Gaa na ọdịnaya

Mulenga Kapwepwe

Shí Wikipedia, njikotá édémédé nke onyobulạ
Mulenga Kapwepwe II

 

Mulenga Mpundu Kapwepwe (amụrụ 7 Ọktoba 1958) bụ onye odee Zambia na onye na-akwado mmekọrịta. Kapwepwe enwetala nkwanye ùgwù zuru oke maka ntinye aka ya dị ịrịba ama na ngalaba akụkọ ihe mere eme ụmụ nwanyị, ebe o mebere ụlọ ngosi ihe mgbe ochie nke ụmụ nwanyị Zambia..[1]

Asụsụ Kapwepwe bụkwa ihe kwesịrị ịrịba ama, ebe ọ bụ ada Simon Kapwepwe, onye ama ama na ndọrọ ndọrọ ọchịchị Zambia bụ onye jere ozi dịka onye bụbu osote onye isi ala nke mba ahụ.[1] Na mgbakwunye na ọrụ ya n'ichekwa na ịkwalite akụkọ akụkọ ụmụ nwanyị, Kapwepwe bụ onye a ma ama maka mbọ ọrụ ebere ya, ọkachasị na agụmakwụkwọ.

Kapwepwe raara onwe ya nye iwu ọbá akwụkwọ na Lusaka, isi obodo Zambia, na ebumnuche nke inye ụmụaka ohere agụmakwụkwọ na inye ha ike ịkpụzi ọdịnihu nke ha.[2] Enyemaka ya na-enweghị ọdịmma onwe ya n'ihe a enwetawo otuto na nkwanye ùgwù dị ukwuu, na-eme ka ọ bụrụ onye a ma ama na mmekọrịta mmadụ na ibe ya na agụmakwụkwọ nke Zambia.[3]

Kapwepwe malitere ide ihe nkiri nke ya n'oge ọ malitere ọrụ ya n'ihi enweghị agụmakwụkwọ ihe nkiri. Dị ka onye edemede, Kapwepwe edeela ọtụtụ egwuregwu na akwụkwọ ndị nwetara ihe nrite. Na mgbakwunye na ide na imepụta ihe mmụta, akụkọ mkpirikpi na egwuregwu, Mulenga emepụtala vidiyo, mmemme telivishọn na redio n'ọtụtụ isiokwu.[2]

Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye isi oche nke National Arts Council of Zambia, site na 2004 ruo 2017.[1] Ọ rụkwara ọrụ dị ka onye nlekọta nke ọtụtụ ndị otu, gụnyere Women in Visual Arts Association, Zambia Folk Music and Dance Association, na Youth For Culture Association. Ọ bụbu osote onye isi oche nke Ukusefya pa Ngwena Cultural Association, Zambia National Visual Arts Council na The Zambia Women Writers Association. Kapwepwe na-anọdụkwa na Zambia Commission for UNESCO na Arts Institute of Africa ma bụrụ onye isi oche nke Arterial Network. . [4]   N'afọ 2016, Mulenga Mpundu Kapwepwe sooro Samba Yonga guzobe Museum of Women's History nke Zambia. [5] Na mbido, ọrụ naanị n'ịntanetị, ebe ngosi ihe mgbe ochie ahụ bu n'uche ịnakọta ma gosipụta ihe ndị na-egosi onyinye ụmụ nwanyị Zambia nyere na akụkọ ọdịnala na nke oge a. A malitere ọrụ ahụ na mmekorita ya na Kvinnohistoriskt Museum, ebe ngosi nka akụkọ ihe mere eme nke ụmụ nwanyị na Sweden.

Omume a bụ nzọụkwụ dị mkpa iji kwalite nha nhata nwoke na nwanyị na ịbawanye nnọchiteanya ụmụ nwanyị na akụkọ ihe mere eme. Site na Museum of Women's History nke Zambia, Kapwepwe na Yonga na-achọ ịgbasawanye ọnụ ọgụgụ akụkọ na Wikipedia metụtara ụmụ nwanyị Zambia nyere aka dị ịrịba ama na akụkọ ihe mere eme nke mba ahụ.[6]

Mgbalị ha enwetala nkwado dị ịrịba ama, na ọrụ ahụ na-enweta otuto zuru oke maka onyinye ya maka ịmepụta ọha mmadụ na-aha nhata. Site na atụmatụ ịmepụta ebe ngosi ihe mgbe ochie, a na-atụ anya ka Kapwepwe na Yonga gaa n'ihu na-enye onyinye bara uru iji nye ike na ime ememe ihe ụmụ nwanyị Zambia rụzuru.[1]

Onyinye maka Mulenga Kapwepwe
Afọ Njikọ Ụdị Nsonaazụ
2009 Ihe nrite Ebony style="background: #99FF99; color: black; vertical-align: middle; text-align: center; " class="yes table-yes2"|Merie
2011 Nkwado Onye isi oche nke Zambia National Media Association style="background: #99FF99; color: black; vertical-align: middle; text-align: center; " class="yes table-yes2"|Merie
2012 Ihe nrite onye isi oche nke ụlọ ọrụ ahịa Zambia style="background: #99FF99; color: black; vertical-align: middle; text-align: center; " class="yes table-yes2"|Merie
2014 Ihe nrite nke Njikọ Mmekọrịta Ọha nke Zambia style="background: #99FF99; color: black; vertical-align: middle; text-align: center; " class="yes table-yes2"|Merie
2017 Onye a họpụtara ka ọ bụrụ onye nnọchi anya Arterial Network maka Africa style="background: #99FF99; color: black; vertical-align: middle; text-align: center; " class="yes table-yes2"|Merie

Ọ nọ na ndepụta nke BBC's 100 Women mara ọkwa na 23 Nọvemba 2020. [7]

Ihe omuma nka

[dezie | dezie ebe o si]
Ihe nrite maka akwụkwọ na egwuregwu Mulenga Kapwepwe
Afọ Akwụkwọ/Egwuregwu Njikọ Ụdị Nsonaazụ
1998 Obi nke Oké Ifufe Onyinye Ngoma style="background: #99FF99; color: black; vertical-align: middle; text-align: center; " class="yes table-yes2"|Merie
1999 Chiti My Luba Onyinye Ngoma style="background: #99FF99; color: black; vertical-align: middle; text-align: center; " class="yes table-yes2"|Merie four Awards
Ememme NAATAZ style="background: #99FF99; color: black; vertical-align: middle; text-align: center; " class="yes table-yes2"|Merie
2000 Kafuti nke Obi Ike Ememme NAATAZ style="background: #99FF99; color: black; vertical-align: middle; text-align: center; " class="yes table-yes2"|Merie

Akwụkwọ ndị a ma ama

[dezie | dezie ebe o si]

 

Edemsibia

[dezie | dezie ebe o si]
  1. 1.0 1.1 Lusaka Times Staff (28 February 2018). Joint #WikiWomen initiative in Zambia to make internet more gender equal. Retrieved on 20 July 2018.
  2. 2.0 2.1 Marc Hoeferlin (19 August 2014). Meet Mulenga Kapwepwe, Zambia's Patron of The Arts. Cable News Network (CNN). Retrieved on 20 July 2018.
  3. UZACOONA (25 November 2017). 14 Quotes from Mulenga Kapwepwe. UZACOONA Magazine. Archived from the original on 28 October 2018. Retrieved on 20 July 2018.
  4. The Arterial Network (27 July 2017). Interview of Mulenga Kapwepwe, First Ever Arterial Network Chairperson. The Arterial Network. Archived from the original on 21 July 2018. Retrieved on 20 July 2018.
  5. Lusaka Times Staff (23 November 2016). Zambia: Museum of Women's Living History Launched. Retrieved on 20 July 2018.
  6. Zambia Daily Mail Staff (29 December 2016). A museum to house narratives of women in history. Zambia Daily Mail. Retrieved on 20 July 2018.
  7. "BBC 100 Women 2020: Who is on the list this year?", BBC News, 23 November 2020. Retrieved on 23 November 2020. (in en-GB)