Jump to content

Ọnọdụ nchekwa NatureServe

Shí Wikipedia, njikotá édémédé nke onyobulạ
Ọnọdụ nchekwa NatureServe
obere ụdị nkeỌnọdụ nchekwa Dezie
Ihe onwunwe WikidataNatureServe conservation status Dezie

Usoro nchekwa NatureServe, nke NatureServe na elekọta ma gosipụta na mmekorita ya na Netwọk ihe nketa eke, mepụtara na United States na 1980s site na nke Nchekwa okike (TNC) dị ka ụzọ maka ịhazi ma ọ bụ ịhazi ihe ndị dị ize ndụ nke ụdị osisi, anụmanụ, ma ọ bụ ihe ndị ọzọ dị ndụ, yana obodo okike, na ọkwa ụwa, mba ma ọ bụ nke mba. A na akpọkwa aha ndị a dị ka ọkwa NatureServe, ọkwa NatureS Reserve, ma ọ bụ ọkwa Ihe Nketa eke. Ọ bụ ezie na Nchekwa okike anaghịzi etinye aka na mmezi nke ọkwa ndị a, aha TNC ka na ahụ ha mgbe ụfọdụ.

Ọnọdụ NatureServe na egosi na ụdị ma ọ bụ obodo ndị dị na gburugburu ebe obibi dị ka ihe okike, na eleghara ndị mmadụ ma ọ bụ ndị mmadụ anya n'agbụ ma ọ bụ n'ọrụ ugbo, yana ileghara ihe ndị na abụghị nke ala anya nke e guzobere site na ntinye aka mmadụ karịa ụdị okike, dịka ọmụmaatụ na ọtụtụ ụdị na awakpo.

A họpụtara ọkwa NatureServe maka ụdị na obodo gburugburu ebe obibi na United States na Canada, mana usoro ahụ bụ zuru ụwa ọnụ, a na ejikwa ya mee ihe n'ebe ụfọdụ nke Latin America na Caribbean. Ebe nrụọrụ weebụ NatureServe Explorer na-egosi usoro dị n'etiti nke ụwa, mba, na mpaghara NatureServe nke NatureServe mepụtara ma ọ bụ nke ndị US Mmemme ihe nketa eke na Canadian na ndị ọzọ mba ụwa Ebe nchekwa data nyere.

Okwu Mmalite

[dezie | dezie ebe o si]

Ọtụtụ ọkwa NatureServe na ekwu maka ọnọdụ nchekwa nke osisi ma ọ bụ ụdị anụmanụ ma ọ bụ obodo okike na eji otu ọnụọgụ ọnụọgụ (site na ndị kachasị ike ruo ndị kachasị nchebe), tinye ma ọ bụ n'ụwa niile (n'ụwa niile ma ọ bụ na mpaghara niile) ma ọ bụ ọnọdụ ụlọ ọrụ ahụ n'ime otu mba ma ọ bụ otu mpaghara mba akọwapụtara n'ime mba. A na eji akara ndị dabeere na akwụkwọ ozi eme ihe maka ikpe pụrụ iche dị iche iche nke ọnụọgụ ọnụọgụ anaghị emetụta, dịka akọwapụtara n'okpuru ebe a. Enwere ike ijikọta ọkwa dị iche iche iji jikọta ọkwa ala, yana iji dozie ụdị infraspecific (ụdị na ụdị osisi dị iche iche).

Ọnọdụ ụwa, nke mba, na nke mba

[dezie | dezie ebe o si]

Enwere ike itinye ọnọdụ nchekwa NatureServe n'ọrụ na nke ọ bụla ma ọ bụ n'ozuzu atọ:

  • G - Ọkwá ndị a họpụtara na ọkwa zuru ụwa ọnụ (ma ọ bụ nke zuru oke) (G-ọkwa),
  • N - Ọnọdụ ndị a họpụtara na ọkwa mba (N-ọkwa) maka otu mba, na
  • S - Ọkwá ndị a họpụtara na ọkwa mba (S-ọkwa) maka otu mpaghara mpaghara dị ala na esote n'ime mba, dị ka steeti dị na US.

Ọkwá ndị a na-ahụkarị

[dezie | dezie ebe o si]

Ọnọdụ nchekwa NatureServe a na ahụkarị na G-, N-, ma ọ bụ S-ọkwa bụ:

Ọnụ ọgụgụ

[dezie | dezie ebe o si]
  • 1 Ọ dị oke egwu (nke na-enwekarị 5 ma ọ bụ karịa, ma ọ bụ 1,000 ma ọ bụ obere mmadụ).
  • 2 A na-ahụkarị 6 ruo 20, ma ọ bụ 1,001 ruo 3,000 mmadụ).
  • 3 Na-adịghị ike (nke a na-adịghị ahụkebe; na-enwekarị 21 ruo 100 ugboro, ma ọ bụ 3,001 ruo 10,000 mmadụ).
  • 4 O doro anya na ọ dị nchebe (ihe a na-adịghị ahụkebe ma ọ bụghị ihe a na-ahụkarị, mana ọ nwere ihe kpatara nchegbu ogologo oge; na-enwekarị 101 ma ọ bụ karịa, ma ọ bụ 10,001 ma ọ bụ ndị ọzọ).
  • 5 N'ụzọ doro anya (nke a na-ahụkarị, nke zuru ebe niile, nke jupụtara, na nke na-enweghị nnukwu egwu ma ọ bụ nchegbu ogologo oge).

Akwụkwọ ozi

[dezie | dezie ebe o si]
  • X - A na eche na ọ dịghịzi ma ọ bụ kpochapụrụ (ọ bụghị ebe ọ dị n'agbanyeghị ọchụchọ sara mbara na nke siri ike, na nchọpụta a na atụghị anya ya). Rịba ama na a na ewere mkpochapụ ebe a dị ka ihe zuru ụwa ọnụ (nke dị n'ozuzu ya), ebe mkpochapụ na emetụta mfu n'ime otu mba ma ọ bụ mpaghara mba, na ụlọ ọrụ ahụ ka dị n'ebe ọzọ.
  • H - O nwere ike ịbụ na ọ kwụsịrị ma ọ bụ kpochapụ (nke mere n'akụkọ ihe mere eme mana a maghị na nso nso a, na olileanya ezi uche dị na ya maka nchọpụta ọzọ).
  • R ma ọ bụ ? - Edere ya n'ime mba ma ọ bụ subnation, mana ọnọdụ mpaghara adịghị ma ọ bụ ekpebibeghị. Mgbe ejikọtara ya na ọkwa zuru ụwa ọnụ nke G1 ruo G3, ọnọdụ mpaghara bụ 'A maghị,' mana a na eche na ụlọ ọrụ ahụ nwere nsogbu, ma ọ bụrụ na ọ ka dị.

Ya mere, dịka ọmụmaatụ, ụdị G3 bụ "nke na adịghị ike n'ụwa niile", na ụdị N2 bụ "nke mba na etinye n'ihe ize ndụ" maka otu mba e kenyere ọkwa ahụ. Ụdị nwere G, N, ma ọ bụ S nke 4 ma ọ bụ 5 abụghị ihe ndabere maka nnukwu ọrụ nchekwa.

Ọnọdụ maka ikpe ndị ọzọ

[dezie | dezie ebe o si]

A na edozi ọtụtụ ikpe pụrụ iche na adịghị ahụkebe site na akara ndị ọzọ na usoro nhazi NatureServe, gụnyere:

Ụdị na ụdị osisi dị iche iche

[dezie | dezie ebe o si]
  • T - Mgbe achọrọ, enwere ike ịnye ụdị T zuru ụwa ọnụ (subspecies, ụdị osisi, na aha ndị ọzọ dị n'okpuru ọkwa nke ụdị). A na agbakwunye T-ọkwa na G-ọkwa maka ụdị gụnyere. N-ọkwa na S-ọkwa gosipụtara na T-ọkwa metụtara otu ụdị infraspecific, ọ bụghị ụdị ya. Ọtụtụ taxa e nyere ọkwa ndị dị otú ahụ nwere trinomial (okwu atọ) karịa binomial ( okwu abụọ) aha sayensị.

Nkọwa ndị na abụghị nke ala (nke pụrụ iche)

[dezie | dezie ebe o si]
  • E - A na-eji ya eme ihe na mba ma ọ bụ na mpaghara mba, E na egosi taxa ndị na-abụghị ụmụ amaala n'ógbè ahụ akọwapụtara, ọbụlagodi n'akụkọ ihe mere eme, mana ugbu a ma ọ bụ n'akụkọta ihe mere eme dị n'ebe ahụ n'ihi ntinye aka mmadụ kpọmkwem ma ọ bụ nke na-apụtaghị ìhè; a na akpọkarị taxa ndị dị otú ahụ exotic, gbapụrụ na abụghị nwa amaala adventive, ma ọ bụ waif.

Rịba ama, Otú ọ dị, na ụdị ndị a mụrụ n'ógbè ma ọ bụ ụdị ndị ọzọ rutere n'ọ́ ebe ahụ n'oge na adịbeghị anya site n'ụzọ okike (dị ka ifufe, idei mmiri, ma ọ bụ nnụnụ), na enweghị ntinye aka mmadụ kpọmkwem ma ọ bụ na apụtaghị ìhè, a na ahọrọ ha site n'otu usoro na akara dị ka maka ụdị ndị ọzọ.

Mgbasa ozi dị iche iche

[dezie | dezie ebe o si]
  • HYB - Njikọ interspecific nke oge a, nke a na ahụkarị dị ka ndị nọpụrụ iche, anaghị adịkarị onwe ha ka a na elekwasị anya na nchedo, a na enyekarị ha ọkwa zuru ụwa ọnụ nke HYB, ọ bụghịkwa nke mba ma ọ bụ nke mba. [citation needed]

Otú ọ dị, a na eme ka ụmụ ọhụrụ ma ọ bụ ndị ọzọ na elekọta onwe ha, ụdị ndị na emepụta ọnụ ọgụgụ a maara ma ọ bụ nke a na enyo enyo na ha sitere na ngwakọta site na iji otu usoro na akara dị ka maka ụdị ndị ọzọ. Dịka ọmụmaatụ, ọtụtụ ụdị polyploid na-amị mkpụrụ nke ferns mepụtara site na ngwakọta interspecific na-esote okpukpu abụọ nke chromosome. Ụfọdụ n'ime ụdị ndị a sitere na ngwakọta dị ụkọ (nke G1), mana ndị ọzọ gbasara ebe niile, jupụtara, ma nwee nchebe nke na ha kwesịrị ọkwa G5.

Taxa dị naanị n'agbụ ma ọ bụ n'ọrụ ugbo

[dezie | dezie ebe o si]
  • C - Mgbe agbakwunyere na X ma ọ bụ H, mkpụrụedemede 'C' na-egosi ụdị ma ọ bụ ụdị ndị ọzọ dị n'agbụ ma ọ bụ n'ọrụ ugbo, ọ bụ ezie na ọ bụghị ya, a kpochapụrụ ya ma ọ bụ kwụsị ya.

Variant ranks

[dezie | dezie ebe o si]
  • Ọnọdụ dị iche iche n'ihi ejighị n'aka, ebe x ga-abụ ikwughachi mkpụrụedemede mbụ maka Global, National, ma ọ bụ Subnational rankings, dịka. G2G3 ga-apụta ọkwa zuru ụwa ọnụ site na G2 ruo G3. Ejedere ya na ọkwa abụọ nke ọdịiche, karịa nke ọnọdụ ahụ ga-abụ U maka Unrankable (ya bụ. N1N4 ga-edepụta dị ka NU).[1]
  • A pụghị ịsị ya, n'ihi ozi na-emegiderịta onwe ya ma ọ bụ enweghị ya.[1]
  • A naghị atụ aha ya, ya bụ, a chọpụtabeghị ya.[1]
  • NA Na-adịghị arụ ọrụ, nke pụtara na ọ bụghị ihe kwesịrị ekwesị maka ọrụ nchekwa, nke a na-ejikarị eme ihe maka ngwakọta na-enweghị uru nchekwa, ma ọ bụ usoro okike na-abụghị nke ala (dịka ubi ugbo).[1]

Njikọ nke ọkwa

[dezie | dezie ebe o si]

Enwere ike iji ọkwa NatureServe ọ bụla mee ihe naanị ya, ma ọ bụ G-, T-, N-, na S- nwere ike ijikọta n'usoro ahụ, dị ka ọkwa G5N3S1 maka otu ụdị (ma ọ bụ obodo gburugburu ebe obibi) n'ime otu mpaghara mba nke otu mba. Otu ụlọ ọrụ nwere naanị otu ọkwa zuru ụwa ọnụ (G-ọkwa naanị, ma ọ bụ G-ọkwa na T-ọkwa njikọta), mana ọ nwere ike ịnwe N-ọkwa ma ọ bụ S-ọkwa dị iche iche maka mba dị iche iche ma ọ bụ subnations n'ime mpaghara ya.

Ihe odide

[dezie | dezie ebe o si]
  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 NatureServe Conservation Status. NatureServe Explorer. NatureServe Inc.. Archived from the original on 5 February 2009. Retrieved on 18 December 2013.

Njikọ mpụga

[dezie | dezie ebe o si]