Latifa Jbabdi
Latifa Jbabdi (amụrụ 1955) bụ onye na-akwado nwanyị Moroccan na onye edemede. A maara ya nke ọma maka ọrụ ya iji nyere aka kwalite ikike ụmụ nwanyị site na imegharị Mudawana, koodu iwu Morocco na-achịkwa ndụ ezinụlọ. Ọ rụkwara ọrụ dịka onye otu ụlọ omebe iwu site na 2007 ruo 2011
Mbido ndụ, agụmakwụkwọ, na mmegide ndị ntorobịa
[dezie | dezie ebe o si]A mụrụ Latifa Jbabdi na 1955 na Tiznit, na ndịda Morocco. Ọ gụchara akwụkwọ n'obodo ya na Agadir [2]. Dị ka nwa akwụkwọ, ọ ghọrọ akụkụ nke ndị ntorobịa na-agbasi mbọ ike nke oge ahụ. O sonyeere òtù ndị Kọmunist nzuzo, nke aha ya bụ "March 23" ka emechara ngagharị iwe nke ụmụ akwụkwọ na Casablanca na March 23, 1965 bụ ndị ebumnuche gọọmentị obi tara mmiri..[1]
Mkpọrọ Mkpọrọ
[dezie | dezie ebe o si]E jidere Jbabdi na 1972, mana ejiri ya naanị obere oge.[1] Agbanyeghị, na njide ya nke abụọ na 1977, a boro ya ebubo na ọ na-etinye nchekwa steeti ahụ n'ihe egwu wee nọrọ ya afọ atọ n'ekpeghị ya ikpe. E jidere ya na Derb Moulay Chérif, ebe ịta ahụhụ dị na Casablanca. N'ebe ahụ, o mesịrị kọwapụta na a na-ata ụmụ nwanyị ndị mkpọrọ ndọrọ ndọrọ ọchịchị ahụhụ dị ka ndị ikom ahụ, mana a na-etinyekwa ha n'usoro ịkpa ókè ọzọ jikọtara na okike ha. Mgbe a tọhapụrụ ya n'ụlọ mkpọrọ, mgbe ahụ́ erughị ya ala, ọ maliteghachiri ọrụ ya [1] [2]
Ịgba mbọ maka ihe ndị ruuru mmadụ
[dezie | dezie ebe o si]Mgbe ọ hapụsịrị ụlọ mkpọrọ, Jbabdi bụ otu n'ime ndị guzobere Moroccan Association for Human Rights na ngwụcha afọ 1970.
Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye isi nchịkọta akụkọ nke 8 Mars, magazin ụmụ nwanyị mbụ na Morocco, site na 1983 ruo 1995. [2][3] 8 Mars ("March 8," maka International Women's Day) gbanwere n'ime March 8th Movement, mgbe ahụ Union de l'Action Féminine (Union of Women's Action, ma ọ bụ UAF) na 1987. Jbabdi nyere aka chọta nzukọ ahụ wee bụrụ onye isi oche ya.
Ọ bụ site na usoro a ka n'afọ 1992 ka o tinyere aka n'ịgba ndị ọchịchị akwụkwọ mkpesa nwere nde 1 nke chọrọ mgbanwe nke Mudawana, iwu iwu Morocco na-achịkwa ndụ ezinụlọ. Obere mgbanwe ole na ole na koodu ahụ mere n'afọ sochirinụ, mgbe emechara mkpesa ahụ nke ọma, mana ihe dị ịrịba ama karị bụ na nsogbu ụmụ nwanyị n'ozuzu ya ghọrọ isi isiokwu nke mkparịta ụka ndọrọ ndọrọ ọchịchị na mba ahụ.[4]
Mgbe gọọmentị nke ndị otu ndọrọ ndọrọ ọchịchị batara n'ọchịchị n'afọ 1998, praịm minista ya, Abderrahman Youssoufi, zutere Jbabdi na ndị nnọchi anya UAF, wee dekọọ ihe ndị dị mkpa ha chọrọ. Otú ọ dị, n'ihi nrụgide sitere n'aka ndị otu Islamist, nkwado nke Eze Mohammed VI dị mkpa ka emechaa mgbanwe ndị ahụ. N'ikpeazụ, a nabatara Mudawana ọhụrụ na 2004, na-agbasawanye ikike ụmụ nwanyị n'ụzọ dị ịrịba ama ka ha metụtara alụmdi na nwunye, ịgba alụkwaghịm, na ihe ndị ọzọ metụtara ezinụlọ.[2]
Jbabdi wee bụrụ onye otu Equity and Reconciliation Commission. Ọ bụ naanị nwanyị nọ na kọmitii ahụ, nke na-ahụ maka ihe mere ọtụtụ iri afọ nke ime ihe ike na mmegide na Morocco.[1][5]
N'afọ 2024, a họpụtara ya ka ọ bụrụ osote onye isi oche nke African Union's African Women Transitional Justice Platform, nke na-achọ ijikọ ụmụ nwanyị ọnụ iji mee ka ikpe ziri ezi dị n'oge gafee kọntinent ahụ.[6][7]
N'afọ 2005, ụlọ ọrụ NGO Vital Voices nke America nyere Jbabdi ihe nrite Global Leadership Award maka enyemaka ya n'imeziwanye ikike ụmụ nwanyị na Morocco.[5]
Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị
[dezie | dezie ebe o si]Jbabdi malitere itinye aka n'ime iwu mgbe mmejuputa Mudawana ọhụrụ. N'afọ 2007, a nabatara oke nke ọ dịkarịa ala 10% ụmụ nwanyị maka ntuli aka ndị omeiwu. A họpụtara ya na asọmpi nke afọ ahụ, na nkwado nke Socialist Union of Popular Forces party. Ọ nọchitere anya mpaghara Rabat-Océan.
Ịbanye n'Ụlọ Nnọchiteanya Moroccan nyere ya echiche doro anya karị banyere nhụsianya nke ụlọ ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Enweghị ụmụ nwanyị na Bureau of the House, ọ dịghịkwa kọmitii ndị omeiwu nke otu nwanyị na-edu. Ihe gbasara ụmụ nwanyị dị ka ọ nweghị ihe gbasara ọgbakọ..
Ndị nnọchi anya nwanyị a họpụtara ahọpụta kpebiri ịrụkọ ọrụ ọnụ, ha guzobere "Forum of Parliamentary Women". Ha nwere ihe ịga nke ọma n'ịmepụta ọnụ ọgụgụ ụmụ nwanyị 12% maka ntuli aka ime obodo nke afọ 2008. [2]
Jbabdi hapụrụ ọrụ n'afọ 2011. [8]
Edemsibia
[dezie | dezie ebe o si]- 1 2 3 Alilat (2007-03-05). Paroles de femmes (fr-FR). Jeune Afrique. Retrieved on 2020-11-14.
- 1 2 3 4 Glacier (2014-03-10). Latifa Jbabdi (1955 – ) ou un chapitre du féminisme au Maroc (fr-FR). Études marocaines, Osire Glacier. Retrieved on 2020-11-14.
- ↑ (2013) in Sadiqui, Fatima: Des femmes écrivent l'Afrique: L'Afrique du Nord (in fr). Karthala Editions. ISBN 978-2-8111-0732-1.
- ↑ Jaa (2019-03-11). Latifa Jbabdi, icône du féminisme engagé (fr-fr). Medias24. Retrieved on 2020-11-14.
- 1 2 Latifa Jbabdi honorée à Washington (fr). Le Matin (2005-04-26). Retrieved on 2020-11-14.
- ↑ Latifa Jbabdi Elected Vice-President of African Women Transitional Justice Platform in Addis Ababa (en). Fana News (2024-11-23). Archived from the original on 2025-03-21. Retrieved on 2025-03-06.
- ↑ Addis-Abeba: Latifa Jbabdi élue vice-présidente de la plateforme des femmes africaines pour la justice transitionnelle (fr-FR). Maroc Diplomatique (2024-11-23). Retrieved on 2025-03-06.
- ↑ Latifa Jbabdi. Institute for Integrated Transitions. Retrieved on 2020-11-14.