Mavis Moyo
Mavis Moyo (amụrụ 17 Julaị 1929) bụ onye mgbasa ozi Zimbabwean, onye bụbu Radio Zimbabwe (ZBC Radio 4), na onye guzobere na 1985 na onye isi oche Federation of African Media Women Zimbabwe (FAMWZ), nke a maara ugbu a dị ka Gender na Media Connect.[1][2][3] N'ime 1980s na 1990s, o duuru oru ngo a bịara mara dị ka Development Site Radio (DTR), gafee Zimbabwe na mpaghara South Africa dum..[1]
Oge ọ malitere
[dezie | dezie ebe o si]A mụrụ ya dị ka Mavis Zulu na 17 Julaị 1929[1] na Esigodini ("Essexvale"), obodo dị na Matabeleland, 43 km ndịda-ọwụwa anyanwụ nke Bulawayo, obodo nke abụọ kasị ukwuu na Zimbabwe, wee tolite n'ebe ahụ. Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ ma rụọ ọrụ dị ka onye nkuzi ihe dị ka afọ 12, [2] ọ malitere itinye aka na ọrụ mgbasa ozi na mberede na 1954 dị ka onye na-anọchi nwa oge n'oge ahụ bụ Federal Broadcasting Corporation (FBC), ma debe ya dị ka onye na-arụ ọrụ oge. Na mbụ, ọrụ a gụnyere ntinye ịgụ na Ndebele maka mmemme ụmụ nwanyị a na-akpọ "ụlọ ọrụ ụlọ redio" (RHC).[3] Ka oge na-aga, o nwere ohere, o tinyere akwụkwọ wee nweta ọkwa nke onye mgbasa ozi..
Ọrụ
[dezie | dezie ebe o si]Ọrụ mgbasa ozi
[dezie | dezie ebe o si]Ruo ọtụtụ afọ, Moyo bụ otu n'ime ụmụ nwanyị ole na ole na-agbasa mgbasa ozi, ndị ojii ma ọ bụ ndị ọcha, na Zimbabwe colonial. Na 1968, ọ bụ nwanyị mbụ gụrụ akụkọ na Rhodesian Broadcasting Corporation (RBC) African Service. Na 4 Ọktoba 1982, a họpụtara Moyo ka ọ bụrụ onye isi n'isi nguzobe nke ZBC's Radio 4 raara nye mmụta na mmepe ime obodo.[1] N'ime ihe karịrị afọ 50 na redio, a na-ekwu na ọ bụ onye ọsụ ụzọ na usoro ntinye aka nke mgbasa ozi na mmepe site na mmemme ụmụ nwanyị dịka RHC. Ọ gụrụ mmepụta redio na Redio Netherlands Training Center, na n'ọgwụgwụ 1980s wepụtara ihe nkiri mgbanwe redio, nke Ama Ata Aidoo dere, bịara nke atọ na asọmpi nke Union of Radio and Television Organisation in Africa (URTNA) haziri, [2] wee merie Prix Futura na Germany.. [2]
Dị ka onye mgbasa ozi na nwanyị Afrịka si n'ime ime obodo Matabeleland n'onwe ya, ọ ghọtara ike redio dị ka ụzọ nkwurịta okwu na inye ihe ọmụma n'etiti obodo ime obodo n'Africa na karịsịa maka ụmụ nwanyị, ndị na-abụkarị ndị na-elekọta ugbo ma na-arụ ọrụ n'ime obodo mgbe ụmụ nwoke na-akwaga n'obodo ukwu iji chọta ọrụ a na-akwụ ụgwọ. "Aghọtara m na [radio] bụ ngwá ọrụ dị ike nke nkwurịta okwu. Dị ka onye nkuzi, ana m enye ihe ọmụma nye ihe dị ka mmadụ iri anọ ruo narị anọ na klas mana site na redio enwere m ike ịkụziri mba ahụ dum. "
Ọrụ na ihe ndị ọ rụzuru
[dezie | dezie ebe o si]Moyo enyerela aka n'ịmepụta Federation of African Media Women, malite na nzukọ ndụmọdụ nke ụmụ nwanyị mgbasa ozi na Lusaka, Zambia, na 1977, na ndị sonyere, n'etiti mba ndị ọzọ, Kenya, Tanzania, Uganda, Zambia, da Zimbabwe. Ụmụ nwanyị Zimbabwe Media malitere otu mba nke ha (FAMWZ), mgbe n'afọ 1985, ha gara Nzukọ Ụmụ nwanyị nke Mba Nile na Nairobi, Kenya, na mbido iwu nke ha. Moyo na-ekwu kemgbe ahụ, FAMWZ lekwasịrị anya bụ mmepe nke ụmụ nwanyị mgbasa ozi na ụmụ nwanyị ndị ọzọ n'obodo ukwu na ime obodo nke mba ahụ. Mmụba nke ọrụ mpaghara na mpaghara na netwọkụ n'etiti ụmụ nwanyị mgbasa ozi Afrịka mere ka e guzobe FAMW-SADC na 1992.N'afọ 1988, FAMWZ, nke Moyo bụ onyeisi oche, malitere ọrụ redio na-ege ntị n'ime obodo DTR.
Mmepe site na redio
[dezie | dezie ebe o si]N'ajụjụ ọnụ ya na redio kọntinent na 2012, Moyo kwusiri ike otu ihe a maara dị ka DTR ma ọ bụ Development Through Radio si too site na mkpụrụ nke mmekorita na mgbanwe n'etiti ụmụ nwanyị obodo na ime obodo, na mbụ n'etiti Jamuranai Women's Club na Harare township nke Highfield na ụmụ nwanyị ime obodo si Seke District n'ebe ndịda Harare.Mmekọrịta a n'etiti ụmụ nwanyị gafee obodo ukwu na ime obodo mepụtara n'ime redio mbụ na-ekere òkè n'Africa n'ọ̀tụ̀tụ̀ a na-ahụtụbeghị mbụ. Ọ bụ n'ihi idu ndú nke Moyo, na nnọgidesi ike ya na nke ndị ọrụ ibe ya na ZBC Radio 4, nke ndị otu FAMWZ gara n'ihu site na ọzụzụ mgbasa ozi, dịka ọchịchọ nke ìgwè ụmụ nwanyị ime obodo n'onwe ha, na enwere ike iguzobe klọb ndị na-ege ntị na redio na mba ahụ dum.Nkwado sitere na UNESCO na Friedrich Ebert Foundation nyere aka na-agba ọsọ ma na-elekọta ọrụ ahụ, nke nwere nkwado nke Ministry of Information, Post and Telecommunications, na Community- and Cooperative Development and Women's Affairs.
Akụkọ 2009 nke Open Society Initiative, Public Broadcasting in Africa, kwuru banyere ọrụ ahụ n'okpuru nduzi nke FAMWZ dị ka atụmatụ mgbasa ozi a ma ama na Redio Zimbabwe: "Ọrụ ahụ mepụtara klọb na-ege ntị na redio na-emetụta ụmụ nwanyị ime obodo ga-ezukọta ige ntị na mmemme site na ha na banyere ha. A na-atụ anya na ndị isi echiche ga-esi na klọb ndị na-ege egwu redio pụta bụ ndị ga-ezigara ndị ọzọ ozi mmepe a. "
Mgbe ọ hapụsịrị ụlọ ọrụ mgbasa ozi Zimbabwe, Moyo rụrụ ọrụ iji kwado ọrụ DTR gafee mpaghara Southern Africa, dịka na Kwa-Zulu Natal nke South Africa, Mozambique, Malawi, Namibia na Angola.
Ndụ onwe onye
[dezie | dezie ebe o si]
Moyo bi na Harare ma bụrụ nne nke ụmụ asaa, ụmụ nwoke isii na otu nwa nwanyị. Ọ ka na-arụ ọrụ ndụmọdụ ma na-anọdụ n'ọtụtụ bọọdụ mgbasa ozi.
Ọhụụ na ihe nketa
[dezie | dezie ebe o si]N'ime mkparịta ụka 2012 ya na redio kọntinent, Moyo kwusiri ike na nkewa nke ụmụ nwanyị na-apụta n'etiti ndị nna ochie, nchụpụ ha na ọkwa ọ bụla nwere mmetụta, ọkachasị site na mgbasa ozi. Na nzaghachi, ọrụ ndụ ya abụwo oku siri ike maka ụmụ nwanyị ka ha dị n'otu: maka ụmụ nwanyị mgbasa ozi ka ha dịkọta n'ofe nka na ọrụ; maka ụmụ nwanyị Zimbabwe ka ha gbakọta ọnụ gafee obodo ukwu na ime obodo; maka ụmụ agbọghọ gafee Southern Africa ka ha dị otu n'ozuzu ọdịiche mba ma jikọta aka na olu maka itinye aka na mgbasa ozi nke ụmụ nwanyị gafee kọntinent ha na ọha mmadụ.
N'ime mkparịta ụka ya na Moyo banyere akụkọ ihe mere eme nke FAMWZ, nke Kubatana Network bipụtara na Harare, o ji nkwupụta mechie: "Anyị chọrọ ịhụ ka ụmụ nwanyị mgbasa ozi na-ewere ọnọdụ ha ziri ezi dị ka ndị njikwa na mgbasa ozi ma guzobe akwụkwọ akụkọ nke ha, magazin na ụlọ ọrụ mgbasa ozi na ụlọ ọrụ ihe nkiri. Ha nwere ikike ime nke a yana ịme ụlọ akwụkwọ ọzụzụ mgbasa ozi. "
Edemsibia
[dezie | dezie ebe o si]- ↑ Moyo (1991). "Development through radio". Community Development Journal 26 (3): 227–232. DOI:10.1093/cdj/26.3.227.
- ↑ Masuku. "Radio @ 100 ... Women broadcasters steadily dominating the airwaves", The Herald, 14 February 2024. Retrieved on 23 April 2024.