Gaa na ọdịnaya

Osimiri Ase

Shí Wikipedia, njikotá édémédé nke onyobulạ

 

osimiri Ase (nke a makwara dịka Ase Creek) bụ osimiri dị na Delta Steeti, n’ebe ndịda Naịjirịa. Ọ na-agafe obodo mmiri dị n’akụkụ oke osimiri a na-akpọ Ase n’ime mpaghara ọchịchị Ndokwa East Local Government Area, ma mesịa na-asọba n’ime Osimiri Niger.

Ọdịdị ala

[dezie | dezie ebe o si]

Osimiri Ase dị na mpaghara Niger Delta. Mpaghara ahụ nwere ahịhịa na-acha akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ nke jupụtara na osisi na anụmanụ, yana ụsọ mmiri okike n'akụkụ osimiri ya. Osimiri ahụ na iyi ndị gbara ya gburugburu bụ akụkụ dị mkpa nke usoro mmiri dị n'ógbè ahụ.

Dị ka Federal Surveys of Nigeria na 1970 si kwuo, osimiri ahụ dị na latitude 5°17 na 5º53 North nke equator na longitude 6º17 na 6º31 East nke Greenwich Meridian.[1]

Osimiri Ase bụ isi iyi nke Osimiri Forçados, alaka ọdịda anyanwụ nke Osimiri Naijiria na Niger Delta. Osimiri ahụ nwere isi mmalite ya sitere na Ọdọ Mmiri Ewuru (6.4°N, 6.30°E) na Oshimili South LGA, ma ebe ọ na-ejedebe dị na Asaba-Ase (5.20°N, 6.7°E) n’ime Ndokwa East, Delta State. Osimiri Ase nwere ogologo ihe dịka kilomita 292, ma ọ na-agafe n’ime ala mmiri dị ọhụrụ na ọhịa mmiri apịtị nke mpaghara Niger Delta.

Mmekọrịta gburugburu ebe obibi

[dezie | dezie ebe o si]

Osimiri ahụ na-akwado ndụ mmiri dị iche iche ma dị mkpa maka ịkụ azụ n'ógbè ahụ. Nnyocha sayensị enyochaala oke ígwè dị n'ime ala na ụdị azụ nke Osimiri Ase. [2][3]

A makwa ya dịkwa dịka ebe a na-amụ gbasara mgbasa ọrịa schistosomiasis (urinary schistosomiasis) n’ime ndagwurugwu Osimiri Ase-Niger.[4]

Nnyocha sayensị enyochaala oke ígwè dị arọ na ala na azụ nke Osimiri Ase. A na-amụkwa osimiri ahụ maka nnyefe schistosomiasis na mpaghara ahụ.

Osimiri Ase bụ akụkụ dị mkpa nke ndụ ndị bi na Ase, ebe ọ na-enye ha mmiri maka mkpa ụlọ, ebe a na-akụ azụ, nakwa ụzọ njem. O nwere ikike dị ịrịba ama dị ka ebe njem nleta gburugburu ebe obibi n'ihi ụsọ mmiri ya dị jụụ na ọnọdụ oké ọhịa.[5]

Osimiri ahụ na-akwado ịkụ azụ, njem, na ihe oriri kwa ụbọchị maka ndị Ase. O nwere ikike maka njem gburugburu ebe obibi n'ihi ụsọ mmiri ya na ọnọdụ mara mma.

Edensibịa

[dezie | dezie ebe o si]
  1. ↑ "Mindat.org". www.mindat.org. Retrieved 2026-05-04.
  2. ↑ Arimoro, F.O. (2007). "Assessment of Contamination by Heavy Metals in Sediments of Ase River, Niger Delta, Nigeria". Research Journal of Environmental Sciences. 1 (5): 220–228.
  3. ↑ Overah, C.L. (2006). "Trace Elements Concentrations in Water and Aquatic Biota from Ase Creek in Niger Delta". Journal of Applied Sciences and Environmental Management.
  4. ↑ Ito, E.E. (2024). "Geospatial Mapping and Seasonal Profiling of Urinary Schistosomiasis in Ase-Niger River Settlements". Acta Parasitologica. doi:10.1007/s11686-024-00906-y.
  5. ↑ "The Ase Creek - A Potential and Untapped Tourist Destination in Ndokwa Land". Retrieved 2026-05-04.