Katerina Mataira
Katerina Mataira |
|---|
Dame Kāterina Te Heikōkō Mataira DNZM (13 Nọvemba 1932 - 16 Julaị 2011) bụ onye na-akwado Asụsụ Maori na New Zealand, onye nkuzi, onye ọgụgụ isi, onye na-ese ihe na onye edemede.[1] Mgbalị ya ịtụte na ịtụgharị asụsụ Māori (te reo Māori) butere uto Kura Kaupapa Māori na New Zealand. [1]
Akụkọ ndụ
[dezie | dezie ebe o si]A mụrụ Mataira na 1932 na Tokomaru Bay, [2] n'ụsọ oké osimiri ọwụwa anyanwụ nke North Island. [1] Ọ bụ onye otu Ngāti Porou iwi . [1] Mataira na di ya, Junior Te Ratu Karepa Mataira mụrụ ụmụ itoolu.[3] Ọ gụrụ akwụkwọ na mbụ ka ọ bụrụ Onye nkuzi nka na onye nkuzi.[3] Ọ zụrụ na Ardmore Teachers College ma kụzie na Northland College ebe otu n'ime ụmụ akwụkwọ ya bụ Selwyn Muru, na-akpali ya ịga Admore.[4]
Mataira nọrọ oge na Pacific Islands dị iche iche. Ọ nọ na Fiji site na 1973 ruo 1975 gụnyere ịrụ ọrụ na Mahadum South Pacific. O tinyere aka na ọzụzụ nkuzi yana kwa omumu nke ime akwa tapa. O si ebe ahụ gaa Rarotonga ka ha na-emegharị tapa. Ọ gbara mmemme nka na Samoa, Nauru na Gilbert Islands . [5]
Mataira na enyi ya, onye nkuzi ibe ya Ngoi Pēwhairangi, mebere mmemme Te Ataarangi dị ka ụzọ isi kuzie na ime ka asụsụ Māori pụta ìhè. [3] Ụzọ Silent Way, usoro nkuzi asụsụ nke Caleb Gattegno mepụtara, masịrị Mataira ma megharịa usoro ahụ iji kuziere Māori .[3] N'afọ 1980, ọ gụchara akwụkwọ akụkọ master's on the silent way, na Mahadum Waikato. Mgbalị ya mere ka a kpọọ ya aha "nne" nke Kura Kaupapa Māori, dịka Dr Pita Sharples siri kwuo. [3] O dekwara akwụkwọ foto ụmụaka na akwụkwọ akụkọ asụsụ Māori. [3]
Ọ ghọrọ onye otu ntọala nke Kọmishọna Asụsụ Māori na 1987. [6]
Nsọpụrụ na ihe nrite
[dezie | dezie ebe o si]N'afọ 1979, e nyere Mataira Choysa Bursary maka ndị edemede ụmụaka. Site na nke a, o dechara akwụkwọ foto anọ nke akụkọ ifo Maori.[5]
N'afọ 1996, Mahadum nke Waikato nyere ya nzere Doctorate. [5]
Na 1998 Queen's Birthday Honours, a họpụtara Mataira ka ọ bụrụ Onye ibe nke New Zealand Order of Merit, maka ọrụ maka asụsụ Maori.[7] Otu ọnwa tupu ọnwụ ya, e buliri ya n'ọkwa Dame Companion nke New Zealand Order of Merit, maka ọrụ na asụsụ Maori, na 2011 Queen's Birthday Honours.[8]
N'afọ 2001 ọ natara Te Tohu Tiketike / Exemplary Award site na Creative New Zealand's Te Waka Toi awards.[5][6]
N'afọ 2007, Mataira natara ihe nrite Betty Gilderdale . [9]
N'afọ 2009, UNESCO nyere ya onyinye Linguapax nke bụ 'nkwanye ùgwù mba ụwa nke na-amata nchekwa na nkwalite nke asụsụ nne dị ka ihe dị mkpa nke njirimara na ngosipụta ọdịbendị. "[5]
N'afọ 2017, a họpụtara Mataira dị ka otu n'ime "ụmụ nwanyị 150 na okwu 150" nke Royal Society Te Aparangi, na-eme emume maka onyinye ụmụ nwanyị nyere maka ihe ọmụma na New Zealand.[10]
Akwụkwọ
[dezie | dezie ebe o si]Edere ya n'asụsụ Maori (te reo Māori)
[dezie | dezie ebe o si]Ọnwụ
[dezie | dezie ebe o si]Mataira nwụrụ na 16 Julaị 2011, na Hamilton, mgbe ọ dị afọ 78. [3] Ọ hapụrụ ụmụ itoolu, ụmụ ụmụ 50, ụmụ ụmụ ụmụ na otu nwa nwa.[3] tangi ya, ma ọ bụ olili ozu Maori, dị na Ohinewaiapu Marae na Rangitukia . [3]
Otu n'ime ụmụ ụmụ Mataira bụ physicist Ratu Mataira . [11]
Ntụaka
[dezie | dezie ebe o si]- 1 2 3 4 McCammon. "Leading Maori language figure Dame Katerina dies", Stuff.co.nz, 16 July 2011. Retrieved on 18 July 2011.McCammon, Belinda (16 July 2011). "Leading Maori language figure Dame Katerina dies". Stuff.co.nz. Retrieved 18 July 2011.
- ↑ Interview with Katerina Mataira - Kids. Christchurch City Libraries (1932-11-13). Retrieved on 2014-05-15.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 "Dame Katerina Mataira dies", New Zealand Press Association, The New Zealand Herald, 16 July 2011. Retrieved on 18 July 2011."Dame Katerina Mataira dies". New Zealand Press Association. The New Zealand Herald. 16 July 2011. Retrieved 18 July 2011.
- ↑ (2022) Toi tū, toi ora : contemporary Māori art, Nigel Borell, Moana Jackson, Taarati Taiaroa, Auckland Art Gallery. ISBN 978-0-14-377673-4. OCLC 1296712119.
- 1 2 3 4 5 Katerina Te Hei Koko Mataira. Kōmako. Retrieved on 2022-11-26."Katerina Te Hei Koko Mataira". Kōmako. Retrieved 26 November 2022.
- 1 2 3 4 5 6 7 Creative New Zealand mourns the loss of Dame Katerina Mataira (en). creativenz.govt.nz. Retrieved on 2022-11-26."Creative New Zealand mourns the loss of Dame Katerina Mataira". creativenz.govt.nz. Retrieved 26 November 2022.
- ↑ Queen's Birthday honours list 1998. Department of the Prime Minister and Cabinet (1 June 1998). Retrieved on 5 July 2020.
- ↑ Queen's Birthday honours list 2011. Department of the Prime Minister and Cabinet (6 June 2011). Retrieved on 27 June 2020.
- ↑ Storylines Betty Gilderdale Award. Storylines. Archived from the original on 1 December 2017. Retrieved on 26 November 2017.
- ↑ Kāterina Mataira. Royal Society Te Apārangi. Retrieved on 2021-05-10.
- ↑ Hall. "Young Māori physicist seeking to harness power of the stars", 1News, 6 August 2023. Retrieved on 12 August 2023.
- Articles using infobox templates with no data rows
- Articles with hCards
- Ibé ndị na-eji njikọ anwansi ISBN
- Articles with ISNI identifiers
- Articles with VIAF identifiers
- Articles with BIBSYS identifiers
- Articles with BNF identifiers
- Articles with GND identifiers
- Articles with LCCN identifiers
- Articles with NLA identifiers
- Articles with NTA identifiers
- Articles with FNZA identifiers
- Articles with CINII identifiers
- Articles with SUDOC identifiers
- Articles with Trove identifiers
- Articles with WorldCat-VIAF identifiers
- Pages with unreviewed translations