Gaa na ọdịnaya

Sirimavo Bandaranaike

Shí Wikipedia, njikotá édémédé nke onyobulạ
Sirimavo Bandaranaike
mmádu
Ụdịekerenwanyị Dezie
Mba o sịSri Lanka Dezie
Aha n'asụsụ obodoසිරිමාවෝ රත්වත්තේ ඩයස් බණ්ඩාරනායක Dezie
Aha ezinụlọ yaBandaranaike Dezie
Ụbọchị ọmụmụ ya17 Eprel 1916 Dezie
Ebe ọmụmụBaḷangoḍa Dezie
Ụbọchị ọnwụ ya10 Ọktoba 2000 Dezie
Ebe ọ nwụrụKadawatha Dezie
Ụdị ọnwụeke na-akpata Dezie
Ihe kpatara ọnwụmyocardial infarction Dezie
ŃnàBarnes Ratwatte Dezie
ŃnéRosalind Mahawelatenne Dezie
Dị/nwunyeS. W. R. D. Bandaranaike Dezie
NwaAnura Bandaranaike, Chandrika Kumaratunga, Sunethra Bandaranaike Dezie
Ọrụ ọ na-arụonye ndọrọ ndọrọ ọchịchị, diplomat Dezie
Ebe agụmakwụkwọSt Bridget's Convent, Colombo Dezie
Onye otu ndọrọ ndọrọ ọchịchịSri Lanka Freedom Party Dezie
Okpukpere chi/echiche ụwaTheravāda Dezie

Sirima "Ratwatte" Dias Bandaranaike (amụrụ Ratwatte; 17 Eprel 1916 - 10 Ọktoba 2000), nke a maara dị ka Sirimavo Bandaranaike, bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Sri Lanka nke jere ozi dị ka Praịm Minista nke Sri Lanka site na 1960 ruo 1965, site na 1970 ruo 1977, na site na 1994 ruo 2000. Onye isi oche nke Sri Lanka Freedom Party (SLFP), ọ bụ nwanyị mbụ n'ụwa ka a họpụtara dịka praịm minista n'afọ 1960.

Ndụ ya

[dezie | dezie ebe o si]

A mụrụ Bandaranaike Sirima Ratwatte na 17 Eprel 1916 na ebe obibi nwanne nna ya na Sri Lanka nke a na-akpọ British Ceylon. Sirima bụ ọkpara n'ime ezinụlọ nwere ụmụ isii. O nwere ụmụnne anọ na otu nwanna nwaanyị.[1]

Bandaranaike gụrụ akwụkwọ n'ụlọ akwụkwọ Katọlik na English, mana ọ nọgidere bụrụ Buddha, ma na-asụkwa Sinhala [en] nakwa English.

Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ mgbe ọ dị afọ 19, Sirima Ratwatte tinyere aka na ọrụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya, na-ekesa nri na ọgwụ na obodo ndị dị n'ime ọhịa, na-ahazi ụlọ ọgwụ na inyere aka ịmepụta ụlọ ọrụ ime obodo iji meziwanye ọnọdụ ndụ nke ụmụ nwanyị obodo. N'ime afọ isii sochirinụ, ya na ndị mụrụ ya biri mgbe ha na-ahazi alụmdi na nwunye ya. Mgbe ha jụsịrị ndị na-akwa abụọ, nne na nna Ratwatte mere ya na Solomon West Ridgeway Dias (S.W.R.D.) Bandaranaike [en], onye ọka iwu gụrụ akwụkwọ ghọrọ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị.

Na 2 October 1940, Ratwatte na Bandaranaike lụrụ na Mahawelatenne Walawwa, ha nwere ụmụ atọ.

Bandaranaike na-esokarị S.W.R.D. na njem ndị ọchịchị, ma obodo ma ná mba ọzọ. N'afọ 1951, o mere ka ọ hapụ United National Party ma guzobe Sri Lanka Freedom Party ma nyere ya aka mkpọsa n'oge ntuli aka.Dị ka onye ọbịa maka di ya S. W. R.D. Bandaranaike [en], onye tọrọ ntọala Socialist SLFP na 1951 wee bụrụ praịm minista na 1956, ọ ghọrọ onye ndụmọdụ na-abụghị eziokwu, ma lekwasị anya n'ịkwalite ndụ ụmụ nwanyị na ụmụ agbọghọ n'ime ime obodo Sri Lanka. Na May 1960, Bandaranaike bụ otu ndị kọmitii ndị isi nke Freedom Party họpụtara onye isi otu pati mgbe di ya bụ praịm minista.

Ka e gbuchara di ya n’afọ 1959, ndị ọchịchị pati ahụ mere ka o kweta ka ọ nọchie di ya nwụrụ anwụ dị ka onye isi oche, ma weghachi pati ya n’ọchịchị site n’imeri Prime Minister Dudley Senanayake UNP na ntuli aka Julaị 1960. Senanayake tọhapụrụ ya na ntuli aka 1965 wee bụrụ onye ndu nke ndị mmegide, tupu ya emerie ọtụtụ n'ime 1970 n'ihi njikọ ntuli aka nke ejiri amamihe hazie ya na pati Marxist.

Bandaranaike nwara imezigharị ọchịchị mbụ nke Ceylon ka ọ bụrụ mba na-elekọta mmadụ site n'ịkwado ndị otu na ụlọ akụ, agụmakwụkwọ, ụlọ ọrụ, mgbasa ozi na ngalaba azụmaahịa. Ịgbanwe asụsụ nchịkwa site na bekee gaa na Sinhala na ịgbasa mgbasa ozi oge niile na iwu obodo Sinhalese na mgbochi Tamil kpalitere enweghị afọ ojuju n'etiti ndị obodo Tamil [en].

N'ime usoro abụọ mbụ nke Bandaranaike dị ka praịm minista mba ahụ nwere nnukwu enweghị ọrụ, ịrị elu na ụtụ isi, wee dabere na mbubata nri. N'ịlanarị mgbalị a nwara ịchị ọchịchị na 1962, yana mgbagha nke 1971 nke ndị ntorobịa radical, na 1972 ọ na-ahụ maka idebe iwu ọhụrụ na nguzobe nke mba Sri Lanka, kewapụ ya na Alaeze Ukwu Britain. Na 1975, Bandaranaike kere ihe ga-emecha bụrụ Ministry of Women and Child Affairs Sri Lanka, ma rụọ nnukwu ọrụ ná mba ọzọ.

Mgbe e meriri J. R. Jayewardene [en] na ntuli aka nke 1977, a napụrụ Bandaranaike ikike obodo ya na 1980 n'ihi ebubo na o mejọrọ ọchịchị n'oge ọchịchị ya ma gbochie ya n'ọchịchị afọ asaa. Gọọmenti ọhụrụ ahụ na mbụ kwalitere akụ na ụba nke ụlọ, ma ọ naghị edozi nsogbu mmekọrịta ọha na eze, ma mee ka mba ahụ banye n'agha obodo na-agbatị ogologo oge megide ndị agha Tamil, bụ nke na-abawanye na obi ọjọọ, karịsịa mgbe India tinyere aka.[2][3][4]

N'ịbụ onye na-emerighị ọfịs nke President megide onye ndu UNP ọhụrụ Ranasinghe Premadasa [en] na 1988, ọ weghachiri pati ya dị ka ike dị mkpa na ntuli aka ndị omeiwu nke mbụ mgbe afọ 12 gachara wee jee ozi nke ugboro abụọ dị ka onye ndu nke mmegide site na 1989 ruo 1994. Mgbe nwa ya nwanyị {{ ọrịa|Chandrika|Chandrika|en Kumam} tun meriri onye isi otu pati ya. Ntuli aka onye isi ala na 1994, a họpụtara Bandaranaike ka ọ bụrụ onye isi ala nke atọ wee jee ozi ruo mgbe ọ lara ezumike nka na 2000, ọnwa abụọ tupu ọnwụ ya.[5]

Bandaranaike nwụrụ na 10 October 2000 site na nkụchi obi na Kadawatha, ka ọ na-aga n'ụlọ na Colombo [en].

Ntụaka

[dezie | dezie ebe o si]
  1. (16 April 2024) The Chieftains In The Last Phase Of The Kandyan Kingdom. Stamford Lake. ISBN 978-9551131012. 
  2. "From housewife to Prime Minister: Sirimavo Bandaranaike's political journey", Daily Mirror.
  3. "The toppling of the Sirimavo Bandaranaike govt. in 1964", Daily News.
  4. (2015) South Asian Politics and Religion. Princeton University Press. ISBN 978-1400879083. 
  5. (1978) "Land Reform and Agrarian Change in Sri Lanka". Modern Asian Studies 12 (4): 611–628. DOI:10.1017/S0026749X0000634X. 

Akwụkwọ ọgụgụ maka ndụ ya

[dezie | dezie ebe o si]