Gaa na ọdịnaya

Nomkhitha Virginia Mashinini

Shí Wikipedia, njikotá édémédé nke onyobulạ

Dichaba Mashinini bụ nwa nwoke nke itoolu nke Ramotibi Joseph na Nomkhitha Virginia MashininiNomkhitha Virginia Mashinini (May 9, 1935 - Septemba 25, 2008) bụ onye South Africa ejidere ịkpa ókè agbụrụ, nne onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Tsietsi Mashinini, na onye ọrụ obodo.

Ndụ mbido

[dezie | dezie ebe o si]

A mụrụ Nomkhitha Virginia Mashinini na Mee 9, 1935, na Bengu, South Africa, obodo dị nso na Lady Frere na Transkei mbụ. Nna ya, Daniel Boto, sitere n'agbụrụ eze na onye Imbongi maka ụlọ eze. Ọ mụrụ ụmụ iri na ise site n'alụmdi na nwunye mbụ ya. Mgbe nwunye mbụ ya nwụsịrị, Boto lụrụ Olive Nontuthuzelo si n'obodo St Marks . Nomkhitha bụ nwa mbụ ha.

A mụrụ nwanne Nomkhitha Mark afọ ole na ole ka e mesịrị. Ụmụnne abụọ ahụ nwere mmekọrịta chiri anya. Nne ha na-anọkarị n'ime ụbọchị izu ebe ọ na-arụ ọrụ dị ka onye nkuzi n'ime obodo karịrị nkezi nke njem. Nna ha tinyere aka karị n'ịzụlite ha, bụ́ ihe na-adịghị ahụkebe nye ọtụtụ ezinụlọ ndị Africa n'oge ahụ.

Dị ka onye na-abụ abụ otuto eze, Boto ji omenala Xhosa omenala kpọrọ ihe ma kụnye ụkpụrụ ndị ahụ na Nomkhitha. Ọtụtụ ga-emesị chọpụta nka nka nwa ya nwoke Tsietsi na Boto. Nomkhitha nwekwara nzụlite Ndị Kraịst, n'ihi okwukwe Ndị Kraịst nke nne ya. Ọ na-aga ụka dị na Lady Frere kwa ụbọchị Sọnde ọ bụla.

Agụmakwụkwọ

[dezie | dezie ebe o si]

Mgbe ọ dị afọ 13, e zigara Nomkhitha n'ụlọ akwụkwọ ụlọ akwụkwọ maka ụmụ agbọghọ ojii na Mt. Onye edemede dị nso na Lady Frere, bụ ebe ọ gụrụ Biology, Geography, History, English and Arithmetic . [1] Nomkhitha gbakwara tenis, ma bụrụkwa nwa na-akpakọrịta nke ukwuu. Ọ ga-alaghachi n'ụlọ n'oge ezumike Summer & Winter. Ezinụlọ ya na-agakwa na njem ha na-aga na Lady Frere kwa ọnwa.

N'oge ahụ, e nwere nanị ọrụ abụọ e nyere ndị inyom ojii: nkuzi na nọọsụ . Nomkhitha kpebiri ịmụ ọrụ nọọsụ, na-ezube ịlaghachi Bengu ka ọ rụọ ọrụ n'ebe ahụ.

Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ sekọndrị mgbe ọ dị afọ 17, Nomkhitha kwagara Kliptown dị nso na Soweto ịga kọleji nọọsụ na Baragwanath Hospital (ugbu a Chris Hani Hospital). Mgbe ọ nọ na Kliptown, ọ nọrọ na nwanne mama ya Letitia n'ụlọ mgbazinye abụọ. Nne nwanne mama ya achọghị ka a hapụ Nomkhitha dị ka onye na-enyere ya aka n'ụlọ, n'ihi ya, o ji ụgha mee ka ọ kweta na a jụrụ akwụkwọ ya n'ụlọ akwụkwọ ndị nọọsụ dị iche iche. Ọtụtụ afọ ka e mesịrị, Nomkhitha ga-amata na ụfọdụ n'ime ụlọ akwụkwọ ahụ anabatala ya n'ezie.

Alụmdi na nwunye

[dezie | dezie ebe o si]

Nomkhitha zutere Ramotibi Joseph Mashinini na Kliptown, ha lụrụ na 1955. Ramotibi bụ nwoke ji okpukpe kpọrọ ihe nke sitere na ezinụlọ Sotho dara ogbenye na Free State (ógbè) . Agbamakwụkwọ a mere ihe karịrị ụbọchị abụọ, ya na emume ụka Ndị Kraịst abụọ n'otu ụka Presbyterian dị na Johannesburg, yana agbamakwụkwọ ọdịnala ebe ha gburu ewu ma mee emume kwekọrọ n'omenala akụkọ ihe mere eme nke mpaghara ahụ.

Dị ka ọdịnala si kwuo, Nomkhitha kwụsịrị ịsụ isiXhosa n'ihi nkwanye ùgwù o nwere maka nne di ya, ọ dị mwute na ọ machaghị asụsụ Sotho. Ọnwa ole na ole ka agbamakwụkwọ ahụ gasịrị, ọ mụrụ nwa mbụ ya, Mokete. Nomkhitha laghachiri ibi na Letitia otu izu tupu a mụọ ya, wee nọrọ ebe ahụ ruo otu ọnwa ka a mụsịrị Mokete. Dị ka ọ dị na omenala Sotho na Xhosa .

N'ime oge alụmdi na nwunye ha, ha nwere ụmụ 13: ụmụ nwoke 11 na ụmụ ejima 2. Nomkitha emeghị atụmatụ inwe ezinụlọ buru ibu mana, dị ka ọtụtụ ụmụ nwanyị oge ahụ, Nomkhitha chere na ọ nweghị ike igbochi afọ ime n'ihi na ọgwụ mgbochi dị oke ọnụ.

Soweto ọgba aghara

[dezie | dezie ebe o si]

N'afọ 1976, ụmụ ya ndị ikom Tsietsi Mashinini na Mpho Mashinini duru ụmụ akwụkwọ na-enupụ isi megide agụmakwụkwọ Bantu na Soweto. N’ihi ọgba aghara ahụ merenụ, ụmụ ya anọ gbapụrụ ná mba ahụ. Otu n'ime ha lọghachiri ma nwaa ya maka ịgba izu iji mebie ọchịchị site n'inwe ọchịchị ndị agha.

N'ihi mmụba ndị uwe ojii na-ahụ maka ndị uwe ojii, Nomkhitha gara Swaziland (ebe 2018 ahagharịrị aha ya na Eswatini ) na mbọ iji chebe ụmụntakịrị ya. Mgbe o si Swaziland lọta, ndị uwe ojii South Africa kpọchiri ya na Standerton na Julaị 1, 1977. A kpọchiri mmadụ abụọ n'ime ụmụ ya ndị nta na Mpho Mashinini n'otu ụbọchị ahụ. Otu n'ime ụmụ nwoke a ejidere, Sydney Mashishi, onye dị afọ 14 n'oge ahụ, ndị uwe ojii tara ahụhụ ma tie ya ihe n'ihi itinye aka na ụmụnne ya na ngagharị iwe ahụ.

Mgbe ọ nọ n'aka ndị uwe ojii, a tụrụ ya mkpọrọ naanị ya. A na-ajụkarị ya ajụjụ banyere ebe ụmụ ya nọ na ihe omume ndọrọ ndọrọ ọchịchị. A tọhapụrụ ya n'ụlọ mkpọrọ n'ebughị ya ebubo, ebe ọ nọrọ ọnwa asaa.

A chụrụ ya n'ọrụ ya na Guys na Dolls, n'ihi nchegbu banyere mmetụta ya na ndị ọrụ ndị ọzọ. Ọ gbalịsiri ike inweta ọrụ mgbe ejidere ya na 1976. Agbanyeghị, o mechara nweta ọrụ na nri na Wheels . [2]

Ọnwụ

[dezie | dezie ebe o si]

Nomkhitha nwụrụ na Septemba 25, 2008. Onye bụbu onye isi ala Kgalema Motlanthe kwanyere ya ugwu n'oge okwu steeti izizi ya na Septemba 28, 2008.

  • 1956 Ụmụ nwanyị March
  • Mgbasa Ozi Nguzogide
  • Florence Matomela

Njikọ mpụga

[dezie | dezie ebe o si]

Ntụaka

[dezie | dezie ebe o si]
  1. Nomkhitha Virginia Mashinini (née Boto). www.sahistory.org.za. Archived from the original on 5 Nov 2013. Retrieved on 25 September 2018.
  2. Truth Commission - Special Report - TRC Victims - Letter MAR-MAS. sabctrc.saha.org.za. Retrieved on 25 September 2018.