Gaa na ọdịnaya

Feminist sociology

Shí Wikipedia, njikotá édémédé nke onyobulạ

 

Nkà mmụta mmekọrịta ụmụnwanyị bụ nchọpụta interdisciplinary nke okike na ike n'ime ọha mmadụ. N'ebe a, ọ na-eji Echiche esemokwu na echiche iji hụ okike na mmekọrịta ya na ike, ma na ọkwa nke Mmekọrịta ihu na ihu na reflexivity n'ime usoro mmekọrịta ọha na eze. Ihe elekwasị anya gụnyere usoro mmekọahụ, agbụrụ, Ọnọdụ akụ na ụba, na mba.[1]

Ọrụ Charlotte Perkins Gilman (1860-1935) nyere aka ihazi echiche nwanyị bụrụ nke a kwadoro n'afọ ndị 1960. N'ịbụ onye tolitere, ọmegidere ụkpụrụ omenala ọdịnala nke ọha mmadụ tinyere n'ebe ọ nọ site n'ilekwasị anya n'ịgụ na ịmụ ihe dị iche na ụmụnwanyị a kụziiri ịbụ ndị inyom. Isi ihe ọ lekwasịrị anya bụ na Enweghị nhata nwoke na nwanyị n'etiti ụmụnwoke na ụmụnwanyị yana ọrụ nwoke na nwanyị nke ọha mmadụ na-etinye. Ebe ndị ikom na-aga ọrụ na-enweta ego kwesịrị ekwesị maka ezinụlọ ebe ndị inyom na-anọ n'ụlọ ma na-elekọta ezinụlọ yana ọrụ ụlọ. Ọ "kwusiri ike etu mmekọrịta mmadụ na ibe ya dị iche iche si eduga na enweghị nhata nwoke na nwanyị", mana o kwenyere na ndiche dị n'etiti ndị amụrụ na akụkụ nwanyị na nke nwoke.[2]

Akụkụ ụfọdụ nke nyocha ya gụnyere echiche nke ụzọ dị iche iche gbasara okike ma na-atụle ya n'ụzọ miri emi n'akwụkwọ ya Women and Economics . N'ihi ọrụ nwoke na nwanyị, o kwenyere na ụmụnwanyị na-eme ka ha na-ebi ndụ ụfọdụ iji zere inweta ikike ha zuru oke na-ebi n'ọrụ nke nwanyị na-elekọta ụlọ. Nke a bụ ihe atụ nke echiche nke akwara, dị ka Sigmund Freud mepụtara, nke a na-azụlite site na iji usoro psychoanalysis a na-akpọ ọnọdụ uche na nke na-amaghị. A ga-ewere ihe atụ a kapịrị ọnụ e nyere dị ka nke na-adaba n'okpuru ihe ọmụma ụgha kama ịbụ ihe ọmụma nke na-enyere aka ịchịkwa ndụ anyị kwa ụbọchị. Na-eduga na nkwenye na a na-ele ụmụnwanyị anya dị ka ihe onwunwe nke di ha, n'ụzọ akụ na ụba ụmụnwanyị ka na-adabere na di iji nye onwe ha na ezinụlọ ha nkwado ego. Gilman kwụkwara na nkewa ọrụ ọdịnala abụghị nke sitere na ihe ndị dị ndụ, kama ọ bụ nke a manyere ụmụnwanyị dabere na nhazi nke ọha mmadụ kemgbe tupu narị afọ nke iri na itoolu. Ọha na-arụ ọrụ dị ukwuu maka ụmụnwanyị na omume ha na ndụ ha kwa ụbọchị.

Gilman kọwara nke a dị ka ọdachi nke mmekọrịta mmadụ na ibe ya n'ihi na a na-eleghara ụmụnwanyị anya dị ka akụkụ nke echiche nke "ndị kachasị ike". Kama nke ahụ, a na-eche na ụmụnwanyị bụ ndị dị nro na ndị na-adịghị ike bụ ndị dị mma maka ebumnuche mmepụta ihe, na ndị a na-egosipụta dị ka ndị nwere mmetụta na ndị na'adịghị ike amụrụ iji jeere di ha, ụmụ ha, na ezinụlọ ha ozi n'enweghị ndụ maka onwe ha. Gilman mere nnyocha ya n'oge a na-anụbeghị ụmụnwanyị na-arụ ọrụ sayensị na mgbe a machibidoro ụmụ nwanyị ịtụ vootu. Nnyocha ya nyere aka mepụta mmetụta na-akpali akpali, yana nke ụmụnwanyị ndị ọzọ na-ahụ maka mmekọrịta mmadụ na ibe ya, nke nyeere aka ịkwadebe ụzọ maka ụmụnwanyị na echiche ndị metụtara echiche ụmụnwanyị.[3]

Nnyocha nke sociology bụ nke na-elekwasị anya ruo n'afọ ndị 1970, mgbe echiche nke sociological malitere ịgbanwe iji lekwasị anya na ụmụnwanyị. N'afọ 1963, Iwu Ịkwụ Ụgwọ Ọha, nke John F. Kennedy bịanyere aka na ya, machibidoro ọdịiche dị n'etiti ụgwọ ọrụ dabere na mmekọahụ (Grady). [4] Iwu Ịkwụ Ụgwọ Ọha bụ otu n'ime ụzọ mbụ United States malitere ịgbanwe echiche ya banyere ikike ụmụ nwanyị, otu esi emeso ụmụnwanyị n'ebe ọrụ, na n'etiti ọha mmadụ n'ozuzu. Ọ bụ ezie na Iwu Ịkwụ Ụgwọ Ha nhata lekwasịrị anya naanị na ịkwụ ụgwọ nhata maka ọrụ nhata n'agbanyeghị okike, e mere Isi nke asaa nke Iwu Ikike Obodo nke afọ 1964 n'ọgụ megide ịkpa ókè nke ụdị ọ bụla n'ebe ọrụ.

Otu ụdị ịkpa ókè ọtụtụ ụmụnwanyị na-eche ihu n'ebe ọrụ bụ iyi egwu mmekọahụ. Mmegbu mmekọahụ bụ ụdị ịkpa ókè iwu na-akwadoghị dabere na iji ike eme ihe n'ụzọ na-ezighị ezi nke nwere ike ịdị site na "ihe ọchị na-ekwesịghị ekwesị" ruo "mmekọahụ mmekọahụ" na ihe ndị ọzọ (Conley 312). [5] Ọ bụ ezie na iyi egwu mmekọahụ abụghị ụdị ịkpa ókè nke ụmụnwanyị na-eche ihu, mgbe ọ na-eme n'ebe ọrụ ọ na-agụnyekarị ka onye isi nwoke ma ọ bụ onye ọrụ ibe ya nọrọ n'okpuru ụmụnwanyị.[6] N'afọ 1970, ọtụtụ ụmụ nwanyị lụrụ ọgụ maka ikike ikwu ihe ga-eme n'ahụ ha, dị ka ịmepụta ite ime iwu kwadoro, yana ime ka ịwa ahụ n'ike iwu na-akwadoghị (Grady). [4] Nke a gbanwere otú ndị America si ele ụmụnwanyị anya, mba ahụ malitekwara ịgbanwe iji kwe ka ụmụnwanyị nwee ike ịchịkwa ahụ ha.  

Malite na mbido afọ 1990, ọtụtụ ihe gbasara iyi egwu mmekọahụ na mmetọ ghọrọ ihe a ma ama ma malite ịmanye ụmụnwanyị ka ha meghee banyere nsogbu ha. Ebubo Anita Young na Justice Clarence Thomas metọrọ ya n'ụzọ mmekọahụ bụ otu n'ime ikpe ndị a.[7] Mgbe e gosipụtara Thomas dị ka onye ọka ikpe na Ụlọikpe Kasị Elu n'agbanyeghị ebubo ndị a, ọtụtụ ụmụnwanyị malitere ikwu okwu. N'ime nnyocha e mere mgbe ikpe ahụ gasịrị, a kọrọ na "n'etiti pasent 40 na pasent 65 nke ụmụnwanyị na-azọrọ na ha nwetara nsogbu mmekọahụ n'ọrụ" (Sapiro). Mgbanwe mmekọrịta mmadụ na ibe ya dugara na mgbanwe n'àgwà banyere nnwere onwe anụ ahụ, na ókèala n'ime ebe ọrụ, na ndụ niile. Malite n'etiti afọ ndị 1990, ụmụnwanyị malitere ịpụta na mkpesa banyere iyi egwu mmekọahụ na ebubo mwakpo mmekọahụ megide ndị nwoke ibe ha, nke dugara n'ịga n'ihu nke ọnụ ọgụgụ ụmụnwanyị na-emegide ime ihe ike mmekọahụ, na-eduga na ọha mmadụ na-aghọta na enwere nsogbu dị mkpa gbasara iyi egwu mmekọahụ (Grady). [4] Nke a, n'aka nke ya, dugara n'otu òtù ọzọ n'afọ ndị na-adịbeghị anya a na-akpọ "Me Too Movement" nke mere ka ọtụtụ ụmụnwanyị jiri akụkọ na izute ha, na-egosi na iyi egwu mmekọahụ na-emetụta ụmụnwanyị n'ụwa niile.[8]

Ịbụ onye inyom na agbụrụ

[dezie | dezie ebe o si]

Ọtụtụ ndị na-ahụ maka mmekọrịta ụmụnwanyị na-ekwu na mmekọrịta ụmụ nwanyị, ọkachasị mgbe ọ na-abịa n'agbụrụ, enweghịzi ike ileghara ya anya site na mmegharị ụmụnwanyị na'eto eto. N'ihi mmụba nke ewu ewu nke echiche a, e nweela mmụba ya nke ndị na-ahụ maka ụmụnwanyị na-ekwusi ike n'echiche na ekwesighi ile ụmụnwanyị anya dị ka echiche dị na Western-centric, mana na ọ ga-enwe ike ime mgbanwe iji tinye ihe gbara ya gburugburu na mgbagwoju anya nke ọdịbendị na ọdịnala. [9][10] E leghaara mmekọrịta dị n'etiti ụmụnwanyị na agbụrụ anya ruo mgbe oge nke abụọ nke ụmụnwanyị mepụtara akwụkwọ ka ukwuu na isiokwu nke 'ndị inyom ojii'. Ugboro nke abụọ nke ụmụ nwanyị na-etinye "echiche ụmụnwanyị ọhụrụ" nke a maara dị ka ịgụnye agbụrụ, okike, na klas iji kọwaa mmegbu ụmụnwanyị nwere ihu na-acha.[11] Usoro a na-agwakọta ụmụnwanyị na-enye ohere maka ụdị "alụmdi na nwunye" n'etiti "mmekọahụ / agbụrụ / klas", kama iwepu ndị agbụrụ dị iche iche, agbụrụ, mba, klas mmekọrịta mmadụ na ibe ya, okike, mmasị mmekọahụ, ma ọ bụ ihe ọ bụla ọzọ.[12] Ụmụnwanyị na-ata ahụhụ site na mmegbu n'ihi agbụrụ nwere ike ịchọta onwe ha n'ọnọdụ abụọ. E leghaara mmekọrịta dị n'etiti ụmụnwanyị na agbụrụ anya ruo mgbe oge nke abụọ nke ụmụnwanyị mepụtara akwụkwọ ka ukwuu na isiokwu nke 'ndị inyom ojii'.[13]

N'akụkọ ihe mere eme, òtù ụmụnwanyị, na òtù ụmụnwanyị na-ahụ maka mmekọrịta ọha na eze, bụ ndị ụmụnwanyị etiti na ndị dị elu sitere na ndị na-acha ọcha na-achị achị, na-eme ka usoro mmekọrịta ọha na eze na-agafe n'ụzọ dị ukwuu n'ihe ndị inyom na-adabaghị na tropes ndị a na-eche ihu. Nke a na-eleghara okwu nke ụmụnwanyị na-emekọrịta ihe n'akụkọ ihe mere eme nke òtù ụmụnwanyị bụ n'ihi na amaghị ihe dị iche iche nke ụmụ nwanyị ndị a na-eche ihu, na echiche na nsogbu nke ụmụnwanyị ọcha n'ime ụlọ etiti na nke elu bụ nsogbu nke ụmụnwanyị niile.

Arụmụka na-aga n'ihu n'akụkụ nke ụmụnwanyị mba na-agba ajụjụ nke "ịdị n'otu", ọkachasị n'ihe gbasara nnọchiteanya ụmụnwanyị nke Global South.[14] Ajụjụ a sitere n'aka otu òtù na-emegide echiche nke otu echiche nke ụmụnwanyị nke abụọ, nke a na-akpọ ụmụnwanyị nke Ụwa nke Atọ.[15] N'ihi na ọ bụ ụmụ nwanyị ọdịda anyanwụ na-eduzi ma na-arụ ọrụ nke ụmụ nwanyị bụ ndị chọrọ ịkọwa onwe ha "n'ihe gbasara ụmụ nwanyị 'ndị ọzọ' a na-emegbu emegbu si mba ndị na-abụghị ndị ọdịda anyanwụ. " N'ihi ya, nke a emeela ka ụmụnwanyị si Global South bụrụ "ihe ndị usoro na ụlọ ọrụ ha, ndị a na-agbanwebeghị ike mbụ a maara dị ka ọdịbendị", na-ehichapụ ọgụ ha n'ụzọ dị irè naanị ka "site n'olu ndị ụmụnwanyị ọdịdịda anyanwụ chọrọ ịzọpụta ha".[14]

Otú ọ dị, ọtụtụ ụmụnwanyị Africa America n'ime ngalaba nke echiche ụmụnwanyị abụwo ihe dị mkpa n'ịgbanwe ngalaba ha na-arụ ọrụ. Otu onyinye bara uru n'ọhịa ahụ bụ akwụkwọ Kimberlé Crenshaw dere n'afọ 1989, "Demarginalizing the Intersection of Race and Sex: A Black Feminist Critique of Antidiscrimination Doctrine, Feminist Theory and Antiracist Politics" (Crenshaw 1989). [16] N'ime ya, ọ na-akọwa ụzọ e si hichapụ ụmụnwanyị ojii na nkuzi ụmụnwanyị. A ghaghị ịghọta ụmụnwanyị ojii dịka ndị nwere ọtụtụ njirimara na-ejikọta ma na-eme ka ibe ha sie ike, ahụmahụ abụọ dị mkpa nke ịbụ onye ojii na ịbụ ụmụnwanyị. Ọzọkwa, ụmụ nwanyị ojii na-ata ahụhụ ma n'ihu ịkpa ókè agbụrụ ma n'akụkụ nwoke na nwanyị, nke a na-ewepụ ọ bụghị naanị site na usoro mmegbu buru ibu kamakwa site na okwu ụmụnwanyị dị ugbu a nke na-eleghara mmekọrịta ha anya. Ọrụ Crenshaw bụ ihe dị mkpa iji ghọta nkà mmụta mmekọrịta ụmụnwanyị, ebe ọ na-akwadọ echiche ụmụnwanyị ojii ma na-edozi ihe owuwu maka ndị ọkà mmụta mmekọrịta ụmụnwoke n'ọdịnihu dịka Patricia Hill Collins.

Anna Julia Cooper na Ida Bell Wells-Barnett bụ ụmụnwanyị Africa America bụ ndị nyere aka n'ime ọtụtụ nnyocha na inye aka bara uru n'ọhịa nke ụmụnwanyị ojii. Cooper na Wells-Barnett jiri aka ha jiri ahụmahụ ha dịka ụmụnwanyị Africa America zụlite "ịmara nke ọha mmadụ na mmekọrịta mmadụ na ibe ya". N'ihi nke a, ụmụnwanyị ndị a na anọchite anya mmepe nke echiche mmekọrịta ụmụnwanyị dabere na ọdịmma nke ụmụnwanyị na-acha ọbara ọbara.

Nkwado ụmụnwanyị na ọkwa dị iche iche

[dezie | dezie ebe o si]

E nwere ụdị dị iche iche na-anwa ịkọwa mmekọrịta dị n'etiti okike na ọkwa. Otu ihe nlereanya bụ ihe nlereanya ọdịiche nwoke na nwanyị nke na-atụle ọdịiche dị na omume na àgwà mgbe a kpọrọ ya na akara nke nwoke na nwanyị.[17] Ọzọkwa, ọ na-anwa ịchọta ezigbo ọdịiche mgbe ewepụrụ "mmekọrịta mmadụ niile".[18] Enweghị nhata ndị dị n'ihi ọtụtụ usoro ndị dị mkpa na mmekọrịta mmadụ na ibe ya.[19] Agbanyeghị, a na-ewepụ usoro ndị a. Ihe nlereanya ọzọ bụ ihe nlereanya nke ọrụ mmekọahụ nke na-eji mmekọrịta mmadụ na ibe ya, kama ileghara ya anya, iji gbalịa ịchọpụta ọdịiche dị na okike na otu ndị mmadụ si ahọrọ ịmata iji chọpụta ọrụ okike.[18] Ụfọdụ ndị ọkà mmụta mmekọrịta mmadụ na ibe ya ekwenyeghị na usoro ọrụ mmekọahụ a n'ihi na ọ naghị adaba n'okpuru "mghọta mmekọrịta mmadụ na eze". Nke a bụ n'ihi na ọtụtụ na-egosipụta njikọ dị n'etiti onwe gị na ndị ọzọ.[17] Otú ọ dị, usoro ọrụ mmekọahụ na-atụle usoro abụọ "na-adịgide adịgide na nke na-adịgide n'ime". [20] Ọtụtụ "ndị na-akụzi banyere okike ekwekọrịtaghị na otu echiche zuru oke nke stratification".[17] Ọzọkwa, "nnyocha ụmụnwanyị emeela ka e nwee ihe yiri okike na nkatọ nke ụdị agbụrụ nke na-emezughị iji dozie enweghị nhata dị ka ọrụ nke ihe ọzọ karịa "ọdịiche". [17] E nwere ọtụtụ ndị ọkà mmụta mmekọrịta mmadụ na ibe ya dị iche iche na-ekwu na a haziri okike "n'ụzọ dị iche maka ndị ọcha na ndị ojii" n'ime agbụrụ.[20] Ndị ọkà mmụta a na-aga n'ihu na-arụ ụka na okike na-emetụtakwa agbụrụ n'ụzọ dị iche maka ụmụ nwoke na ụmụnwanyị. N'otu aka ahụ, okike na-emetụtakwa nhazi nke klas na klas na-emetụta nhazi nke okike.[17]

Ịbụ onye inyom na nwoke

[dezie | dezie ebe o si]

N'akụkọ ihe mere eme, ụmụnwanyị abụwo ọrụ ụmụnwanyị na America, na ịbụ onye na-ahụ maka ụmụnwanyị nwere echiche na-adịghị mma n'ebe ọ nọ, ọ dịkarịa ala na 1848 mgbe ụmụnwanyị nke mbụ malitere. A na-akpọ ụmụnwanyị ndị na-akwado ụmụnwanyị "ndị ọjọọ" "ndị ikom kpọrọ asị" ma ọ bụ "ndị na-ewe iwe mgbe niile".[21] A na-ejikọta echiche ndị a naanị na ụmụnwanyị, n'ihi na ọ bụghị ihe a na-ahụkarị na US ka ụmụ nwoke bụrụkwa ndị na-akwado ụmụnwanyị. Òtù ụmụnwanyị malitere dị ka ụzọ isi nye ụmụnwanyị nha nhata nwoke na nwanyị, mana ọ bụghị naanị ụmụnwanyị. Ụmụ nwoke nwekwara ike ịbụ ndị na-akwado ụmụnwanyị ma ọ bụrụ na ha kwenyere na ụmụnwanyị kwesịkwara ikike ha nhata.[22] Mmekọahụ bụ usoro mmekọrịta mmadụ na ibe ya nke sitere na ụkpụrụ ọha na eze etinyela n'ọrụ; dabere n'otú ha si kwere na nwoke ma ọ bụ nwanyị ga-anọchite anya onwe ha.[23] Ugboro nke atọ nke ụmụnwanyị malitere echiche nke ijikọ agbụrụ, mmekọahụ, na njirimara nwoke na nwanyị.[24] Mmekọahụ nwoke na nwanyị nwere ike ịdị iche maka ọtụtụ ndị mmadụ, ọ dịghịkwa mkpa ka ọ daba n'ụzọ kwekọrọ na mmekọahụ nke mmadụ. Ọ na-adabere na nkọwa, ụmụnwanyị na ụzọ onye ọ bụla si ahọrọ ịbụ onye na-akwado ụmụnwanyị nwere ike ịbụ maka nkọwa. E mere ka ụmụnwanyị nwee omume ụmụnwanyị pụta ìhè ka okike na-anwa ịkọwa ihe mere a na-eji emeso ụmụ nwoke na ụmụnwanyị n'ọnọdụ ike n'ụzọ na-ahaghị nhata; ma na-eduga n'echiche Ndị na-asọ ụmụ nwanyị asị nke ịkpọ ụmụnwanyị "ndị na-adịghị ike" n'ihi na "nwaanyị bụ ntụpọ nwanyị".[25] Okwu ndị a na-eji akọwa ụmụnwanyị ndị a na'eji eme ihe dị ka mkparị bụ otuto nye ụmụ nwoke. Dịka ọmụmaatụ, ọ bụrụ na nwanyị siri ike, na-eme ihe ike, ma ọ bụ nwee obi ike, a na-akpọ ya onye isi. [26] Ndị na-ahụ maka ụmụnwanyị anọgidewo na-anwa ịhapụ akụkọ ahụ na ụmụ nwoke enweghị ike ịbụ ndị na-ahụkarị ụmụnwanyị, nakwa na ịbụ nwanyị bụ maka ụmụnwanyị.[22] Nnyocha egosiwo na ụmụ nwoke etinyela aka n'ịmepụta mgbanwe na ịkwanyere òtù ụmụnwanyị ùgwù.[22]

Feminism na echiche nke nwoke na nwanyị

[dezie | dezie ebe o si]

Echiche nke oge a na-anwa iwepụ ihe ndị metụtara mmekọrịta mmadụ na ibe ya na-eme ka heteronormativity sie ike site na ịma ụlọ ọrụ mmegbu aka na ọdịiche ọdịnala n'etiti nwoke na nwanyị, n'etiti ọtụtụ nkatọ ndị ọzọ. N'ihe banyere nke a, ụmụnwanyị na echiche nwoke na nwanyị na-ekwu maka otu ụzọ ndị ahụ na-eme ka ndị mmadụ na-ekewa ma na-ehichapụ ụmụnwanyị na ndị LGBTQIA+ site na akụkọ mmekọrịta mmadụ na ibe ya. Otú ọ dị, ụmụnwanyị na-ahụ maka mmekọrịta mmadụ na ibe ya na-emekarị ka ọnụọgụ nwoke na nwanyị sie ike site na usoro nyocha "dị ka a na-eme isiokwu gbasara nwoke na nwanyị ka ọ bụrụ ihe ọmụmụ ahụ" (McCann 2016, 229). Echiche nke nwoke na nwanyị, site na ntụnyere, na-ama echiche ọdịnala nke okike aka site na deconstruction na enweghị nnabata nke dichotomy nke àgwà nwoke na nwanyị.[9] N'ọrụ ya na-adịbeghị anya "Epistemology of the Subject: Queer Theory's Challenge to Feminist Sociology", McCann na-eche echiche na usoro nke nkà mmụta mmekọrịta ụmụnwanyị ihu:"[isiokwu ahụ] anaghị egosipụta ihe dị egwu, nke na-adịghị akwụsi ike, na nke dị ike nke ahụ na ahụ na ahụmịhe. "idozi" na otu isiokwu, mgbe ahụ, bụ ịdebanye aha nke na-ewepu ụfọdụ, mgbe niile n'ụzọ ime ihe ike (maka ihe atụ, ndị ehichapụ n'ụzọ nkịtị n'ihi na ahụ ha anaghị adaba na 23 Cannetary) "Mc1-22).[27] Enwere ike imezigharị mpaghara ahụ, ebe ịgbatị ókèala iji tinye echiche nwoke na nwanyị ga-eme "mepụta ụzọ ọhụrụ na nke ọhụrụ maka nyocha... dozie enweghị nhata n'ime ọha mmadụ" (McCann 2016, 237).[and]

Nkatọ ụmụnwanyị nke ọdịbendị dị iche iche

[dezie | dezie ebe o si]

Arụmụka n'ime Mmekọrịta agbụrụ, ọkachasị gbasara echiche ndị na-emegide ibe ha na ọdịbendị dị iche iche, emeela ka ebubo na ụmụnwanyị na-ekwekọghị na iwu ọdịbendị.

Ndị na-ahụ maka ụmụnwanyị nwere ọtụtụ ndị nkatọ na-akwado echiche nke ọdịbendị dị iche iche. Ndị nkatọ a kwenyere na ndị na-ahụ maka ụmụnwanyị ekwesịghị ịkwaga echiche ha na ọdịbendị ndị ọzọ n'ihi na ọ na-amanye echiche ọdịda anyanwụ na ndị ọzọ. Ndị na-ahụ maka ụmụnwanyị gburugburu ụwa na-ekwu na ụmụ nwoke na-emegbu ụmụnwanyị na mba ndị ọzọ, mana ndị isi nwoke gburugburu ụwa ahụ ga-eme ka mmebi ha na ikike ụmụnwanyị site n'ịgafe ya dị ka akụkụ nke ọdịbendị ha (Moller Okin). [28] Ndị nwere echiche ụmụnwanyị anaghị eche banyere mmeghachi omume ha na-enweta site n'aka ndị isi ụwa na mba ndị ọzọ. Ha kwenyere na a ga-amachibido imebi ikike ụmụnwanyị gburugburu ụwa, ọrụ ha bụ iwepụ ihe ngọpụ omenala niile maka mmegbu ụmụnwanyị (Moller Okin). [29]

Ọrụ nke multiculturalism bụ ikwe ka ọdịbendị dị iche iche biri na obodo ndị dị n'Ebe Ọdịda Anyanwụ, maọbụ obodo dị iche iche n'ozuzu, otu ihe nwere ike isi na ya pụta bụ na ụfọdụ okpukpe maọbụ omenala ọdịnala nwere ike igbochi echiche ụmụnwanyị nke Ọdịda anyanwụ. Arụmụka dị n'etiti gụnyere isiokwu nke alụmdi na nwunye a haziri ahazi na igbu akụkụ ahụ nwanyị. Ndị ọzọ ekwuola na arụmụka ndị a sitere na ọdịda anyanwụ ọdịda anyanwụ na enweghị mmasị ndọrọ ndọrọ ọchịchị n'ozuzu ịnabata ndị mba ọzọ.

Ụdị ụmụnwanyị

[dezie | dezie ebe o si]

Ụmụnwanyị enweela nkatọ ziri ezi site n'aka ụmụ nwoke na ụmụnwanyị. Nkwado maka echiche ụmụnwanyị dị elu karịa njirimara nke ịbụ onye na-akwado ụmụ nwanyị. E nwere omume na mgbasa ozi maka ndị inyom ka a na-emegharị ha n'ụzọ na-adịghị mma. Ndị na-ahụ maka ụmụnwanyị "na-ejikọkarị ha na ọrụ / ntụrụndụ kwa ụbọchị nke ụmụnwanyị nkịtị". [30] Ndị na-akwado ụmụnwanyị nwere ihe ngosi na-adịghị mma n'ihi na ụmụnwoke na ụmụnwanyị kwenyere na ha na-anwa itinye ụmụnwanyị n'elu ihe niile.

E nwere ndị na-ahụ maka ụmụnwanyị dịka Jean Bethke Elshtain, Daphne Patai, na Camille Paglia ndị na-emegide akụkụ ụfọdụ nke ụmụnwanyị. Ha niile na-emegide ibuli ọdịmma ụmụnwanyị karịa nke ụmụnwoke n'ihi na ọ bụ ihe megidere ihe ụmụnwanyị na-anọchite anya.[31] Ha kwekwaara na ụmụnwanyị siri ike na-emerụ ụmụnwoke na ụmụnwanyị n'ihi na ọ na-eme ka ìgwè abụọ ahụ megide ibe ha.[32] Daphne Patai na-ekwu na a na-eji okwu ahụ bụ "onye na-emegide ụmụnwanyị" eme ihe dị ka ụzọ isi chụpụ ụmụnwanyị na arụmụka agụmakwụkwọ.

Anti-feminism anọwo kemgbe narị afọ nke iri na itoolu ma lekwasị anya na mmegide nke ikike ụmụnwanyị. A gbara ụmụnwanyị ume ka e nye ha ebe kwesịrị ekwesị n'ebe ọha na eze ka ha na-ezere ebe ndị ọzọ dị ka ndọrọ ndọrọ ọchịchị kpamkpam. Ndị na-emegide ụmụnwanyị mechara kwurịta na ụmụnwanyị enweghị ọnọdụ n'ụlọ akwụkwọ agụmakwụkwọ ka elu n'ihi na ọ dị oke ibu arọ maka ụmụnwanyị.[33] E nwekwara arụmụka megide ikike ụmụnwanyị ịbanye n'òtù ndị ọrụ, ịbanye n'ime ndị ọrụ, ịnọdụ ala na ndị ọka ikpe, igbochi ọmụmụ na ịchịkwa mmekọahụ ha. Ọ bụghị rụọ n'afọ 1975 ka Ụlọikpe Kasị Elu kpebiri na ụmụnwanyị nwere ikike ịhọrọ maka ọrụ ndị ọka ikpe.[1]

Ebensibịa

[dezie | dezie ebe o si]

Ịgụ ihe ọzọ

[dezie | dezie ebe o si]
  1. 1 2 Crossman (December 2018). Feminist Theory in Sociology. ThoughtCo.. Retrieved on 12 April 2019.
  2. ↑ Charlotte Perkins Gilman | American author and social reformer (en). Encyclopedia Britannica. Retrieved on 2020-10-21.
  3. ↑ Edles (2010). Sociological Theory in the Classical Era. Pine Forge Press, 9,222–255. ISBN 978-1-4129-7564-3. 
  4. 1 2 3 Grady (2018-03-20). The waves of feminism, and why people keep fighting over them, explained. Vox. Retrieved on 2019-05-02.
  5. ↑ Conley (2017). You May Ask Yourself: An Introduction to Thinking Like a Sociologist, 5th, New York, NY: W.W. Norton, 312. ISBN 978-0-393-60238-8. 
  6. ↑ Sapiro (December 2018). "Sexual Harassment: Performances of Gender, Sexuality, and Power". Perspectives on Politics 16 (4): 1053–1066. DOI:10.1017/s1537592718002815. 
  7. ↑ U.S. Senate: U.S. Senate Roll Call Votes 102nd Congress - 1st Session. www.senate.gov. Retrieved on 2020-10-21.
  8. ↑ Bennett. "The #MeToo Moment: Parsing the Generational Divide", The New York Times, 18 January 2018.
  9. 1 2 Gillis (2017). Introduction to Women's and Gender Studies: An Interdisciplinary Approach. New York: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-931546-8. 
  10. ↑ Transnational Feminism: Why Feminist Activism Needs to Think Globally (en-US). Everyday Feminism (2015-01-28). Retrieved on 2020-04-28.
  11. ↑ Brewer (Spring 1989). "Black Women and Feminist Sociology: The Emerging Perspective". American Sociologist 20: 57–70. DOI:10.1007/BF02697787. 
  12. ↑ Sokoloff (1999). "Women's Work". Women's Studies Encyclopedia: Revised and Expanded Edition: 1499–1501. 
  13. ↑ (2000) Encyclopedia of feminist theories. London; New York: Routledge. ISBN 978-0-415-30885-4. 
  14. 1 2 Salem (January 2018). "On Transnational Feminist Solidarity: The Case of Angela Davis in Egypt". Signs: Journal of Women in Culture and Society 43 (2): 245–267. DOI:10.1086/693535. 
  15. ↑ Herr (2014). "Reclaiming Third World Feminism: or Why Transnational Feminism Needs Third World Feminism". Meridians 12 (1): 1–30. DOI:10.2979/meridians.12.1.1. 
  16. ↑ Reunion Renews Commitment to William H. Hastie Fellowship Legacy | University of Wisconsin Law School. law.wisc.edu. Retrieved on 2020-10-21.
  17. 1 2 3 4 5 Ferree (December 1996). "Rethinking Stratification from a Feminist Perspective: Gender, Race, and Class in Mainstream Textbooks". American Sociological Review 61 (6): 929. DOI:10.2307/2096301. 
  18. 1 2 (1 May 2015) "American Economic Review". American Economic Review 105 (5): 698–710. DOI:10.1257/aer.15000011. 
  19. ↑ Dwyer (November 1975). "Book Reviews: Maccoby, E. E., and Jacklin, C. N. The Psychology of Sex Differences Stanford, Calif.: Stanford University Press, 1974. 634 pp. $18.95.". American Educational Research Journal 12 (4): 513–516. DOI:10.3102/00028312012004513. 
  20. 1 2 Baker (April 1995). "Race, Class, and Gender: An Anthology". Teaching Sociology 23 (2): 190. DOI:10.2307/1319359. 
  21. ↑ Davis (2017). "Sociology, Theory, and the Feminist Sociological Canon". SAGE Open 7. DOI:10.1177/2158244017697157. 
  22. 1 2 3 Conlin (2018-11-17). "Feminist men?: examining men's feminist self-identification, activism and the impact of language". Journal of Gender Studies 27 (8): 928–942. DOI:10.1080/09589236.2017.1371007. ISSN 0958-9236. 
  23. ↑ Davis (2017-03-21). "Sociology, Theory, and the Feminist Sociological Canon: Questioning the Use of "Doing Gender" as a Sociological Theory" (in en). SAGE Open. DOI:10.1177/2158244017697157. 
  24. ↑ Aronson (2003). "Feminists or "Postfeminists"?: Young Women's Attitudes toward Feminism and Gender Relations". Gender and Society 17 (6): 903–922. DOI:10.1177/0891243203257145. ISSN 0891-2432. 
  25. ↑ Zalewski (January 2010). "'I don't even know what gender is': a discussion of the connections between gender, gender mainstreaming and feminist theory" (in en). Review of International Studies 36 (1): 3–27. DOI:10.1017/S0260210509990489. ISSN 1469-9044. 
  26. ↑ Roy (2016-11-25). "Effects of Stereotypes About Feminists on Feminist Self-Identification" (in en). Psychology of Women Quarterly 31 (2): 146–156. DOI:10.1111/j.1471-6402.2007.00348.x. ISSN 1471-6402. 
  27. ↑ McCann (2016). "Epistemology of the Subject: Queer Theory's Challenge to Feminist Sociology". Women's Studies Quarterly 44 (3/4): 224–243. DOI:10.1353/wsq.2016.0044. 
  28. ↑ Okin (1998). "Feminism, Women's Human Rights, and Cultural Differences". Hypatia 13 (2): 32–52. DOI:10.1111/j.1527-2001.1998.tb01224.x. 
  29. ↑ Okin (July 1998). "Feminism and Multiculturalism: Some Tensions". Ethics 108 (4): 661–684. DOI:10.1086/233846. 
  30. ↑ Roy (June 2007). "Effects of Stereotypes About Feminists on Feminist Self-Identification". Psychology of Women Quarterly 31 (2): 146–156. DOI:10.1111/j.1471-6402.2007.00348.x. 
  31. ↑ Sommers, Christina Hoff (1994). Who stole feminism? : how women have betrayed women. ISBN 0-671-79424-8. OCLC 29951876. 
  32. ↑ Sagaria (1999). "Review of Antifeminism in the Academy". The Journal of Higher Education 70 (1): 110–112. DOI:10.2307/2649121. 
  33. ↑ (2004) Men and masculinities : a social, cultural, and historical encyclopedia, Kimmel, Michael S., Aronson, Amy., Santa Barbara, Calif.: ABC-CLIO. ISBN 1-57607-775-6. OCLC 53946980. 
Ewepụtara site na "https://ig.wikipedia.org/w/index.php?title=Feminist_sociology&oldid=645804"