Jump to content

Embu language

Shí Wikipedia, njikotá édémédé nke onyobulạ

Embu, nke a makwaara dị ka Kîembu, bụ asụsụ Bantu nke Kenya. Ọ bụ ndị Embu na-asụ ya, nke a makwaara dị ka Aembu (sg. [Ihe e dere n'ala ala peeji] A pụkwara ịchọta ndị na-asụ asụsụ Embu na mpaghara / mpaghara ndị gbara ya gburugburu na diaspora.

Asụsụ a nwere njikọ chiri anya na asụsụ Kikuyu na Kimeru.

Asụsụ

[dezie | dezie ebe o si]

Embu nwere olumba abụọ amara; Mbeere (Mbere, Kimbeere) na Embu kwesịrị ekwesị. Ndị na-asụ asụsụ Embu nwekwara ike kewapụ onye na-ekwu okwu n’ebe dị nso n’Ugwu Kenya, n’ihi na ha na-eji obere olumba a na-akpọ Kiruguru (Kirũgũrũ) asụ n’ógbè ahụ.

Ntụgharị asụsụ nke okwu sitere na bekee gaa na Kiembu. Mara: Egosighị mkpụrụedemede ụda olu ma ọ bụ akara olu na tebụl abụọ ndị a.

Bekee Kiembu
ọnụ kanyua
anya; anya ritho; metho
isi; isi kiongo; ciongo
ntutu isi njuiri (enweghị ọtụtụ)
ezé; ezé igego; magego
ire; ire Ọpụpụ; irimi
imi; imi N'ihi ya, ọ ga-esi n'ihu
ntị; ntị Ọ bụ mgbe a ga-agbanyụ ya
olu; olu N'ihi na ọ bụghị ọtụtụ
aka; aka njara (enweghị ọtụtụ)
akpịrị; akpịrị mumero; mimero
ara; ara nyondo
ogwe aka; ogwe aka kivi;ivi
mbọ; mbọ ngunyu
mbọ; mbọ ngunyu
ụkwụ; ụkwụ kuguru; maguru
ụkwụ; ụkwụ kuguru; maguru ma ọ bụ gitende; itende
ọkpụkpụ azụ; ọkpụkpụ ụkwụ itina; matin
afọ, afọ nda, ivu
ụgbọ mmiri ikonye
eriri afọ mara
ọbara N'ihi ya, ọ bụ n'oge na-adịghị anya
mamịrị mathugumo
ọkpụkpụ; ọkpụkpụ Ivindi; Mavindi
akpụkpọ ahụ ngothi
nku; nku Ọ ga-egbu; gbuo ya
ábụ́bà; ábụ́bụ́bà Iju; iju
ụlọ akwụkwọ cukuru
chọọchị kanitha
mpi; mpi ruvia; ivia, mvia
ọdụ; ọdụ Mukia; mikia
mmadụ bụ((s)/ndị mmadụ) ụwa; gara ije
nwoke; ụmụ nwoke ụwa nke akpịrị; na-esi ísì ụtọ
nwanyị; ụmụ nwanyị mutumia; atumia ma ọ bụ mundu muka; andu aka
di; di muthuri; athuri
nwa; ụmụaka Nwa; nwa
aha; aha riitwa; mariitwa
Eluigwe matu/iguru
abalị utuku
ọnwa mweri
anyanwụ riua
ifufe ruvuvo
igwe ojii; igwe ojii Ọdịdị; ọpụpụ
igirigi ime
mmiri ozuzo mbura
ala nthi
ájá muthanga
ụzọ/okporo ụzọ Ọ bụ n'oge ochie ka a na-akpọ ya
mmiri manji ma ọ bụ mai
iyi / osimiri karunji/runji
Ọsụsọ nthithina
ugwu karima/kirima
ụlọ; ụlọ nyomba
ọkụ Ọ bụ n'ihi ya ka a na-akpọ ya
nkụ ọkụ ruku (otu); nguu (ọtụtụ)
anwụrụ ọkụ Ịnyịnya ibu
ntụ muu
mma; mma kaviu; nwee
eriri; eriri Akwụkwọ; akwụkwọ
ube; ube N'oge na-adịghị anya; matumu
agha mbaara
anụmanụ; anụmanụ nyamu
anụ nyama
nkịta; nkịta ngui
enyí; enyí njogu
ewu; ewu mburi
nnụnụ; nnụnụ giconi; ihe oyiyi
mbe nguru
agwọ njoka
azụ nthamaki
ihe na-acha uhie uhie Mgbidi; Mgbidi
àkwá; àkwá itumbi; matumbi
osisi; osisi Ọrịa; miti
ụgbụgbọ osisi ikoni