Gaa na ọdịnaya

Isikwopụ afọ ime na Zimbabwe

Shí Wikipedia, njikotá édémédé nke onyobulạ

A na-enwe ime ime na Zimbabwe n'ọnọdụ ole na ole. Iwu afọ ime nke Zimbabwe ugbu a, Iwu Ịkwụsị Ime, bụ nke gọọmentị ndị ọcha nke Rhodesia wepụtara n'afọ 1977. Iwu ahụ na-enye ohere ime ma ọ bụrụ na afọ ime ahụ na-etinye ndụ nwanyị ahụ n'ihe ize ndụ ma ọ bụ na-eyi egwu imebi ahụike ya na-adịgide adịgide, ma ọ bụrụ na a mụrụ nwa ahụ nwere nkwarụ anụ ahụ ma ọ bụ nke uche, ma ọ bụ ọ bụrụ na a tụrụ ime nwa ebu n'afọ n'ihi ndina n'ike ma ọ bụ mmekọahụ . Ka o sina dị, a na-eme atụmatụ ite ime iwu na-akwadoghị 70,000+ na Zimbabwe kwa afọ.

Okwu

[dezie | dezie ebe o si]

  Iwu Termination of Pregnancy Act na-akọwa ime ime Ma ọ bụghị ya, ọ bụghị n'ebumnobi ịmụ nwa dị ndụ. ". [1]

Akụkọ ihe mere eme

[dezie | dezie ebe o si]

Tupu 1977, ite ime na Zimbabwe (n'oge ahụ Rhodesia) na-achịkwa iwu Roman-Dutch na iwu ikpe nke England, ya bụ 1861 Offences Against the Person Act, nke nyere ohere ite ime naanị iji zọpụta ndụ nwanyị dị ime.[2][3][4][5] E mere ka ụkpụrụ a doo anya na ikpe Rex v. Bourne nke afọ 1938, nke Justice Malcolm Macnaghten kpebiri na enwere ike ime ime ya n'ụzọ iwu iji zọpụta ndụ nne ahụ.[5] N'oge ahụ, Bulawayo bụ "ebe a na-ewepụ afọ ime" nke Rhodesia, ọtụtụ usoro ime na-arụ site n'aka ndị dọkịta na-ahụ maka ụmụ nwanyị na Bulawayo Central Hospital .[5]

Site na ọbịbịa nke nnwere onwe ụmụ nwanyị na Rhodesia na mbido afọ 1970, arụmụka banyere iwu ite ime nke mba ahụ mụbara. [5] [6][7] Na July 1976, Kọmitii Na-ahụ Maka Nchọpụta nke Ọchịchị na Rhodesia bipụtara aro ya na ra ndụmọdụ ya ka a tọhapụ ụfọdụ mmachi na ite ime .[7] N'ime akụkọ ahụ, kọmitii ahụ kwetara na "ma eleghị anya, ọtụtụ ndị Rhodesian na-eto eto chọrọ ịhụ ka iwu ite ime dị iche iche. " [5] Kọmitii ahụ tụrụ aro ka e kwe ka ite ime n'okpuru ọnọdụ ndị a: [1][7]

  • "Ebe ịga n'ihu nke ime ime bụ ihe ize ndụ nye ndụ nne na ịkwụsị ya dị mkpa iji hụ na ndụ ya dị mkpa;
  • "ebe ịga n'ihu nke ime ime bụ ihe egwu siri ike maka ahụike anụ ahụ nke nne na ịkwụsị ya dị mkpa iji hụ na ahụike ya na-aga n'ihu;
  • "ebe ịga n'ihu nke ime ime na-emepụta nnukwu ihe ize ndụ nke mmerụ ahụ siri ike na nke na-adịgide adịgide na ahụike uche nne na ịkwụsị ya dị mkpa iji zere ihe ize ndụ dị otú ahụ;
  • "ebe enwere nnukwu ihe ize ndụ n'ihe gbasara sayensị na nwa a ga-amụ ga-enwe nkwarụ uche ma ọ bụ nke anụ ahụ ka o wee nwee nkwarụ siri ike;
  • "ebe a tụụrụ ime nwatakịrị n'ihi ndina n'ike ma ọ bụ mmekọahụ;
  • "ebe nne bụ onye nzuzu ma ọ bụ onye nzute. "

Akụkọ kọmitii ahụ, na iwu a tụrụ aro na Nzukọ Ndị Omeiwu nke sochiri, kpaliri arụmụka ọha na eze banyere okwu ahụ, na n'ọnwa ndị sochirinụ, The Rhodesia Herald na-ebipụta akwụkwọ ozi sitere n'aka ndị ọcha Rhodesia banyere ihe ọ kọwara dị ka "ihe dị mkpa gbasara mmekọrịta mmadụ na ibe ya na Rhodesia". [7]

N'akwụkwọ akụkọ <i id="mwcw">Zambezia</i>, Diana Seager, onye nkuzi na-ahụ maka mmekọrịta mmadụ na ibe ya na Mahadum Rhodesia, gosipụtara enweghị afọ ojuju na nchọpụta nke kọmitii ahụ, na-ede na ọ bụ ezie na ha mere "ihe yiri ka ha nwere nnwere onwe... n'ụzọ dị mkpa aro adịghị iche na iwu gara aga. " [5] Jacquie Stafford, onye isi oche nke National Organisation for Women, degaara The Herald akwụkwọ ozi ndị ọzọ nwere nsogbu: "m mere na-aga n'otu oge aha ụ ka ọtụtụ ụmụ nwanyị ga-achọ".[7] Roy Buckle, onye bi na Salisbury, kwuru na ohere gbasaa maka ite ime iwu kwadoro na-anọchite anya "ọgwụgwụ nke wedge na nnwere onwe ọdịnaya zọ ga-esochi" Ọ dịghị onye edemede bụ ndị ojii Rhodesians, ọ dịghịkwa nke ọ bụla n'ime akwụkwọ ozi ndị ahụ kwuru otú ụmụ nwanyị ojii ga-esi metụta. [7][7]

Dị ka ite ime bụ okwu mmekọrịta mmadụ na ibe ya na omume ọma, ọ bụkwa okwu agbụrụ na Rhodesia. Ọtụtụ ndị nọ n'aka nri nke Ndị ọcha lere ite ime anya dị ka ụzọ isi lụso uto ngwa ngwa ngwa nke a nke ndị isi ojii ọgụ.[6] N'ihi ya, ndị isi ojii Rhodesia nwere ike desia niwere ike ile iwu ite ime anya dị ka ụzọ maka Mgbukpọ agbụrụ ha.[6]

N'ọnwa Disemba afọ 1976, na-arụ ọrụ na nchọpụta nke kọmitii ahụ, Nzukọ Ndị Omeiwu wepụtara iwu na-ekwu maka ite ime. Iwu Termination of Pregnancy Act (No. 29 nke 1977 [2]), nke malitere na 1 Jenụwarị 1978, gbasaa ohere ite ime, na-enyere ohere usoro ahụ n'ozuzu ya na kpuru ọnọdụ atọ: ọ bụrụ na ime ime ahụike nwanyị ahụ na-etinye ndụ ya n'ihe ize ndụ ma jee ozi site na zi site na ọ bụ na-eyi egw u imebi ahụike ya kpamkpam pam, ma ọ bụrụ na a mụbaa ụ nwatakịrị ahụ na-enwe nkwarụ ma ọ bụ uche siri ike, ma ọ bụ ma ọ bụrụ bụrụ na a tụụrụ ime nwa ahụ n'ihi ndina n'ike ma ọ bụ ikwu.[3] N'okpuru iwu mbụ ahụ, ọnọdụ abụọ ikpeazụ ahụ abụ ghị ọnọdụ nke enwere ike inweta ite ime iwu kwadoro.[3] Ọ bụ ezie na iwu ọhụrụ ahụ gbasaa ohere ite ime, [2] ọ gaghị ebe dị anya maka ụfọdụ: Jacquie Stafford, onye isi oche nke National Organisations nisation for Women, dere n'akwụkwọ ozi o degaara The Herald na iwu ahụ "egosipụta ihe ọ bụla ma ọ bụghị nlelị maka ụmụ nwanyị nke mba a, ma mee ka m na-eche banyere uche nke ndị nnọchi anya anyị. "[3][4][7]

N'ime afọ ndị na-adịbeghị anya, enwere nkwado na-arịwanye elu iji gbanwee iwu ahụ ma gbasaa ohere iwu kwadoro ite ime. [3] [8][9] Ọtụtụ nkwado gbasaa ohere iwu kwadoro iji ihe odide kwụsị ite ime iwu na-akwadoghị nke na-emekarị ka ahụike nne yie egwu, ma ọ bụ na-akpata ọnwụ nne. [3] [8][9] Ụmụ nwanyị Zimbabwe nwere ohere 200 karịa ụmụ nwanyị na South Africa, ebe isikwopụ afọ ime dị mfe.[1] Ọnụ ọgụgụ ndị nne na-anwụ na Zimbabwe ji okpukpu atọ karịa South Africa.[9] Otu òtù na-ahụ maka ikike ite ime na Zimbabwe na-akwado imbabwe bụ Right Here Right Now (RHRN), nke na-akwado nyocha nke Iwu Ịkwụsị Ime, nke ha ha weere dị ka "ihe ochie".[8] Arịrịọ ndị ọzọ iji gbasaa ohere maka ite ime iwu kwadoro sitere n'aka nzukọ Zimbabwe Doctors for Human Rights, yana onye bụbu Minista na-ahụ maka ego Tendai Biti.[10]

Ọnọdụ iwu ugbu a

[dezie | dezie ebe o si]

Iwu kwadoro ime ime n'okpuru ọnọdụ ole na ole. Dabere na Iwu Ịkwụsị Ime, enwere ike ite ime n'ụzọ iwu kwadoro ma ọ bụrụ na ime ahụ na-etinye ndụ nne n'ihe ize ndụ ma ọ bụ na-eyi egwu imebi ahụike ya kpamkpam, ma ọ bụrụhaala na a ga-amụ nwa ahụ na nkwarụ siri ike ma ọ bụla ụ nke usoro ihe omume dịka che, ma ọ bụ ma ọ bụrụ n'afọ ahụ dị ka mmekọahụ iwu na-akwadoghị, akọwapụtara dị ka ndina n'ike, mmekọahụ, ma ọ bụghị ihe ndabere iwu maka ite ime [1] .[4][11]

Ọ bụ naanị onye dọkịta nwere ike ite ime n'ụlọ ọrụ nke Ministry of Health and Child Care họpụtara, site na ikike edere ede nke onye nlekọta ụlọ ọgwụ ma ọ bụ onye nchịkwa.[1][11] Iji mee usoro ite ime, ndị dọkịta abụọ na-esoghị n'otu mmekọrịta ahụike ma ọ bụ ụlọ ọrụ ahụike ga-agba akaebe na ọnọdụ ndị achọrọ dị adị n'ezie.[1] N'ihe gbasara mmekọrịta kọahụ iwu na-akwadoghị, (ike n'ike, mmekọahụ, ma ọ bụ mmekọahụ na nwanyị nwere nkwarụ), onye ọka ikpe ụlọ ikpe nke ikike nke ite ime ga-eme ga-enwe nah asambodo na-egosi na afọ ime ahụ nwekwara ihe odide ere ike ịbụ nsonaazụ nke mmekọahụ iwu na iwu kwadoro dịka akọwapụtara na Iwu ahụ.[1] Ọrụ ite ime na-enye site na Ministry of Health and Child Care, ma bụrụkwa n'efu maka ụmụ nwanyị na-enweta ego dị ala na ndị na-enweghị ọrụ.[11]

Isikwopụ afọ ime n'ụzọ iwu na-akwadoghị na-ebu ntaramahụhụ mkpọrọ ruo afọ ise na / ma ọ bụ ịkwụ ụgwọ. [1] [8][11] Iwu ịkwụsị ime setịpụrụ ụgwọ ahụ na Z $ 5,000 (ihe dịka US $ 563 na 1997).[1][8][11] Otú ọ dị, Zimbabwe anaghịzi eji dollar Zimbabwe eme ihe_nkiri . N'okpuru ngalaba 60 nke Iwu Mpụ na Iwu Mgbakọchite banwe, a na-ata ite ime n'ụzọ iwu na-akwadoghị ahụhụ ruo afọ ise n'ụlọ mkpọrọ na / ma ọ bụ ịkwụ ụgwọ na-agafeghị ọkwa 10.[12]

Ndekọ ọnụ ọgụgụ

[dezie | dezie ebe o si]

Isikwopụ afọ ime n'ụzọ iwu na-akwadoghị

[dezie | dezie ebe o si]

Echiche ọha na eze

[dezie | dezie ebe o si]

  Nnyocha e mere n'afọ 2018 banyere Iwu Zimbabwe chọpụtara na 40% nke ndị zaghachirinụ kwadoro ikike zuru oke nke ite ime, 39% kwadoro ikike ite ime n'ọnọdụ ụfọdụ, na 19% megidere kpamkpam ikike ite ime ọ bụla.[3] Nsonaazụ nyocha ahụ gosiri na ndị ikom Zimbabwe na-akwa do ikike ite ime karịa ụmụ nwanyị, na 46% nke ndị ikom na-akwado nnwere onwe zuru oke maka ụmụ nwanyị ite ime anya mpaghara , ma e jiri ya tụnyere 39% nke ụmụ nwanyị nwere otu echiche ahụ.[3]

Hụkwa

[dezie | dezie ebe o si]
  • Isikwopụ afọ ime site na mba
  • Ihe ndị ruuru mmadụ na Zimbabwe
  • Ikike ịmụ nwa

Edensibịa

[dezie | dezie ebe o si]
  1. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 Termination of Pregnancy Act. cyber.harvard.edu. Retrieved on 2018-06-01."Termination of Pregnancy Act". cyber.harvard.edu. Retrieved 2018-06-01.
  2. ↑ 2.0 2.1 2.2 (2002) Abortion Policies: A Global Review. Volume 3, Oman to Zimbabwe. United Nations Population Division, 189–191. ISBN 9211513650. 
  3. ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 Our ugly secret: abortion in Zimbabwe, illegal but thriving (en). Pambazuka News (2012-05-16). Retrieved on 2018-05-31."Our ugly secret: abortion in Zimbabwe, illegal but thriving". Pambazuka News. 2012-05-16. Retrieved 2018-05-31.
  4. ↑ 4.0 4.1 4.2 Cook (2014-08-15). Abortion Law in Transnational Perspective: Cases and Controversies (in en). University of Pennsylvania Press, 171–72. ISBN 9780812246278. 
  5. ↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 Seager (1978). "Commissions of Inquiry in a Rapidly Changing Society". Zambezia VI: 61–67. Seager, Diana R. (1978). "Commissions of Inquiry in a Rapidly Changing Society" (PDF). Zambezia. VI: 61–67 – via Michigan State University Library.
  6. ↑ 6.0 6.1 6.2 Potts (1977). Abortion (in en). Cambridge: Cambridge University Press, 433. ISBN 9780521291507. 
  7. ↑ 7.0 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5 7.6 7.7 Law (2015-11-06). Gendering the Settler State: White Women, Race, Liberalism and Empire in Rhodesia, 1950-1980 (in en). Routledge, 161–62. ISBN 9781317425359. 
  8. ↑ 8.0 8.1 8.2 8.3 8.4 Langa (2018-04-09). Government urged to revisit abortion laws (en-US). NewsDay Zimbabwe. Archived from the original on 2020-08-08. Retrieved on 2018-06-01.Langa, Veneranda (2018-04-09). . NewsDay Zimbabwe. Retrieved 2018-06-01.
  9. ↑ 9.0 9.1 9.2 Phiri. "As teenagers die, Zimbabwean lawmakers call for abortion reform", Reuters, 2018-05-08. Retrieved on 2018-06-01. (in en-US)
  10. ↑ Laiton (2017-10-11). Legalise abortion, says Biti (en-US). NewsDay Zimbabwe. Archived from the original on 2017-11-16. Retrieved on 2018-06-01.
  11. ↑ 11.0 11.1 11.2 11.3 11.4 Women's Reproductive Rights in Zimbabwe: A Shadow Report. The Center for Reproductive Law & Policy (December 1997)."Women's Reproductive Rights in Zimbabwe: A Shadow Report" (PDF). The Center for Reproductive Law & Policy. December 1997.
  12. ↑ Makaripe. "Doctors promoting illegal abortions", The Financial Gazette, 2015-02-05. Retrieved on 2018-06-01. (in en-US)
Ewepụtara site na "https://ig.wikipedia.org/w/index.php?title=Isikwopụ_afọ_ime_na_Zimbabwe&oldid=577306"