Gaa na ọdịnaya

Pakistani folklore

Shí Wikipedia, njikotá édémédé nke onyobulạ
Jahangir na Anarkali.

  Akụkọ Pakistani ọdịnala (Urdu) gụnyere akụkọ, uri, egwu, egwu na ihe nkiri si Pakistan.[1]

Mmalite ya

[dezie | dezie ebe o si]

Ma akụkọ ifo Indo-Aryan na akụkọ ifo Iranic, nke sitere na akụkọ ifo Indo'Iranic mbụ, arụwo ọrụ dị mkpa na mmepe nke akụkọ ọdịnala dịgasị iche iche nke Pakistan. N'agbanyeghị mmetụta akụkọ ihe mere eme nke ọdịiche asụsụ na okpukpe, akụkọ ọdịnala bara ọgaranya nke mba ahụ na-emekarị, na mpaghara niile, iji dozie isiokwu sara mbara nke ịhụnanya, agha, ihe omume akụkọ ihe mere mere eme na ihe karịrị nke mmadụ. Otú ọ dị, n'ozuzu ya, akụkọ ọdịnala nke mpaghara ndịda na-adabere na ihe omume akụkọ ihe mere eme, dị ka nnupụisi ndị ọrụ ugbo na akụkọ ịhụnanya dị egwu, ebe akụkọ ọdịnala ndị dị n'ebe ugwu na-ekwusi ike na ihe karịrị nke mmadụ, na-egosi ndị anwansi / akụkọ ifo dị ka Deos (ndị dike) na Pichal Peri (ndị fada). [2]

Ụdị

[dezie | dezie ebe o si]

Akụkọ ọdịnala ndị Sindhi

[dezie | dezie ebe o si]

  Akụkọ ọdịnala nke Sindh_language" id="mwKg" rel="mw:WikiLink" title="mw:Transclusion">Sindhi (Sindhi: Lokemple) mejupụtara omenala ọdịnala nke meperela na Sindh ruo ọtụtụ narị afọ. Sindh nwere ọtụtụ akụkọ ọdịnala, gụnyere akụkọ ọdịnala nke Watayo Faqir nke akụkọ ifo, akụkọ akụkọ gbasara akụkọ ifo nke Chanado nke Watayo Faqir, akụkọ akụkọ banyere akụkọ ọdịnala nke akụkọ ihe mere eme nke Watayo Faqir Moriro.  Akụkọ ịhụnanya nke Sassui, onye hụrụ Punhu n'anya, ka a na-akpọkwa abụ ndị Sindhi dị ka ihe atụ ndị ọzọ nke egwu ndị Sindhi gụnyere ndị Sindhi na-abụ abụ nke Sindhi  Achịkọtala akwụkwọ ndị Sindhi na mpịakọta anọ n'okpuru Board Literature Board.  Ọ bụ ọkà mmụta Sindhi mara dị ka Nabi Bux Khan Baloch.  Achịkọtara saịtị nke omenala na ndekọ obodo maka gị.  Enwere ụdị akụkọ ọdịnala dị iche iche nke Sindhi, gụnyere (na ndị ọzọ) akụkọ ifo, akụkọ ifo, akụkọ ifo, egwu ọdịnala, egwu ọdịnala, na akụkọ ifo..

Akụkọ

[dezie | dezie ebe o si]

Akụkọ Sindhi ọdịnala makwaara dị ka Mmehie asaa na-egbu egbu (Sindhi: ست سورميون) nke Shah Abdul Latif Bhittai dere.

  • Umar Marui
  • Sassui Punhun
  • Sohni Mehar
  • Lilan Chanesar
  • Noori Jam Tamachi
  • Sorath Rai Diyach
  • Momal Rano

Egwú

[dezie | dezie ebe o si]
  • Ho Jamalo

Akụkọ ọdịnala Baloch

[dezie | dezie ebe o si]

  Akụkọ ọdịnala Baloch (Balochi: بلوک لوک) bụ ọdịnala ọdịnala tolitere na Balochistan kemgbe ọtụtụ narị afọ.[1]  Enwekwara ọtụtụ omenala n'asụsụ Balochi ma ọ bụ Brahui, na ha gbasara ịhụnanya, nguzogide na agha.[2]  Ekwesịrị iji nkwanye ùgwù na nkwanye ùgwù na-emeso ndị Baloch, dị ka achọrọ n'okpuru koodu Baloch nke Baloch Mayor.  Ọtụtụ ndị si na Baloch ebo (Tamandar) ejirila egwu ọdịnala na-asọpụrụ, karịsịa ndị Tamandar na-echetara gị ka ị gee ntị n'okwu ndị mmadụ.).

Akụkọ

[dezie | dezie ebe o si]
  • Hani na Sheh Mureed
  • Kiyya na Sadu[3]
  • Shahdad na Mahnaz
  • Lallah na Granaz
  • Bebarg na Granaz
  • Mast na Sammo
  • Balach na Bulethis [4][5]
  • Shahdad Chota - na-akọ akụkọ banyere onye mercenary Baloch nke lụrụ ndị Portugal na Makran.

Egwú

[dezie | dezie ebe o si]
  • Chaap - ụdị ịgba egwú Baloch, nwere ụda na-adọrọ mmasị nke a na-ahụ site na ịmegharị azụ na nzọụkwụ ọ bụla n'ihu.[1] 

Akụkọ ifo Chitral (Khowar: कहुवार लोक) gụnyere ọdịnala ọdịnala ndị mepere na mpaghara Chitral nke Khyber Pakhtunkhwa.  Akụkọ ndị sitere na mpaghara ahụ na-elekwasị anya na ihe karịrị mmadụ, ndị mmụọ na ihe omume ndị ekwuru na ha mere n'oge gara aga..[6]

Akụkọ

[dezie | dezie ebe o si]
  • Azhdaar - ụdị dragọn Chitrali, nke a kọwara dị ka nnukwu agwọ nwere nku nwere ntutu ọla edo dị ka nke ọdụm. Akụkọ ndị gbara azdhaar gburugburu na-egosipụtakarị akụ ya na-echebe ma na-eri ndị agha. Akụkọ ndị dị otú ahụ na-egosipụtakarị ihe gbasara onye agha na-echebe onwe ya ka azhdaar ghara iri ya site na itinye mma agha ya n'elu isi ya na ọnụ mma agha n'otu aka na aka nke ọzọ, na-akpata mmerụ ahụ nke ọnụ dragọn ahụ yiri azụ.
  • Halmasti - akụkọ ọdịnala na-akọwa Halmasti dị ka anụ ọhịa wolf dị ka nha ịnyịnya, nke na-agbọpụta ọkụ n'ọnụ ya (jiri nkịta ojii nke akụkọ ọdịnala Europe tụnyere). Dị ka ọdịnala obodo si kwuo, izute halmasti bụ ihe ọjọọ, na ọhụụ dị otú ahụ na-emekarị n'abalị. Ruo taa, ọtụtụ ndị ọkwọ ụgbọala na ndị ọkwọ ụgbọ ala na ndị jeep si na ndagwurugwu ndị dịpụrụ adịpụ nke Chitral ga-azọrọ na ha ahụla halmasti na-agba ọsọ n'akụkụ ụgbọala ha n'abalị, obere oge tupu ha enwee ihe mberede na-awụ akpata oyi n'ahụ.
  • Barmanu - Chitrali nke yiri bigfoot ma ọ bụ Yeti, nke a kọwara dị ka nnukwu enwe nwere ụkwụ abụọ, nke na-awakpo anụ ụlọ ma ọ bụ na-anwa ịtọrọ ụmụ nwanyị, ọ bụ ezie na ịhụ ihe ndị dị otú ahụ na Chitral dị oke ụkọ, ụfọdụ na-azọrọ na ezi isi iyi nke akụkọ banyere barmanu dị na Ghizer District nke Gilgit-Baltistan.
  • Chatiboi - akọwapụtara dị ka ihe e kere eke nke na-eti mkpu dị egwu n'oge idei mmiri na mmiri ozuzo na Chitral.
  • Chumur Deki - akọwapụtara dị ka ihe e kere eke nwere ụkwụ ígwè, nke na-agagharị na Chitral n'abalị snow na-acha n'oge oyi.
  • Nangini - ụdị nwanyị gbanyere mkpọrọgwụ na okpukpe ọdịnala oge ochie nke Chitral, a kwenyere na Nangini bụ onye nchebe karịrị nke mmadụ nke ụlọ ahụ, n'ihi ya, a na-asọpụrụ ya nke ukwuu.

Egwú

[dezie | dezie ebe o si]

Dị ka Anjuman Taraqqi Khowar Chitral si kwuo, e nwere ọtụtụ egwu Chitrali: [7]

  • Shishtuwar
  • Nohtik
  • Phastok
  • Barwazi
  • Shabdaraz
  • Tatari Wawari
  • Khongora Phonik

Akụkọ ọdịnala nke Kashmir

[dezie | dezie ebe o si]

  Omenala Kashmiri (Kashmiri) bụ omenala ọdịnala tolitere na Azad Jammu na Kashmir nke Pakistan na-achị na Jammu na Kashmir nke ndị India na-achị kemgbe ọtụtụ narị afọ.  Kashmiri bara ụba n'asụsụ Persian [1] ma nwee ọnụ ọgụgụ dị ukwuu nke okwu akpaalaokwu nke a na-ejikarị na mkparịta ụka kwa ụbọchị.  [2] Ndị edemede nke akụkọ ọdịnala na-egosi eziokwu mmekọrịta ọha na eze na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke ndị Kashmiri na-achọ ọha mmadụ dabere na ụkpụrụ nke ikpe ziri ezi na nha anya..[8]

Akụkọ

[dezie | dezie ebe o si]
  • Layak Tchoor (transl. Exemplary Thief) na-akọ akụkọ banyere nwa okorobịa a maara na ọ na-ezu ohi n'aka ndị ọgaranya ma kesaa ya n'etiti ndị ogbenye nọ na Ndagwurugwu Kashmir. Ọ ga-ekpuchi onwe ya na mmanụ, banye n'ụlọ ndị ọgaranya site na anwụrụ ọkụ ha wee jiri ọlaedo ha niile gbapụ. Layak Tchoor so n'ime ọtụtụ ndị ohi a na-asọpụrụ n'akụkọ ọdịnala Kashmiri, gụnyere, Usman Cacha, Madav Lal na Layak Singh.[9]
  • Akụkọ ifo nke Himal na Nagrai (Himal Nagraya)
  • Shireen Farhad
  • Aka Nandun
  • Gul Noor

Egwú

[dezie | dezie ebe o si]

A na-agba egwú na mmemme na agbamakwụkwọ niile dị mkpa na omenala Kashmiri dị ka ụbọchị ọmụmụ, agbamakwụkwọ, na owuwe ihe ubi. Ndị a gụnyere: [10]

  • Ihe na-adọrọ mmasị
  • Dumhal
  • Ụgbọ mmiri
  • Nna Bhand
  • Bacha Nagma
  • Hafiza
  • Bhand Jashan
  • Wuegi Nachun

Akụkọ ọdịnala Pashtun

[dezie | dezie ebe o si]

  Pashto (Pashto) bụ omenala ọdịnala tolitere na mpaghara Khyber Pakhtunkhwa nke Afghanistan kemgbe ọtụtụ narị afọ..

Akụkọ

[dezie | dezie ebe o si]
  • Adam Khan na Durkhanai
  • Yusuf Khan na Sherbano
  • Khosrow na Shirin (nke a sụgharịrị site na Persian)
  • Momin khan na Sherino
  • Yusuf na Zulekha

Egwú

[dezie | dezie ebe o si]
  • Attan
  • Egwú Khattak

Akụkọ ọdịnala Punjabi

[dezie | dezie ebe o si]

Akụkọ ọdịnala Punjab_language" id="mwAQk" rel="mw:WikiLink" title="mw:Transclusion">Punjabi (Punjabi: پنجابی قسه) bụ omenala ịkọ akụkọ nke ndị Punjabi ndị bịara Punjab nke ndị Arab mpaghara, saịtị nke ndị Iran.  Maka ndị Alakụba, agbakwunyere saịtị nke okpukperechi nke ụwa na omenala Punjabi nke akụkọ ọdịnala dị ugbu a.

Asụsụ Punjabi bụ akwụkwọ nwere ọtụtụ akụkọ, ọtụtụ n'ime ha na-ekwu maka ịhụnanya, agụụ, aghụghọ, ịchụ àjà, ụkpụrụ mmadụ na ikike mmadụ megide usoro ihe ọjọọ.  Na omenala Punjabi, ihe kacha mkpa n'ọtụtụ akụkọ m bụ na ọ dabere na akụkọ ndị m dere.  A na-ekwu na Qisse sitere n'ike mmụọ nsọ nke ọdịnala Punjabi na-agbakwụnyekwa na omimi nke ịba ụba nke nnyefe.  Amụtala m omenala ndị mmadụ n'ọnụ m ma ọ bụ n'ụdị ederede m gụrụ, agwara m ụmụaka na enwere m akụkọ ụra ma ọ bụ anụwo m egwu.  Akụkọ ọ bụla, ọ bụrụgodị na ọ dị, nwere ihe pụrụ iche ọ chọrọ.  Onye nwere ike ịbụ onye na-agụ egwú ma ọ bụ onye na-enweghị ike ịbụ onye ọzọ.

M na-atụ egwu na m ga-akwụsị na ọkwa nke egwu, ma ọ bụrụ na m emeghị nke ọma, m ga-ahapụ ya.  Ọtụtụ n'ime egwu m ji mee bụ abụ Punjabi (nke a makwaara dị ka Bhangra) na agụgharị ọdịnala.  Akụkọ m bụ asụsụ Punjabi kacha mma.  Waris Shah's (1722-1798) Qissa nke Heer_Ranjha" id="mwATE" rel="mw:WikiLink" title="Heer Ranjha">Heer Ranjha (nke a makwaara dị ka Qissa Heer) bụ akụkọ nke mmadụ niile hụrụ n'anya. Mmetụta nke akụkọ akụkọ Punjabi omenala Punjabi nwere ike inwe mmetụta nke ndị isi okpukpe nke Gobin Singh, Farid na ndị ndú okpukpe Gobin, Farid.  Ọ gaghị abụ ihe na-ezighị ezi ịsị na mgbasa ozi nke akụkọ Punjabi emeela ka ọtụtụ ọgbọ nke ndị mmụọ na-ejikọta na akụkọ ịhụnanya nke mpaghara Punjab Onye edemede kachasị ama nke akụkọ Punjabi Sufi bụ Bulleh Shah (c.1680-1758).

Akụkọ

[dezie | dezie ebe o si]

  Ọtụtụ n'ime akụkọ ọdịnala Punjabi (qisse) bụ ndị na-ede uri ndị Alakụba na-awagharị n'ala ahụ dere.

  • Mirza Sahiba nke Peelu dereAkpụkpọ anụ
  • Heer Ranjha nke Waris Shah dere
  • Sohni Mahiwal nke Fazal Shah Syed dere
  • Sassi Punnun nke Hasham Shah dere
  • Shirin Farhad nke Nizami Ganjavi dere
  • Pooran Bhagat nke Qadir Yar
  • Dhol Sammi
  • Yusuf na Zulaikha nke Hafiz Barkhurdar dere
  • Layla Majnun nke Nizami Ganjavi dere
  • Saiful Maluk nke Mian Muhammad Bakhsh dere
  • Dulla Bhatti / Abdullah Bhatti

Hụkwa

[dezie | dezie ebe o si]
  • Heer Ranjha
  • Akụkọ ifo ndị Alakụba
  • Akụkọ ifo ndị Iran
  • Okpukpe Kalash
  • Layla na Majnun
  • Lilan Chanesar
  • Mirza Sahiba
  • Momal Rano
  • Noori Jam Tamachi
  • Prince Saiful Malook na Badri Jamala
  • Punjabi Kisse
  • Sassi Punnun
  • Shah Jo Risalo
  • Sohni Mahiwal
  • Yusuf na Zulaikha

Ihe odide

[dezie | dezie ebe o si]
  1. ↑ 1.0 1.1 MAMcIntosh (2018-11-24). An Overview of Pakistani Folklore (en-US). Brewminate. Retrieved on 2020-05-09. Kpọpụta njehie: Invalid <ref> tag; name "MAMcIntosh" defined multiple times with different content
  2. ↑ Folklore from Pakistan (en-US). Reth & Reghistan. Retrieved on 2020-05-09.
  3. ↑ Kiyya and Sadu are the Romeo and Juliet in Baloch folklore (en-US). Daily Times (2019-02-26). Retrieved on 2020-05-09.
  4. ↑ Folk-Lore, Volume 4. 
  5. ↑ The Story of Doda and Balach (en). Balochi Linguist (2011-05-27). Retrieved on 2020-05-09.
  6. ↑ Khan (2019-10-18). Monsters and spirits of Khowar folklore (en-US). ChitralToday. Retrieved on 2020-05-09.
  7. ↑ Zahiruddin (2017-04-30). Traditional dances of Chitral fading away (en). DAWN.COM. Retrieved on 2020-05-09.
  8. ↑ "Kashmir: A folklore that fascinates", Greater Kashmir, 2015-03-13. Retrieved on 2020-05-09. (in en-US)
  9. ↑ Beigh (2017-09-26). Seven fascinating legends of Kashmir | Free Press Kashmir (en-GB). Retrieved on 2020-05-09.
  10. ↑ Dances of Kashmir. www.jktdc.co.in. Retrieved on 2022-05-09.

Ịgụ ihe ọzọ

[dezie | dezie ebe o si]

 

Njikọ mpụga

[dezie | dezie ebe o si]
Ewepụtara site na "https://ig.wikipedia.org/w/index.php?title=Pakistani_folklore&oldid=202140"