Gaa na ọdịnaya

Fadumo Dayib

Shí Wikipedia, njikotá édémédé nke onyobulạ
Fadumo Dayib
mmádu
Ụdịekerenwanyị Dezie
Mba o sịSomalia Dezie
Ụbọchị ọmụmụ ya1972 Dezie
Ebe ọmụmụThika Dezie
Ọrụ ọ na-arụOnye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Dezie
Ebe agụmakwụkwọJohn F. Kennedy School of Government, University of Helsinki Dezie
Candidacy in election2017 Somali presidential election Dezie
Ihe nriteOkayAfrica 100 Women Dezie
Webụsaịtịhttps://fqdayib.com/ Dezie

 

Fadumo Qasim Dayib, onye a na-akpọ Deeqo - nke pụtara "onyinye" na Somali-, bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Somalia na nwanyị mbụ gbara ọsọ maka onye isi ala Somalia, na-azọ ọkwa onye isi ala nke Somalia, na ntuli aka nke November 2016.

Mbido ndụ na agụmakwụkwọ

[dezie | dezie ebe o si]

A mụrụ Dayib na 1972 na Thika, Kenya na nne na nna Somalia.[1][2] Nne ya gara ebe ahụ mgbe ọ nwụsịrị ụmụ iri na otu n'ihi ọrịa ndị a na-egbochi.[3] Nna ya, onye bụ onye ọkwọ ụgbọala, nyere nne ya na nwanne ya nwoke obere ọfụma. Ha lụrụ di na nwunye n'ụzọ ha na-aga Kenya wee biri na Thika. Nne na nna ya abụọ amaghị akwụkwọ ma nna ya na-asụ ọtụtụ asụsụ. Nne ya bụ nwanyị ọchụnta ego na-eme ihe, onye na-ere tii n'akụkụ ụzọ.[4] O nwere ụmụnne abụọ ọzọ amụrụ na Kenya.[2] Nne na nna ya gbara alụkwaghịm mgbe ọ dị obere.[2] A chụpụrụ ezinụlọ ya na Nairobi na 1989 ma chụga ha na Mogadishu.[3] A tụrụ nne ya mkpọrọ nwa oge n'ihi na a na-enyo nwanne ya nwoke enyo na ọ na-akwado otu ndị na-emegide Siad Barre.[5] Nne Dayib rere ihe niile iji mee ka ya na ụmụnne ya gbalaga dị ka ndị gbara ọsọ ndụ na Finland, ebe ọ bi kemgbe 1990.[6][3]

Dayib amụtaghị ịgụ na ide ruo [3]mgbe ọ dị afọ iri na anọ.[2] Ọ gụrụ akwụkwọ na Finland ka ọ bụrụ onye nọọsụ na-ahụ maka nlekọta dị egwu, na-enweta nzere masta abụọ.[3][2] O meriri na mkpakọrịta nwoke na nwanyị na Harvard Kennedy School iji mụọ nchịkwa ọha na eze.[6][7] Ọ bụ onye na-achọ nzere doctoral na Mahadum Helsinki na-eme nchọpụta na United Nations Security Council Resolution 1325 (Udo, Ụmụ nwanyị na Nchebe).[1][2][7]

Dayib bụ onye na-eme mgbanwe mmekọrịta mmadụ na ibe ya, ọkachamara na ahụike ọha na eze na onye na-ahụ maka mmepe. Ọ rụrụ ọrụ na ngalaba onwe onye na ọrụ maka ndị gbara ọsọ ndụ. Ọ rụrụ ọrụ maka United Nations na Somalia na-eguzobe ụlọ ọgwụ ahụike nne na 2005 mana a kpọpụrụ ya n'ihi nchegbu nchekwa. O guzobere ụlọ ọrụ mgbochi HIV ma zụọ ndị na-ahụ maka ahụike maka UN na Fiji na Liberia.N'afọ 2017, Fadumo ghọrọ nwanyị Somalia mbụ nwere ọkwa onye nduzi mba na UN Somalia.[5]

Dayib kwupụtara ebumnuche ya ịzọ ọkwa onye isi ala nke Somalia na 2014 na ntuli aka ọchịchị onye kwuo uche ya mbụ a ga-eme kemgbe 1967.[8] Ọ bụ otu n'ime mmadụ iri na asatọ na-azọ ọkwa onye isi ala n'afọ 2016, gụnyere onye nọ n'ọkwa Hassan Sheikh Mohamud na onye mmeri Mohamed Abdullahi Mohamed. Ọ bụ naanị nwanyị. Mkpebi ya ịzọ ọkwa onye isi ala dọtara egwu ọnwụ.[2][3] Ikpo okwu ya gụnyere iwu mgbochi nrụrụ aka, na-egbu ụmụ nwanyị akụkụ ahụ ha, na-akwụsị usoro ọchịchị nke ezinụlọ 4.5 ma na-ekwurịta okwu na al-Shabaab iji gbaa otu ahụ ume ka ha belata njikọ ha na òtù ndị na-eyi ọha egwu mba ụwa ma kwụsị igbu ndị Somalia.[3][4] O kwuru na o nwere obere ohere mmeri n'ihi nrụrụ aka na usoro ọchịchị nke ezinụlọ 4.5.[1]......

Ndụ onwe onye

[dezie | dezie ebe o si]

Dayib nwere ụmụ anọ.[3] O kwupụtara ebumnuche ya ịnọgide na-etinye aka n'imeziwanye Somalia ọbụlagodi mgbe ntuli aka gasịrị.[8][5] Fadumo na ezinụlọ [7]ya bi na Nairobi ugbu a.

Njikọ mpụga

[dezie | dezie ebe o si]

Ebensidee

[dezie | dezie ebe o si]
  1. 1 2 3 Hussein (12 October 2016). Somalia's female presidential candidate: 'If loving my land means I die, so be it'. The Guardian. Retrieved on 19 November 2016.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 Buchanan (11 August 2016). Who is Fadumo Dayib, Somalia's first female presidential hopeful?. International Business Times. Retrieved on 19 November 2016.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 Burke (8 September 2016). Somali refugee Fadumo Dayib runs for president 26 years after fleeing civil war. The Guardian. Retrieved on 19 November 2016.
  4. 1 2 Lamb (10 October 2016). Ex-model Fadumo Dayib defies Islamists to run for Somali presidency. The Australian. Retrieved on 19 November 2016.
  5. 1 2 3 Gaffey (30 April 2016). The Somali Woman Who Would Be President. Newsweek. Retrieved on 19 November 2016.
  6. 1 2 Fadumo Dayib: 44yo refugee-turned-academic is the first female in Somalia's history to run for president. ABC News (13 October 2016). Retrieved on 19 November 2016.
  7. 1 2 3 Pazzanese (20 May 2015). A onetime refugee aims high. Harvard Gazette. Retrieved on 19 November 2016.
  8. 1 2 Chowdhury (11 May 2015). Fadumo Dayib Is Risking Her Life to Be Somalia's First Female Presidential Candidate. Marie Clarie. Retrieved on 19 November 2016.