Osita Agwuna
Osita Agwuna (22 Disemba 1921 - 2007) bụ onye Naijiria na-eme ihe ike bụ osote onye isi oche nke Zikist Movement na afo otu puku,naria itoolu na iri anọ na asaa. Ọ nọ n'etiti otu ndị òtù Zikist na-eto eto bụ ndị kwuputara nkatọ agha megide ọchịchị ndị na-achị ala ọzọ ma gbaa ume ka e mee ihe iji merie ọchịchị ndị na ya.[1] Agwuna mechara bụrụ onye a maara dịka Eze nke Enugu Ukwu, na-eje ozi n'obodo ahụ n'ọnọdụ ahụ ruo afọ iri ise.[2]
Akụkọ ndụ
[dezie | dezie ebe o si]Malite na 1947, òtù Zikist n'okpuru nduzi nke Raji Abdallah na osote ya, Agwuna nabatara atụmatụ siri ike a na-akpọ omume dị mma nke na-agba ume nnupụisi obodo iji mezuo ebumnuche mba.[3] Ihe abụọ dị mkpa mere ka atụmatụ a gbakwunye ọkụ, ihe omume ịkpa ókè agbụrụ megide onye isi ojii na họtel Bristol na ịgba ndị ọrụ Naijiria na-eme ngagharị iwe na Burutu.[4] N'afọ 1948, otu ahụ bipụtara A Call for Revolution nke kpọrọ oku maka nrubeisi obodo ma dee ya n'ụzọ ga-akpali omume siri ike iji kwụsị ọchịchị ndị ọchịchị.[5] N'ikwu okwu n'ụbọchị iri abụọ na asaa n'ọnwa Ọktoba n'afọ 1948, Agwuna kwuru na mba ahụ bụ steeti ndị uwe ojii na omume dị mma dị ka ọgbaghara, boycotts na nnupụisi obodo dị mkpa iji tọhapụ ndị Naijiria n'ọchịchị na-erigbu ha.[6]Ụbọchị atọ ka okwu ahụ gasịrị, e boro Agwuna ebubo ịgba ọchịchị mgba okpuru, ihe ọ tụrụ anya ya na ngụkọta na akwụkwọ ndị na-eme ngagharị iwe, njide nke ndị otu na mmekpa ahụ ga-akpali ndị Naijiria ime ihe dị mma ma mee ka uche gaa n'ebe onye iro nọ. Ọzọkwa, ha gbakọrọ na a ga-ejide Azikiwe. Otú ọ dị, ejighi Azikiwe na echiche ha abanyebeghị n'ọtụtụ obodo na obodo nta Naijiria. N'oge ikpe ahụ, ọ gwara onye ọka ikpe na o nweghị ikike ikpe ya ikpe n'ihi na ọ bụ otu n'ime ndị na-ebo ya ebubo nakwa onye ọka ikpe. A mara ya ikpe ma tụọ ya mkpọrọ otu afọ.
Agwuna ghọrọ Eze nke Enugu-Ukwu, Anambra Steeti na afo otu puku,narị itoolu na iri ise nà asato ma mesịa ghọọ Igwe nke Umunri na afo otu puku,naria itoolu na iri isii. O guzobere Obu Ofo Nri ụlọ ngosi nka ahụ dịka ebe nchekwa nke ihe nketa ọdịbendị nke Enugu-Ukwu na obodo ọzọ dị na Naijiria. [2] E guzobere ebe ngosi nka ahụ tupu Agha Obodo ma mebie akụkụ ya n'oge agha ahụ.
Edemsibịa
[dezie | dezie ebe o si]- ↑ Falola 2009, p. 133.
- ↑ 2.0 2.1 Ndibe. "Igwe Osita Agwuna 111: Time We Honoured Greatness", Sahara Reporters, December 27, 2015. Kpọpụta njehie: Invalid
<ref>tag; name "okey" defined multiple times with different content - ↑ Falola 2009, p. 142.
- ↑ Falola 2009, p. 141.
- ↑ Falola 2009, p. 144.
- ↑ Falola 2009, p. 145.