Jump to content

Konso language

Shí Wikipedia, njikotá édémédé nke onyobulạ

  Konso (Komso, Khonso, kwa Af Kareti, Afa Karatti, Conso, Gato, Karate, Kareti) bụ asụsụ Lowland East Cushitic nke a na-asụ na ndịda ọdịda anyanwụ Etiopia. Ndị na-asụ asụsụ Konso dị ihe dị ka narị puku abụọ (SIL 2005). Konso nwere njikọ chiri anya na Dirasha (nke a makwaara dị ka Gidole), ma na-eje ozi dị ka "asụsụ azụmahịa" na mpaghara ndị Konso. Blench (2006) na-ewere asụsụ Gato na Turo dị ka asụsụ dị iche iche.[1]

Hellenthal (2004), bụ onye mbụ kọwara Grammar nke Konso, mgbe e mesịrị, n'ụzọ zuru ezu, site n'aka Ongaye (2013). E bipụtara Agba Ọhụrụ ahụ n'asụsụ Konso n'afọ 2002.

Ọmụmụ ụdaolu[dezie | dezie ebe o si]

Mkpụrụ okwu[dezie | dezie ebe o si]

N'adịghị ka ndị ikwu ya Oromoid na ọtụtụ asụsụ ndị dị n'Ebe Ọwụwa Anyanwụ Afrịka n'ozuzu ya, Konso anaghị eme ka ụdaume na-ekwupụta ma ọ bụ na-apụ apụ. Kama nke ahụ, ọ nwere usoro nkwụsịtụ implosive, gụnyere ihe dị oke ụkọ uvular implosive /ī/.[2]

Ọnụ Alveolar Palatal Velar Uvular Ọkụ
Ụgbọ imi m n ɲ
Kwụsị Ala Dị larịị p t c k ʔ
Implosive ɓ d f G
Ihe na-esiri ike f s ʃ χ h
Akụkụ l
Flap r
Glide w j

Ụdaume[dezie | dezie ebe o si]

Dị ka asụsụ Cushitic, Konso na-ekewapụta ụdaume ise dị mkpirikpi na ise dị ogologo:

N'ihu Central Nlaghachi
N'akụkụ i iː u uː
N'etiti e eː o oː
Emeghe a aː

Hụkwa[dezie | dezie ebe o si]

  • Konso

Edensibia[dezie | dezie ebe o si]

  1. Blench, 2006. The Afro-Asiatic Languages: Classification and Reference List (ms)
  2. Orkaydo (2013). A Grammar of Konso, 11. 

Akwụkwọ gbasara asụsụ Konso[dezie | dezie ebe o si]

  • Bliese (1986). "Konso Exceptions to SOV (subject–object–verb) Typology". Journal of Ethiopian Studies 19: 1–40. 
  •  
  •  
  • Uusitalo, Mirjami (2007). Asụsụ Konso. na Siegbert Uhlig (ed.[Ihe e dere n'ala ala peeji] Wiesbaden: Harrassowitz Verlag.