Liam Ó Briain
Liam Ó Briain (16 Septemba 1888 - 12 Ọgọst 1974) bụ ọkachamara n'asụsụ Irish na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị.
A mụrụ ya na North Wall, Dublin dị ka William O'Brien, ọ nwere mmasị n'Asụsụ Irish site na nwata ma mgbe ọ ka nọ n'Ụlọ Akwụkwọ O'Connell malitere iji nsụgharị Irish nke aha ya. Ọ gakwara nzukọ nke Gaelic League, wee gaa Mahadum College Dublin (UCD) na agụmakwụkwọ, ebe ọ gụrụ French, Bekee na Irish, na-enweta BA na MA.
UCD kpebiri ịmalite inye otu agụmakwụkwọ kwa afọ maka njem mba ofesi na 1911, Ó Briain meriri nke mbụ, jiri ya gaa Germany ma mụọ n'okpuru Kuno Meyer na Rudolf Thurneysen. Mgbe afọ atọ gasịrị, ọ laghachiri n'ụlọ, ebe ọ laghachikwara na Gaelic League wee malite ịkụzi French na UCD. Ọ sonyekwara ndị Irish Volunteers mgbe ahụ, n'afọ sochirinụ, Seán T. O'Kelly mere ka o kwenye isonyere Irish Republican Brotherhood .
N'oge Ista Rising, Ó Briain hụrụ ihe ya na ndị agha ụmụ amaala Irish mere . Ọ batara esemokwu ya na ọchịagha ya, Michael Mallin, ka ọ chọrọ ịchụso atụmatụ na-enweghị ndị brigade Dublin "na-ejikọta na obodo". Agbanyeghị, Mallin kagburu ya wee kwusie ike na ha kwesịrị ilekwasị anya na iwere Dublin Castle . Ọ nọrọ ọnwa abụọ n'ụlọ mkpọrọ na isii n'ụlọ mkpọrọ tupu ahapụ ya ka ọ chọpụta na a chụrụ ya n'ọrụ, mana ọ nwetara akara ugo mmụta n'asụsụ Romance na University College Galway ngwa ngwa. (UCG).[1]
N'ihe dị ka oge a, Ó Briain sonyeere Sinn Féin, na ọ kwụghị nke ọma maka pati ahụ na Mid Armagh na ntuli aka izugbe Irish 1918, na-ewere 5,689 votes. Mgbasa ozi ya dugara, n'ezoghị ọnụ, n'ụlọ mkpọrọ ọzọ. Mgbe a tọhapụrụ ya, a họpụtara ya ka ọ bụrụ onye ọka ikpe na usoro ụlọikpe mba na-akwadoghị iwu mgbe ahụ, wee gaa ma France na Ịtali iji gbalịa ịchọta ngwá agha maka ndị agha Irish Republican Army. Na Nọvemba 1920, e jidere ya ọzọ ma tinye ya n'ụlọ ruo ihe karịrị otu afọ, si otú a na-efunahụ njedebe nke Agha Nnwere Onwe nke Irish. Ka ọ na-erule mgbe a tọhapụrụ ya, abanyela aka n'akwụkwọ nkwekọrịta Anglo-Irish; ọ kwadoro nke a, na o nweghịkwa òkè ọzọ na ọrụ ndị agha.
Na Ireland nweere onwe ya, Ó Briain nọgidere bụrụ prọfesọ na Galway. O guzobekwara na ntuli aka Seanad nke 1925, ọ bụ ezie na o nweghị ihe ịga nke ọma. Ọ bụ odeakwụkwọ guzobere ụlọ ihe nkiri Taibhdhearc na Gaillimhe, na-emekwa ihe nkiri n'ọtụtụ mmepụta ya, ma jiri oge dị ukwuu na-asụgharị ọrụ site na Bekee na asụsụ Romance gaa na Irish. Ọ guzoro ịghọ onye isi oche nke UCG na 1945, mana a họpụtabeghị ya, na 1940s na 1950s a maara ya nke ọma maka ọtụtụ ngosipụta ya na telivishọn na redio.
Na 1 Septemba 1921 ọ lụrụ Helen Lawlor. Nanị nwa di na nwunye ahụ mụrụ bụ onye nta akụkọ Eibhlín Ní Briain .
Ntụaka
[dezie | dezie ebe o si]- ↑ Kpọpụta njehie: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedbiography