Ogene
'ogene' bụ ụdị Egwú Igbo nke nwere, ma were aha ya site na, ngwá egwú ogene, nke bụ nnukwu mgbịrịgba ígwè. Ọ bụ Ndị Igbo nke obodo Naịjirịa mere ngwá egwú Ogene n'akụkọ ihe mere eme. Ọ bụ otu n'ime ngwá egwú ndị kachasị mkpa nke ndị Igbo.
Ogene dị ka ngwá egwú
[dezie | dezie ebe o si]A na-ejikarị ụdị mgbịrịgba ogene eme ihe dị ka "ihe eji eme ihe" na ndị na-akụ egwú na ala Igbo. Ọ bụ ngwá ọrụ nke klas idiophone a na-eti ihe ma jiri ígwè mee ya site n'aka ndị ọkachamara na-akpụ ihe. Mgba ahụ nwere ọdịdị dị larịị, nke nwere oghere n'ime. Ụda ahụ na-abịa site na ịma jijiji nkè ahụ ígwè mgbe a kụrụ ya, nke a na-eme ka oghere dị n'ime mgbịrịgba ahụ na-ada ụda. A na-ejikarị osisi dị nro kụọ ahụ ígwè. Akụkụ dị iche iche nke ogene, dị ka nnukwu mgbịrịgba abụọ na ara abụọ, na-emepụta oge egwu nke otu ụzọ n'ụzọ atọ na otu ụzọ n"ụzọ abụọ.[1] A na-ejikarị usoro a maara dị ka mgbochi eme ihe.[1] Ogene Anuka dịka ọmụmaatụ, ụda na-abịa site na usoro oghere, na-emepụta usoro a na-ahụ dị ka C, E, F, A, F, G. Ihe odide ndị a na-emepụta ụda olu n'ihi akụkụ na-ekwekọghị.[1] Ọ bụ ezie na ụda nke ndị ikwu na-anọgide na-akwụsi ike, enwere ike inwe obere ọdịiche dabere na onye na-ewu ma ọ bụ ónyé ọkpụkpọ.[1] Ogene na-abịa n'ụdị na nha dị iche iche mànà n'ozuzu, e nwere ihe dị ka ụdị 6 ruo 7 dị iche iche nkè ngwá ọrụ Ogene, nkè gụnyere:
Ogene (Metal gong) [2] A na-eme ụdị ngwá egwú ogene a kà ọ bụrụ otu mgbịrịgba. Ha na-abịa n'ụdị na nha dị iche iche ma na-ahazi mgbe ụfọdụ n'ime mgbịrịgba yiri mgbịrịgba nkè a na-akpọ Ogene-phone.[2]
Ogene N kpim bo (Double metal gong) [2] Ụdị ngwá egwú ogene a nwere ákàrà abụọ ma nwee íke ịbịa n'ụdị nà nha dị iche iche.[2]
Ogene Nne Na Nwa (Mother and child gong) [2] Mgbanwe nkè ngwá egwú ogene nwere mgbịrịgba abụọ na obere mgbịrịgba ndị ọzọ agbakwunyere na aka gbagọrọ agbagọ. [1]A na-akpọ usoro nke abụọ a ara (breast) ma ọ bụ nwa akwo n'azu, okwu nke ikpeazụ na-echetara onyinyo nke nne na-enye nwa ara.[1]
Ogene Nkpi-ito (Triple gong) [2] Ngwá egwu ogene a bụ nanị ogene nwere ọdịdị atọ.
Ogene Nkpi-ino (Quadruple gong) [2]
Alo[2] (nkè kachasị n'ime ogene ígwè) Alo bụ nkè kachasị n'etiti ogene. Ọdịdị alo dịgasị iche ma ọ nwere ike iru 6 ft.[2] Ngwá ọrụ Alo na-abụkarị otu, ọ bụ ezie nà n'ọnọdụ ndị a na-adịghị ahụkewe, enwere ike ịchọta alo abụọ.[2]
Hụkwa
[dezie | dezie ebe o si]Edensibia
[dezie | dezie ebe o si]
- 1 2 3 4 5 6 Nzewi (2000). "The Technology and Music of the Nigerian Igbo "Ogene Anuka" Bell Orchestra". Leonardo Music Journal 10: 25–31. DOI:10.1162/096112100570576. ISSN 0961-1215.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Lo-Bamijoko (1987). "Classification of Igbo Musical Instruments, Nigeria". African Music 6 (4): 19–41. DOI:10.21504/amj.v6i4.1259. ISSN 0065-4019.