Gaa na ọdịnaya

Osimiri Soummam

Soummam
Map
Ebe
Mba Algeria
Ógbè Bejaia
Obodo Akbu
Àgwà ya 
Ebe e si nweta ya  
ebe   Akbu, Algeria
Ọnụ Mediterenian
ebe  
Bejaia
akara  
36°43′46′′N 5°04′35′′E/__ibo____ibo____ibo__ b ezie na b36.7294°N 5.0764°E
Ogologo 65 kilomita
Ihe ndị dị n'ime ala 
Ọnọdụ nchebe
Ala Mmiri Ramsar
Aha gọọmentị
Ndagwurugwu nke Oued Soummam
Ndị a họpụtara 18 Disemba 2009
Ihe odide no.  1898

The Soummam River (Kabyle: Asif asemmam), bụ osimiri dị n'ebe ugwu Algeria, nke sitere na njikọta nke Osimiri Sahel na Osimiri Bou Sellam dị nso na Akbou ma na-asọba na Mediterenian na Béjaïa.

Mmiri ndị na-erute oké osimiri n'ebe a bụ Ugwu Ain Oulmane, ndịda Sétif, Ugwu Dirah, ndịda Bouïra, na ọdịda anyanwụ Djurdjura. N'eziokwu, ọdịdị ala nke mpaghara ahụ na-etinye isi iyi ndịda nke Soummam n'ókè nke mpaghara kpọrọ nkụ nke a na-ahụkarị na ihu igwe kọntinent, ebe isi iyi kacha nso dị na mpaghara ndị dị mmiri mmiri na ihu igwe dị jụụ. Soummam bụ netwọk mmiri dị oke ma na-enye nke ọma, ọkachasị n'akụkụ ya dị na Atlas Tellian: Djurdjura, Babors na Bibans. Mmiri mmiri ya kpuchiri mpaghara nke 9,200 km2 gbasaa na wilayas anọ: Bouïra, Bordj Bou Arréridj, Sétif na Béjaïa. Site na Cheliff, Tafna na Rhummel, Soummam bụ otu n'ime osimiri kachasị ukwuu na Algeria.

Oued Soummam na-agbanye mmiri n'ebe dị 9,2 km2 nke e kewara dị ka ndị a: 

  • Mmiri nke Osimiri Oued Sahel site na Sour El-Ghozlane (wilaya nke Bouïra) ruo 2" href="./Akbou" id="mwOA" rel="mw:WikiLink" title="Akbou">Akbu: 3,750 km2; 
  • Mmiri nke Osimiri Oued Bou Sellam site n'ebe ugwu Sétif ruo Akbou: 4,500 km2; 
  • Basin nke Soummam, na-ekwu okwu n'ụzọ siri ike, naanị site na Akbou ruo n'oké osimiri: 950 km2. 

Ndagwurugwu Osimiri

[dezie | dezie ebe o si]

A na-akpọ ndagwurugwu Soummam aha osimiri nke gafere ya. Ọ dị na Kabylia, mpaghara dị n'ebe ugwu Algeria, na-ebi n'Okporo ụzọ sara mbara na wilaya nke Béjaïa. Ụgbọ okporo ígwè Béni Mansour-Bejaïa bụ ụzọ ụgbọ okporo ígwè mpaghara nke na-esochi ndagwurugwu osimiri a ma jikọta ya na netwọk ụgbọ okporo ígwè mba na obodo Boudjellil.

N'etiti Akfadou-Gouraya dị n'ebe ugwu, usoro Biban (ókèala akụkọ ihe mere eme nke Ait Abbas) na ndịda ọwụwa anyanwụ na ndagwurugwu Sahel-Djurdjura (obodo Tazmalt) na ndịanda ọdịda anyanwụ. Ndagwurugwu Soummam, nke sitere na Akbou ruo Béjaia, na-apụta dị ka ụzọ dị warara nke dị kilomita 65 (n'ime wilaya nke Béjaïa) n'obosara kachasị nke kilomita 4 na El Kseur.  

Ndagwurugwu ndị dị n'ebe ndịda, bụ ndagwurugwu dị nro ma ya mere mepere emepe. A na-ekewa mpaghara a n'ime obere pedological units: flysch dị na Akbou, sandstone dị na El Kseur.

Obodo nta nke Amizour, El Kseur, Ouzellaguen na Timezrit nwere nnukwu ebe dabara adaba maka ihe ọkụkụ bara ọgaranya dị ka ịkọ ubi ahịa na ịzụ mkpụrụ osisi.

Mmiri na-amụ banyere mmiri

[dezie | dezie ebe o si]

Ndagwurugwu Soummam na-agbanye mmiri site na netwọk mmiri, nke nwere ọtụtụ osimiri na-adịgide adịgide na nke na-agbanwe agbanwe, nke Oued Soummam nọchitere anya onye isi na-anakọta. Dabere na data hydrological anakọtara n'etiti 1961 na 1976, nkezi nke Soummam bụ 25 m3 / s. N'oge idei mmiri nke afọ 1970, ọnụ ọgụgụ kachasị elu e dekọrọ bụ 115.9 m3 /s na obere mmiri (n'oge ọnwa July na August) dabara na 0.6 m3 / S. N'ezie, mmiri ndị a na-egosi nnukwu mgbanwe n'etiti afọ, ya mere oge.

N'ọnụ ya, Soummam nwere onyinye nke 700,106 m3 / afọ nke mmiri nke ọ na-agbasa na Oké Osimiri Mediterenian (Visiterv, 1987). Isi ntinye na-abịa site na ndị na-akwado n'akụkụ aka ekpe, na nkezi nke 68.106 m3 / afọ, na ndị na na-akwado ya n'akụkụ Aka nri na-ewepụta nkezi nke 25 × 106 m3 /afọ. Ndị na-esite n'akụkụ aka ekpe dị na ndagwurugwu ndị mmiri ozuzo na snow na-agba, na-enyere ha aka ịbawanye mmiri karịa ndagwurugwumm nke ndị na-esonye n'akụkụ nri.

Okwu Soummam bụ mgbagwoju anya nke okwu kabyle "assemmam", nke pụtara "asidi". Pliny Onye Ukwu kwuru na Ptolemy kpọrọ Soummam "Nasava". [1]}} [2][3][4][5]

Edensibịa

[dezie | dezie ebe o si]
  1. Vallée de l'oued Soummam. Retrieved on 25 April 2018.
  2. Musee de Sculpture Antique et Moderne consultéd 2015-08-28
  3. Thomas Shaw Voyages dans plusieurs provinces de la Barbarie et du Levant, contenant des observations geographiques, physiques et philologiques sur les royaumes d'Alger et de Tunis, sur la Syrie, l'Egypte et l'Arabie pénétrée (1743)page
  4. Thomas Shaw, Voyage dans plusieurs provinces de la Barbarie et du Levant (1743)
  5. Joseph Guadet Dictionnaire universel abrégé de géographie ancienne compare (Desray, 1820).