Ngina Kenyatta
Ngina Kenyatta (née Muhoho; amuru 24 Jun 1933), nke a ma ama dika "Mama Ngina", bu nwunye First Lady nke Kenya. Ọ bụ nwunye onye isi ala Kenya mbụ Jomo Kenyatta (~ 1889–1978), na nne onye isi ala nke anọ Uhuru Kenyatta onye jere ozi site na 2013 ruo 2022.
Akụkọ ndụ
[dezie | dezie ebe o si]A mụrụ Mama Ngina Ngina Muhoho na Chief Muhoho wa Gathecha na Anne Nyokabi Muhoho na Ngenda, Kiambu District, Central Province na 1933 .[1][2][3] Ọ lụrụ Jomo Kenyatta dị ka nwunye ya nke anọ n'afọ 1951, njikọ a na-akpọ "onyinye" nye Kenyatta site n'agbụrụ ya, ndị Kikuyu.[4] Nke a ghọrọ aha ya dị ka "nne nke mba ahụ", na-aghọ Mama Ngina Kenyatta, Nwanyị Mbụ nwere onwe ya na Kenya mgbe Kenyatta ghọrọ onye isi ala na 1964.[4] Ọ na-esokarị ya n'ihu ọha ma nwee okporo ámá ụfọdụ na Nairobi na Mombasa, yana Ụlọ Ụmụaka, aha ya.[5][6] N'afọ 1965, ọ ghọrọ onye nkwado nke Kenyan Guiding.[7]
N'afọ ndị 1970, a na-ekwu na ya na ndị ọrụ gọọmentị ndị ọzọ nọ n'ọkwá dị elu na-etinye aka n'ihe gbasara mbubata ọdụ́ nke na-ebupụ ezé na mba ahụ n'ụgbọelu onwe onye nke steeti. [8] [9] Mbipụta May 1975 nke New Scientist depụtara ya dị ka otu n'ime "ndị eze nwanyị na-aṅụbiga mmanya ókè" nke Kenya mana o kwukwara na ha enweghị ike ijide n'aka na nkwupụta ndị a bụ eziokwu.[10] Otú ọ dị, New Scientist kwuru na e nwere ihe akaebe ugbu a na ọ dịkarịa ala otu onye ezinụlọ eze Kenya zigara ihe karịrị tọn ọdụ́ isii na Red China.
Mama Ngina ghọrọ onye Roman Katọlik, [11] a makwaara na ya na ụfọdụ n'ime ụmụ ha na-aga Mas kwa Sọnde na ozi Katọlik. [12] Ọ ghọkwara otu n'ime ndị kasị baa ọgaranya na Kenya, nwere ubi, anụ ụlọ, na họtel.
N'ọnwa Ọktoba 2021, Akwụkwọ Pandora kpughere na o nyere akụkụ nke akụ ya n'afọ 2017. Ya na nwa ya nwoke Uhuru ka Pandora Papers kpughere dị ka onye ahịa 13173. Akụkọ ahụ kwuru na ezinụlọ Kenyatta nwere itinye ego n'èzí gụnyere ụlọ ọrụ nwere akụ ruru ma ọ dịkarịa ala $ 30 nde.[13]
Ezinụlọ
[dezie | dezie ebe o si]Jomo Kenyatta lụrụ ụmụ nwanyị anọ, Wahu Kenyatta, Edna Clarke, Grace Wanjiku, na Ngina Kenyatta. Ya na Wahu, Kenyatta nwere Peter Muigai Kenyatta (1920-1979) na Margaret Rose Wambui (1928-2017). Naanị nwa Edna bụ Peter Magan Kenyatta. Grace nwụrụ mgbe ọ mụrụ naanị nwa ya, Jane "Jeni" Gecaga (1950-).
Ụmụ Ngina gụnyere Kristina Wambui Pratt (1952–), Uhuru Kenyatta, Anna Nyokabi Muthama, na Muhoho Kenyatta. Uhuru Kenyatta enweghị ihe ịga nke ọma n'ịzọ ọkwa onyeisiala dịka onye ga-anọchi anya President Moi na 2002 wee bụrụ onye isi ala Kenya nke anọ. Muhoho Kenyatta na-azụ nnukwu azụmahịa nke ezinụlọ mana ọ na-enweghị isi ọhaneze. N'oge njem Jomo Kenyatta na Lodwar na Maralal, Ngina nọnyere ya, dịkwa ka ụmụ ha nwanyị, Jane na Wamboi.[1] Mama Ngina bụ nne dina ụmụ atọ ndị ọzọ Kenyatta, abụọ sitere na nwunye mbụ ya na otu site na nke abụọ.[14]
Monsignor George Muhoho, ụkọchukwu Roman Katọlik na Mahadum Nairobi, bụ otu n'ime ụmụnne ya.[15]
Ebemsibia
[dezie | dezie ebe o si]- ↑ (1947) Kenya Gazette.
- ↑ Kenya's first first lady- Mama Ngina Kenyatta. The Standard (27 May 2017).
- ↑ Why Mama Ngina met Mzee Moi. The Star Kenya (23 January 2017). Archived from the original on 9 July 2019. Retrieved on 19 March 2025. “Mama Ngina was born Ngina Muhoho in 1933, daughter of Chief Muhoho wa Gathecha, in Kiambu District, Central Province.”
- 1 2 Kiluva-Ndunda (2001). Women's agency and educational policy: the experiences of the women of Kilome, Kenya. SUNY Press. ISBN 978-0-7914-4761-1.
- ↑ Murray (2007). Cities in contemporary Africa. Macmillan. ISBN 978-1-4039-7035-0.
- ↑ Kilbride (September 2001). Street Children in Kenya: Voices of Children in Search of a Childhood. Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-89789-862-1.
- ↑ Proctor (2009). Scouting for girls: a century of Girl Guides and Girl Scouts. ABC-CLIO. ISBN 978-0-313-38114-0.
- ↑ (1980) Animal kingdom. New York Zoological Society.
- ↑ Munger (1983). Touched by Africa. Castle Press. ISBN 978-0-934912-00-6.
- ↑ Tinker (22 May 1975). "Who's killing Kenya's Jumbos". New Scientist. ISSN 0262-4079.
- ↑ Gibbon (1995). Markets, civil society and democracy in Kenya. Nordic Africa Institute. ISBN 978-91-7106-371-7.
- ↑ Tablino (2006). Christianity among the nomads: the Catholic communities in Marsabit, Moyale and Samburu districts of Northern Kenya. volume II. Paulines Publications Africa. ISBN 978-9966-08-120-9.
- ↑ Olewe. "Pandora Papers: Uhuru Kenyatta family's secret assets exposed by leak", BBC News, 4 October 2021.
- ↑ (1964) "Wife No. 3 Makes Kenyatta Father For 5th Time". Jet 26 (12). ISSN 0021-5996.
- ↑ Gitari (2009). Religion and politics in Kenya: essays in honor of a meddlesome priest. Macmillan. ISBN 978-0-230-61487-1.