ọnọdụ dị ize ndụ.^[12]

Mmekọahụ na iwu

Sweden nwere Minista na-ahụ maka Ịha nhata nwoke na nwanyị. Gọọmentị Sweden na-ekenye ego kpọmkwem maka ịha nhata nwoke na nwanyị na mmefu ego kwa afọ. N'afọ 2014, gọọmentị Sweden nyere nde Krona 252 maka ịha nhata nwoke na nwanyị. Òtù ndọrọ ndọrọ ọchịchị ndị Sweden gafee ụdị ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-etinye aka na iwu ndị dabeere na okike na nkwupụta ndọrọ ndọrọ ọchịchị ọha na eze ha.

Iwu Mba Ọzọ nke Ụmụ nwanyị Sweden

N'ọnwa Ọktoba n'afọ 2014, Minista Na-ahụ Maka Mba Ọzọ bụ Margot Wallström kwupụtara na mba ha ga-agbaso iwu mba ọzọ nke ụmụ nwanyị dịka mba mbụ n'ụwa niile. N'ime iwu mba ọzọ ha niile, Gọọmentị Sweden etinyela usoro nha nhata nwoke na nwanyị.^[13] N'afọ 2018, Gọọmentị Sweden bipụtara akwụkwọ ntuziaka na-akọwa nkọwa nke usoro ụmụ nwanyị ha. ^[13]

Amụma Mba Ọzọ nke Sweden nke Ndị Nwanyị dabere na "R atọ", nke pụtara na ha lekwasịrị anya na Ikike, Nnọchiteanya na Akụrụngwa, na-adabere na ụzọ ha si emeso Eziokwu nke ụmụ nwanyị bi na ya taa. N'igosipụta nke ọma ụzọ dị iche iche maka omume ụmụ nwanyị, Amụma Mba Ọzọ nke Sweden nke Ndị Nwanyị bụ atụmatụ mgbanwe, na-achọ ịgbanwe usoro na ime ka a hụkwuo ụmụ nwanyị na ụmụ agbọghọ, ọ bụghị naanị ndị na-ege ntị na-anaghị ekwu okwu kama dịka ndị na-eme ihe nkiri na ihe gbasara mba ofesi. Handbook Sweden's Feminist Foreign Policy.</ref>

R atọ ahụ

A na-ahazi iwu mba ọzọ nke ụmụ nwanyị gburugburu ikike, nnọchiteanya na ihe onwunwe ma dabere na ihe dị iche iche dị na ya nke ụmụ nwanyị bi.

Ikike Ndị Mmadụ

Banyere "R" mbụ, ikike, Gọọmentị Sweden na-agba mbọ ịkwalite ikike ụmụ nwanyị na ụmụ nwanyị, na-eme ka ọ pụta ìhè ịlụ ọgụ megide ụdị ime ihe ike na ịkpa ókè niile nke na-egbochi nnwere onwe ha. Iji mezuo nkwa ndị a, Gọọmentị Sweden wepụtara atụmatụ omume, nke nwere ebumnuche isii: ịnụ ụtọ ikike mmadụ zuru oke, nnwere onwe pụọ na ime ihe ike anụ ahụ, nke uche na nke mmekọahụ, itinye aka na igbochi na idozi esemokwu, na iwu udo mgbe esemokwu gasịrị, itinye aka ndọrọ ndọrọ ọchịchị na mmetụta n'akụkụ niile nke ọha mmadụ, ikike akụ na ụba na ikike na nnọchite anya mmekọahụ na ọmụmụ (SRHR). Usoro ikike ha dabere na ọtụtụ usoro mba ụwa gụnyere:

Nkwupụta Ụwa Nile nke Ihe Ndị Ruuru Mmadụ,
Nkwekọrịta maka iwepụ ụdị ịkpa ókè niile megide ụmụ nwanyị,
nkwupụta na atụmatụ omume sitere na Nzukọ Mba Ndị Dị n'Otu maka Ụmụ nwanyị na Beijing na Nzukọ mba ụwa maka Population na Development na Cairo, yana akwụkwọ ikpeazụ sitere na nzukọ ndị sochirinụ.
Mkpebi 1325 nke United Nations Security Council maka ụmụ nwanyị, udo na nchekwa, na mkpebi ndị sochirinụ,
2030 Agenda for Sustainable Development na nkwekọrịta sitere na nzukọ maka ego maka mmepe,
atụmatụ ọrụ EU maka ịha nhata nwoke na nwanyị na inye ụmụ nwanyị ike na mmekọrịta mba ọzọ nke EU (2016-2020) ^[14]

Ihe nnọchianya

Nnyocha sitere na 2017 na-egosi na e nwere naanị ụmụ nwanyị 17 bụ ndị isi ala n'ụwa niile. Tụkwasị na nke a, nnyocha nke usoro udo 31 dị mkpa n'etiti afọ 1992 na 2011 kpughere na naanị 9% nke ndị na-ekwu okwu bụ ụmụ nwanyị. N'ime ndị bịanyere aka na nkwekọrịta udo, ihe karịrị pasent 96 bụ ụmụ nwoke. Nke a bụ ihe mere nnọchiteanya ji bụrụ ebe ọzọ gọọmentị Sweden lekwasịrị anya, na-akwalite ụmụ nwanyị itinye aka na mmetụta na usoro mkpebi niile na ọkwa na mpaghara niile.^[14]

Ihe onwunwe

Iwu mba ọzọ nke ndị inyom Sweden na-arụ ọrụ iji hụ na a na-ekenye ihe onwunwe gọọmentị na oghere na-emetụta nwoke na nwanyị iji kwalite nha nhata na ohere nhata maka ụmụ nwanyị na ụmụ agbọghọ niile ma na-akwalite ihe a tụrụ anya ya maka ìgwè dị iche iche.

Nkatọ

Mgbalị Margot Wallström mere ka ọtụtụ anya dị na mbido. Taa, ọ bụ karịsịa òtù ndị na-ahụ maka ihe ndị ruuru mmadụ na-ezo aka na ihu abụọ nke iwu mba ọzọ nke ụmụ nwanyị na mba nke so n'etiti ndị na-ebupụ ngwá agha kachasị n'ụwa maka onye ọ bụla, na-ebugharị ngwá agha na ọchịchị aka ike nke a maara maka mmebi ikike mmadụ.^[15]

Edensibia

↑ Wallström lovar feministisk politik. Sydsvenskan (3 October 2014). Retrieved on 2019-05-24.
1 2 3 4 5 6 7 Karlberg (2025). "Insidious de-democratization: Conceptualizing anti-gender politics in Sweden". Journal of Gender Studies 34 (1): 732–748. DOI:10.1080/09589236.2024.2446345. Karlberg, Eva; Korolczuk, Elżbieta; Sältenberg, Hansalbin (2025). "Insidious de-democratization: Conceptualizing anti-gender politics in Sweden". Journal of Gender Studies. 34 (1): 732–748. doi:10.1080/09589236.2024.2446345.
1 2 Moloney. "Sweden welcomes Salvadoran woman wrongly jailed for abortion in asylum first", Reuters, 5 April 2017. Retrieved on 2017-04-05.
1 2 Grahn (2025). "Trans inclusive no more? Allies and adversaries of gender self-identification in Sweden". European Journal of Politics and Gender 8 (1): 234–241. DOI:10.1332/25151088Y2024D000000052.
↑ Alm (2020). "Gender Self-identification". Lambda Nordica 25 (1): 48–56. DOI:10.34041/ln.v25.613.
↑ Why WoPAI is needed. Women's Platform for Action International (WoPAI) (5 February 2025). Archived from the original on 2025-02-20.
↑ House (2023). "'I'm Real, Not You': Roles and Discourses of Trans Exclusionary Women's and Feminist Movements in Anti-Gender and Right-Wing Populist Politics". DiGeSt: Journal of Diversity and Gender Studies 10 (2): 14–32. DOI:10.21825/digest.85755.
↑ Sweden Treating Prostitution as Violence Against Women. Sisyphe.org (20 December 2004). Retrieved on 31 December 2009.
↑ Casciani. "Prostitution: International answers", BBC News, 16 July 2004. Retrieved on 19 June 2007.
↑ Persson (2019-12-17). "Conscripting women: gender, soldiering, and military service in Sweden 1965–2018". Women's History Review 28 (7): 1039–1056. DOI:10.1080/09612025.2019.1596542. ISSN 0961-2025.
↑ Elman (1996). Sexual subordination and state intervention: comparing Sweden and the United States. Berghahn Books. ISBN 978-1-57181-071-7.
↑ Deutsche Welle Published 7:39 a.m. ET May 25, 2018. Sweden scraps an outdated rape law that said threats or force must be used. Usatoday.com. Retrieved on 2018-05-25.
1 2 Regeringskansliet (2018-08-23). Handbook Sweden's feminist foreign policy (en). Regeringskansliet. Retrieved on 2019-05-24.
1 2 Handbook Sweden's Feminist Foreign Policy."Handbook Sweden's Feminist Foreign Policy".
↑ Hiding Behind the F-Word: the Failures of Sweden's Feminist Foreign Policy (en-US). CFFP. Archived from the original on 2021-04-23. Retrieved on 2019-05-24.

[1] Wallström lovar feministisk politik. Sydsvenskan (3 October 2014). Retrieved on 2019-05-24.

[Karlberg-2] 1 2 3 4 5 6 7 Karlberg (2025). "Insidious de-democratization: Conceptualizing anti-gender politics in Sweden". Journal of Gender Studies 34 (1): 732–748. DOI:10.1080/09589236.2024.2446345. Karlberg, Eva; Korolczuk, Elżbieta; Sältenberg, Hansalbin (2025). "Insidious de-democratization: Conceptualizing anti-gender politics in Sweden". Journal of Gender Studies. 34 (1): 732–748. doi:10.1080/09589236.2024.2446345.

[reuters1-3] 1 2 Moloney. "Sweden welcomes Salvadoran woman wrongly jailed for abortion in asylum first", Reuters, 5 April 2017. Retrieved on 2017-04-05.

[Grahn-4] 1 2 Grahn (2025). "Trans inclusive no more? Allies and adversaries of gender self-identification in Sweden". European Journal of Politics and Gender 8 (1): 234–241. DOI:10.1332/25151088Y2024D000000052.

[Alm-5] Alm (2020). "Gender Self-identification". Lambda Nordica 25 (1): 48–56. DOI:10.34041/ln.v25.613.

[6] Why WoPAI is needed. Women's Platform for Action International (WoPAI) (5 February 2025). Archived from the original on 2025-02-20.

[7] House (2023). "'I'm Real, Not You': Roles and Discourses of Trans Exclusionary Women's and Feminist Movements in Anti-Gender and Right-Wing Populist Politics". DiGeSt: Journal of Diversity and Gender Studies 10 (2): 14–32. DOI:10.21825/digest.85755.

[8] Sweden Treating Prostitution as Violence Against Women. Sisyphe.org (20 December 2004). Retrieved on 31 December 2009.

[9] Casciani. "Prostitution: International answers", BBC News, 16 July 2004. Retrieved on 19 June 2007.

[10] Persson (2019-12-17). "Conscripting women: gender, soldiering, and military service in Sweden 1965–2018". Women's History Review 28 (7): 1039–1056. DOI:10.1080/09612025.2019.1596542. ISSN 0961-2025.

[Elman_1996_90-11] Elman (1996). Sexual subordination and state intervention: comparing Sweden and the United States. Berghahn Books. ISBN 978-1-57181-071-7.

[12] Deutsche Welle Published 7:39 a.m. ET May 25, 2018. Sweden scraps an outdated rape law that said threats or force must be used. Usatoday.com. Retrieved on 2018-05-25.

[Regeringskansliet-13] 1 2 Regeringskansliet (2018-08-23). Handbook Sweden's feminist foreign policy (en). Regeringskansliet. Retrieved on 2019-05-24.

[government.se-14] 1 2 Handbook Sweden's Feminist Foreign Policy."Handbook Sweden's Feminist Foreign Policy".

[15] Hiding Behind the F-Word: the Failures of Sweden's Feminist Foreign Policy (en-US). CFFP. Archived from the original on 2021-04-23. Retrieved on 2019-05-24.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]