Gaa na ọdịnaya

Kamappa

Shí Wikipedia, njikotá édémédé nke onyobulạ

 

Khanyapa (nke a mkpa dị ka Khololumo na Lesotho Sesotho na Kgodumodumo na South African Sesotho [1]) bụ ihe e kere eke sitere na Ndị Basotho nke Southern Africa.  A na-enwe ya dị ka anụ ndị na- ike ndị, nke na-eri nri nke na-elo ihe niile dị ndụ ọ na-anụ ma na-ebuwanye ibu ka ọ na-elo.  Ọ nwere ọtụtụ ire dị nkɔ nke ọ na-eji dị ka ngwá agha.[2]  Khanyapa bụ onye isi na-manyi Ditaolane ebe anụ ahụ bụ ihe ima nke ihe niile na-ahụ ụmụ mmadụ ma bụrụ onye dike gburugburu..[1]

Mmalite na mmalite

[dezie | dezie ebe o si]

Khanyapa nwere ike ịbụ otu okwu na nwa Kgodumodumo.  Kgodumodumo bụ okwu Sotho ochie, nke nwere ike ịpụta "oké mmetụta".[1]  Ndị ọkà ihe ochie ochie na chi python nke Ndị San nwere ike na Khanyapa.  E nwere ihe yiri ya, isiokwu na ihe ndị a na-ama, nke dị na diski ifo a na ndị mere ndị ọzọ sitere na mpaghara Afrịka ndịda Sahara. [1]

Ditaolane

[dezie | dezie ebe o si]

Ozugbo Khanyapa gara na-elo ihe ọ gbalarị dị ndụ n'ụzọ ya, mmadụ na anụ anụ n'otu ụzọ ahụ, na-agafe obodo na obodo nta ma na-eri ndị bi na ha.  naanị otu dị arọ, [1] ebe ọ na-ezo na ntụ kpuchiri mmiri ya na ọmụmụ ya.  N'ikpeazụ, Khanyapa buuru ibu dọpụrụ onwe ya ma tinye nnukwu ahụ ya n'ụzọ ugwu.[2]  Ndị ikom nile anwụ.  Ndị Khanyapa, riri ha niile, nnukwu na obere.  Ọ bụ onye ikpeazụ dị ndụ n'agbụrụ mmadụ.  O kpere ekpere nye Chineke ma ime ka ọ ghara ikwe ka nke a bụrụ njedebe nke ihe akpara mmadụ.  Chi za omume ma ọ tụụrụ ime.[2]

Nwanyị ahụ tụụrụ ime, ma nwa nwoke n'ahụ anụ ochie.  O juru ya anya, mgbe ọ na-ele ahụ anya nke ọma, ịhụ ka e ji obere ihe olu nke amara olu ya mma.  Ya mere, o ihe na aha ya ga-abụ Ditaolane, Diviner.  O were mee nwa ya ihe ndina.  Mgbe ọ ahụ n'ahụ anụ ụlọ, ọ wụrụ ya akpata oyi n'ahụ ma ọhụhụ egwu: ahụ́ ahụ́rị nwoke toro eto na-ekwu okwu n'ụzọ ụzọ.  O egwu ihe na owu gbara ya gburugburu.  Ọ ụmụaka nne ya ma ọ bụrụ na ọ bụ naanị ha nọ n'ụwa.  Ọ gwara ya otú, ruo obere oge, ndị mmadụ kpuchiri egwu na ugwu, mana anụ ndị nke olu ya na-eme ka nkume na-ama jijiji riri ha niile.  Ọ tụụrụ nwa ya nwoke anụ anụ ahụ aka.[1]  Ụdị njirimara aka ná ntì nne ya, Ditaolane gara izute Khanyapa naanị ya.[3]

Ditaolane were mma gaa wakpo onye na-eri ụwa. Khanyapa riri ya, mana ọ nwụghị. O ji mma ya banye n'ime afọ nke anụ ọhịa ahụ wee dọwaa afọ ya. Khanyapa dara ụja nke ukwuu, wee daa nwụọ. Mgbe Ditaolane malitere imeghe anụ ọhịa ahụ ka ọ pụta, isi mma ya mere ka ọtụtụ puku mmadụ tie mkpu, ihe ndị e liri na ya. N'ikpeazụ, o mere oghere nke mba ụwa si pụta. A napụtara ndị mmadụ n'ọnwụ ma na-eche banyere onye nwoke ahụ tọhapụrụ ha bụ.[2] Ha mechara na-enyo ya enyo ma na-akpa nkata igbu Ditaolane. Otú ọ dị, ọ gbapụrụ site n'ịgbanwe onwe ya ka ọ bụrụ nkume.[4]

Ihe odide

[dezie | dezie ebe o si]
  1. 1.0 1.1 Ford, Clyde W. (1999). The hero with an African face : mythic wisdom of traditional Africa. New York: Bantam Books. ISBN 0-553-10544-2. OCLC 39074153.  Kpọpụta njehie: Invalid <ref> tag; name ":2" defined multiple times with different content
  2. 2.0 2.1 Scheub (2000). A Dictionary of African Mythology. Oxford University Press. ISBN 9780199891191.  Kpọpụta njehie: Invalid <ref> tag; name ":4" defined multiple times with different content
  3. Kholomodumo. A Book of Creatures (December 18, 2015). Retrieved on February 11, 2021.
  4. (2010) African Mythology A to Z., 2nd, New York: Infobase Pub. ISBN 978-1-60413-415-5. OCLC 642661986.