Sadnalegs

Tridé Songtsen aha otutu ya bụ Sadnalegs bụụrụ Eze Tibet nke iri atọ na itoolu site na 800 ruo 815. Ọ bụ nwa nwoke nke atọ na nke ikpeazụ nke Trisong Detsen. Ọ chịrị n'etiti eze ajụrụ ajụ, Muné Tsenpo, na eze nke iri anọ ya Ralpachen, mere ka oge ọchịchị ya bụrụ site na 800 ruo 815.

Mgbe Trisong Detsen lara ezumike nká ibi na Zungkar, ọ nyefere ocheeze ahụ n'aka nwa ya nwoke nke abụọ, Muné Tsenpo, onye chịrị site na 797 ruo 799. A na-ekwu na nne ya nyere Muné Tsenpo nsí.

Buton Rinchen Drub na-ekwu na ocheeze Muné Tsenpo gafere n'aka nwanne ya nwoke Mutik Tsenpo, onye e mesịrị "mara site na aha nna Sen-na-le (fn. 1351, Sadnalegs)."

Ma akụkọ ihe mere n'ụbọchị eze Ba, isi mmalite akụkọ ndị ọzọ nke Tibet, na Akwụkwọ Ochie nke Tang kwenyere na ebe ọ bụ na Muné Tsenpo enweghị ndị nketa, ocheeze ahụ gafere n'aka nwanne ya nwoke nke obere, Mutik Tsenpo (Sadnalegs) na 800, e chiri ya eze na 804 CE.

Ọ bụ ezie na Mutik Tsenpo dị naanị afọ anọ, mgbe enyechara Muné Tsenpo nsí, onye mọnk Buddha Nyang Tingngezin tụrụ aro ka e chie Mutik Tsanpo eze. Ọ dị nnọọ obere nke ukwuu nke na ọtụtụ n'ime ndị minista nwere obi abụọ banyere ikike ya ịbụ eze. Iji nwalee ịdị ukwuu nke obere eze ahụ, ndị minista hapụrụ ya ka ọ nọdụ n'oche ma tinye ọtụtụ ihe ịchọ mma dị oké ọnụ ahịa n'isi ya. Ahụ́ ya enweghị ike iburu ibu dị otú ahụ, n'ihi ya, ọ tụgharịrị olu ya wee wụgharịa, nke a na-ewere dị ka ihe dị ùgwù. N'ikpeazụ, o ketara ocheeze ahụ. Ndị ụkọchukwu anọ nwere ahụmịhe nyeere Sadnalegs aka, abụọ n'ime ha bụkwa ndị mọnk Buddha. Ha gbasoro ụkpụrụ nke ndị eze gara aga. Sadnalegs nwere ndị nwunye anọ sitere n'agbụrụ dị iche iche nke Tibet yana ụmụ nwoke ise ebe a maghị ọnụ ọgụgụ ụmụ ya ndị nwanyị. 

Nkwado okpukpe Buddha

A kpọrọ ndị ọkà mmụta India ka ha bịa n'ebe obibi ndị mọnk Samye iji nyere aka sụgharịa ihe odide Buddha. Sadnalegs wuru ụlọ nsọ nke Skar-cung (Karchung) na nso Lhasa. N'ihi mmegide okpukpe Buddha, eze kpọrọ nzukọ ya na ndị nnọchiteanya na ndị na-akwado okpukpe Buddha si n'akụkụ niile nke alaeze ahụ wee dee akwụkwọ na-ekwe nkwa nkwado nye okpukpe Buddha nke ndị niile bịara bịanyere aka na ya. E guzobere ogidi e binyere akụkọ banyere nkwa a na ya n'ihu Karchung nke ka dị ma sụgharịa ya n'asụsụ Bekee.

N'afọ 816, o mekwara ka asụsụ Tibet nke e ji sụgharịa akwụkwọ nsọ ndị Buddha site n'asụsụ India, nke mere ka ọ gbanwee ghọrọ Classical Tibetan.

Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị na nke agha

Ọ bụ ezie na ndị agha Tibet na-alụso ndị China ọgụ n'etiti afọ 799 na 803, na-alụ agha na Yanzhou (nke bụ Yanchi County, Ningxia ugbua), Lingzou (nke bụzi Zoigé County, Sichuan), Weizhou, Yazhou na Suizhou, ndị nnọchi anya malitere ịme njem mgbe niile site na 804 gaa n'ihu n'etiti Lhasa na Chang'an, na-agbanyeghị na a bịanyeghị aka na nkwekọrịta ọ bụla doro anya. Mgbe Emperor Dezong nwụrụ na 805, Ralpacan zigara onyinye ọlaedo, ọlaọcha, ákwà, ehi na ịnyịnya maka olili ya.

Ndị agha Tibet gara n'ihu na-awakpo ndị Arab n'ebe ọdịda anyanwụ ma, dị ka al-Ya'qubi si kwuo, ha nọchibidoro Samarkand, isi obodo Transoxiana n'oge ahụ. N'ikpeazụ, gọvanọ Tibet nke Turkestan nyere ihe oyiyi e ji ọlaedo na nkume ndị dị oké ọnụ ahịa mee nye onye Arab Caliph al-Ma'mun (r. 813-833). E mechara ziga ihe oyiyi a na Ka'ba na Mecca.

Ọnwụ na onye nọchiri ya

Sadnalegs nwere ike ịbụ na ọ nwụrụ na 815 (ọ bụ ezie na Blue Annals nyere 814). O nwere ụmụ nwoke ise, nke mbụ ghọrọ onye mọnk, abụọ ndị ikpeazụ nwụrụ na nwata. Mgbe Sadnaleg nwụrụ, e lefere Langdarma anya n'ihi na ọ na-emegide ndị Buddha ma na-ewe iwe ọkụ, e wee nye Ralpacan ike ịbụ eze.

Otu ogidi nkume dị mma anya nke nwere ihe e dere na ya na-echeta Sadnalegs guzo n'ebe a na-eli ozu ndị eze Tibet dị nso na 'Phyong-rgas. Apụghị ịgụta ihe e dere n'otu akụkụ ya, ma ọ na-akwado ọtụtụ ihe omume ndị a kọrọ n'akụkọ ihe mere eme. Ọ dị mkpa n'inweta ụbọchị ndị Sadnalegs chịrị eze maka ọ na-ekwu na agha ha na China malitere mgbe ọ weghaara ọchịchị. Ndị Tang Annals na-akọ na ndị China na ndị Tibet nọ na-alụ ọgụ akwụsị akwụsị n'etiti 799 na 803 CE, yabụ na o yiri ka Sadnalegs bịara n'ocheeze c. 800-804 OA.

Edensibịa

|}Templeeti:Emperors of TibetTempleeti:Buddhism topics