Ndị Naijiria na South Africa
Ndị Naịjirịa nọ na South Africa bụ ndị bi na South Africa ugbu a, ndị mụrụ ha, toro, ma ọ bụ nwee mgbọrọgwụ sitere na Naijiria, A tụrụ ọnụ ọgụgụ ndị Naijiria nọ na South Africa ka ha bụrụ mmadụ 24,000 na afọ 2011, [1] bụrụkwa mmadụ 30,314 dị ka Nnyocha Obodo nke afọ 2016 si kwuo. [2] Na afọ 2023, e chọpụtara na e nwere ihe karịrị mmadụ 500,000 ndị Naijiria bi na South Africa n’enweghị akwụkwọ iwu kwadoro.[3]
Afọ 1994 hụrụ mbata nnukwu òtù ndị Naijiria na South Africa n’ihi iwu mbata na-apụghị ichekwa nke ọma ka obodo ahụ meghere onwe ya mgbe ọtụtụ afọ nke ntaramahụhụ mba ụwa. Mbata ndị Naijiria na South Africa malitere ịba ụba nke ukwuu na afọ 2004, mgbe ọnụ ọgụgụ ndị na-abata kwa ọnwa ruru puku abụọ (2,000), wee bụrụ puku anọ (4,000) na 2010. N’ikpeazụ, ọnụ ọgụgụ ndị Naijiria bịara South Africa site n’afọ 2004 ruo 2010 dị ihe dị ka puku iri atọ na isii (36,000). N’etiti ndị mbata a bịara n’ọtụtụ, e nwere ndị na-eme azụmahịa, ndị nwere nka ọrụ, ụmụ akwụkwọ na ndị ha na-azụ.[4] Ndị Naijiria na-akwaga na Gauteng, KwaZulu-Natal na Western Cape.
Mmepegharị obi
[dezie | dezie ebe o si]Ndị Naijiria bidoro ịkwaga South Africa ka afọ 1994 gasịrị, n’ihi oke mmadụ na ọnọdụ ndụ siri ike na Naijiria. Ọtụtụ ndị Naijiria malitere ịbata na South Africa site na visa ndị njem, tupu ha ekpebie ịgbatị visa ha ma bi n’ala ahụ n’enweghị akwụkwọ iwu. [4] Ụfọdụ ndị ọzọ bịara dị ka ụmụ akwụkwọ, ebe ụfọdụ bịara ịchọ mgbapụ n’ihi ihe ndị ndị omekome na-eme na Naịjirịa.[5]
Ndị Naijiria rịọrọ mgbapụ ihe dị ka mmadụ 1,000 ruo 3,000 n’afọ iri gara aga, [nkọwa dị mkpa] na ọnụ ọgụgụ arịrịọ ahụ na-agbanwe nke ukwuu kwa afọ. Ọnụ ọgụgụ ndị a bụ obere akụkụ nke ndị niile na-arịọ mgbapụ n’ala ahụ, nke gụnyere ndị siSomalia, Etiopia na Congo. N’etiti ndị a, a na-ajụ pasentị 99.9 nke arịrịọ mgbapụ ndị Naijiria.[4]
Mmekọrịta mmadụ na ibe ya
[dezie | dezie ebe o si]Mmekọrịta mmadụ na ibe ya nke ndị Naijiria agbasaala site n’ime ógbè obodo ebe ndị mbata si Naijiria rutere na obodo South Africa n’etiti afọ 1990. Enweela mgbasa nke ndị Naijiria si Hillbrow (Johannesburg), Yeoville na Berea, Gauteng gawa ebe ndị ọzọ dị na Johannesburg. E nwere opekata mpe òtù ndị Naijiria anọ dị na Johannesburg naanị, gụnyere West Rand Nigerian Association, Diamond Brothers Club (n'ebe Randburg dị), Nigerian Union of South Africa, na Egbe Omo Oodua (n'ebe Yeoville di). Agbanyeghị, òtù ndị a dabere n'akụkụ agbụrụ na omenala — nke mbụ abụọ bụ nke ndị Igbo, ebe nke abụọ abụọ bụ nke ndị Yoruba. Òtù ndị a na-eme ọrụ ebere maka ụmụnne ha ndị Naijiria nọ na South Africa.[6]
Ụlọ Ọrụ Elu Ọchịchị Naijiria dị na South Africa na-asọpụrụ ụfọdụ ndị bi na South Africa, gụnyere dọkịta, injinia, ndị na-ese uwe na ndị nkuzi mahadum n'oge emume onyinye. Nnyocha dị nso nke ụdị qualitative na-egosi na e nwere alụmdi na nwunye nke ụmụ nwoke Naijiria na ụmụ nwanyị South Africa.
Mmebi iwu
[dezie | dezie ebe o si]Mmekọrịta dị n’etiti South Africa na Naijiria malitere ịda nwayọ nwayọ n’ihi mmepe omume nke toro ngwa ngwa n’etiti afọ 1994 na 1998. Ọtụtụ ndị Naijiria agbatiela n’ime mmebi iwu haziri ahazi nke metụtara ịzụ ahịa ọgwụ ọjọọ na-ezighị ezi, ịzụ mmadụ dịka ndị ohu, ịrụ ọrụ ịzụ ahụ́ maka ego na aghụghọ n’ịntanetị. Maka nke a, mgbasa ozi South Africa gosipụtara ya n’ụzọ ọjọọ nke ukwuu, na-egosi ndị mbata dịka ndị mmebi iwu na ihe egwu nye nchekwa akụ na ụba South Africa. Agbanyeghị, nkwupụta ndị a a nabatara nke ukwuu banyere mmebi iwu ndị Naijiria bụ naanị akụkụ nta nke obodo ahụ buru ibu.[4]
Echiche nke na-ahụ ndị Naijiria dị ka ndị na-ere ọgwụ ọjọọ, ndị na-ebuga mmadụ n’amaghị ama, na ndị na-eme aghụghọ n’ịntanetị kpalitere mwakpo site n’aka ndị South Africa ugboro dị iche iche. Ọzụzụ dị elu nke ụfọdụ ndị Naijiria nyere ha uru n’ahịa ọrụ, nke mere ka ọ sie ndị obodo ike inweta ọrụ akwụ ụgwọ elu, karịsịa n’oge mgbe ọnụọgụ ndị ntorobịa na-enweghị ọrụ na South Africa dị elu.[7] Mwako ndị ọhụrụ mere na 2009, 2015 na 2019, kpatara ọnwụ na mmerụ ahụ nke ọtụtụ ndị Naijiria ndị ogbenye. Mwako ndị ahụ kpalitere mmeghachi omume ike megide azụmahịa South Africa dị na Naijiria, ebe ọtụtụ kọrọ ọdachi ịkpa ókè agbụrụ nke na-eme ebe ahụ.
Dịka nzaghachi, Onye isi South Africa Cyril Ramaphosa kwupụtara mgbaghara nye Naijiria na 2019 site n’aka onye nnọchi anya ya Jeff Radebe, na-ekwu na ọ nwara iwe maka mpụ ahụ megide ndị Naijiria. O kwuru, sị: "Ihe mere ahụ anaghị egosipụta ihe anyị kwenyere na ya," tinyekwara na ndị uweojii South Africa "agaghị akwụsị ike" ịchụso ndị metụtara ya ka e mee ha ikpe. N’ịgwa BBC okwu, Ramaphosa kwukwazịrị sị: “Anyị nwere nnukwu nchegbu, ma n’ezie, dị ka otu mba, anyị tụrụ n’anya n’ihi na nke a megidere mmụọ na ụkpụrụ ihe South Africa kwenyere na ya. Onye isi ala Buhari zaghachiri mgbaghara sitere n’aka Onye isi ala South Africa, kwukwara na mmekọrịta dị n’etiti mba abụọ a ga-adịkwu ike,” ka otu nkwupụta si n’ọfịs ya kwuru.[8]
Ndị ama ama
[dezie | dezie ebe o si]- Glenn Mena, onye na-eti egwu
- Akin Omotoso, Onye Na-eme Ihe nkiri
- Yewande Omotoso, Onye edemede
- Alex Okosi, Mgbasa Ozi, Ntụrụndụ
- Willy Okpara, Egwuregwu
- Idah Peterside, Egwuregwu
- Chidimma Adetshina, Eze Nwanyị Na-eme Egwuregwu
Lee kwa
[dezie | dezie ebe o si]- Mmekọrịta Naịjirịa na South Africa
Nkọwa mmalite
[dezie | dezie ebe o si]- ↑ After the bilateral: assessing the state of Nigeria-South African relations. South African Foreign Policy Initiative (13 May 2013). Archived from the original on 2 April 2015. Retrieved on 2013-05-18.
- ↑ South Africa: Still No Data Showing 800,000 Nigerians Live in South Africa (en). allAfrica.com (2019-08-15). Retrieved on 2020-08-13.
- ↑ Adediran. "Over 500,000 Nigerians Live In S'Africa As 'Illegal Immigrants' – High Commissioner", New Telegraph, 22 September 2023.
- ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 Facts and Figures. migration."Facts and Figures" (PDF). migration. Kpọpụta njehie: Invalid
<ref>tag; name ":1" defined multiple times with different content - ↑ Migration - Nigeria - South Africa Relations. Research Gate.
- ↑ Nigeria Migration and Development. BBC News.
- ↑ "When two African giants meet", BBC News, 2019-10-03. Retrieved on 2020-08-13. (in en-GB)
- ↑ "SA apologises to Nigeria over xenophobic attacks", BBC News, 2019-09-17. Retrieved on 2020-08-13. (in en-GB)