Lagos Market Women's Association

 

Chief Alimotu Pelewura, Listen^ⓘ (c. 1865-1951) bụ onye ahịa Naijiria bụ onye ndú nke Lagos Market Women's Association, otu ndị inyom na-akwado ahịa na Lagos. Ọ bụkwa onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị dị mkpa nke Herbert Macaulay.[2]

Oge ọ malitere

A mụrụ Pelewura na Lagos na 1891. Ọ bụ ọkpara n'ime ụmụ abụọ nne ya mụrụ. Nne ya bụ onye na-azụ azụ̀ ma Pelewura họọrọ ịzụ azụ̀ ka ọrụ ya. N'afọ 1900, ọ ghọrọ onye dị mkpa na onye na-akpa ike na 1910, Oba Eshugbayi Eleko nyere ya aha onye isi. N'afọ 1920, ọ bụ onye isi ahịa anụ Ereko na nkwado nke Herbert Macaulay, ọ ghọrọ onye isi otu ndị inyom Lagos Market na-emepe emepe ọhụrụ. O sitere na ebo Awori nke ndi Yoruba. [1]

Òtù Ụmụ nwanyị nke Ahịa Lagos

Ọ bụ Pelewura na ndị ọzọ guzobere Òtù Ụmụnwaanyị Ahịa Lagos n'afọ 1920. Pelewura, onye na-ere azụ, bụ onye isi ahịa Ereko ghọrọ onye isi oche nke njikọ ahụ. N'okpuru idu ndú ya, LMWA mere ngagharị iwe megide ụtụ isi na njikwa ọnụahịa nke ihe ọkụkụ, nke o kwenyere na ọ ga-emetụta ndụ ụmụ nwanyị.

ndọrọ ndọrọ ọchịchị na ọgba aghara megide ụtụ isi

N'afọ 1932, Pelewura duuru otu ìgwè ndị inyom na-azụ ahịa na ngagharị iwe megide ụtụ isi ụmụ nwanyị ndị ọchịchị colonial manyere. Mgbe asịrị banyere ịtụ ụtụ isi n’ebe ụmụ nwanyị nọ, Pelewura so na kọmitii ụmụnwaanyị gara n’ụlọ gọọmenti ime mkpesa banyere atụmatụ ahụ.[5] N'otu afọ ahụ, maka onye isi ya na ngagharị iwe, a họpụtara ya ka ọ bụrụ onye nnọchiteanya ụmụ nwanyị na Local Council, otu ndụmọdụ nke Oba nke Lagos hibere. N'etiti 1930s, o mere ngagharị iwe megide ịkwaga ahịa Ereko na mpaghara Oluwole dị na Legos, Pelewura na ụfọdụ ụmụ nwanyị Ereko nwara igbochi ihe ọ bụla ọzọ, nke mere na ndị ọchịchị tụrụ ya mkpọrọ. Ụmụnwaanyị ndị na-azụ ahịa na Legọs gbakọrọ aka na-akwado ya, a tọhapụrụ ya na ụmụ nwanyị ndị ọzọ a nwụchiri.

N'afọ 1940, gọọmentị na-achị mba ahụ tụrụ aro atụmatụ ụtụ isi maka ụmụ nwanyị na-enweta ihe karịrị pound 50. Ụtụ isi ụmụ nwanyị bụ ihe ọhụrụ na Yorubaland na ụmụ nwanyị bilitere ọzọ na mkpesa, Pelewura na ụmụ nwanyị ndị ọzọ megidere n'ihi ihe ọhụrụ ya nakwa n'ihi nsogbu akụ na ụba siri ike dị ka ọnụ ọgụgụ dị elu nke enweghị ọrụ n'ihi Agha Ụwa nke Abụọ. Ọ bụ ezie na ọ bụghị ọtụtụ ụmụ nwanyị ahịa na-enweta ihe karịrị pound 50, ọ chere na ọ nwere ike ịbụ ndagwurugwu na-amị amị maka ụtụ isi zuru ezu nke ụmụ nwanyị. Otú ọ dị, gọọmentị na-achị mba ahụ meghachiri site n'ịbawanye ego a ga-enweta ụtụ isi maka ndị na-enweta ihe karịrị pound 200.

N'afọ 1939, Pelewura ghọrọ onye isi nke Nigerian Union of Young Democrats, otu pati nke jikọtara ya na NNDP. Mgbe ụfọdụ, ọ na-arụ ọrụ dị ka ọkà okwu na nzukọ NNDP maka ndị NNDP, ọ bụ ezie na a napụrụ ụmụ nwanyị ikike.[6] Ọ bụ onye otu Oyinkan Abayomi duziri Nigerian Women's Party n'oge na-adịghị anya.

Nchịkwa ọnụahịa

N'oge Agha Ụwa nke Abụọ, ịrị elu nke ọnụ ahịa rịrị elu na Lagos n'ihi ụkọ nri.[7] N'afọ 1941, iji chịkwaa akụ na ụba n'oge agha, gọọmentị wepụtara iwu nchịkwa ọnụahịa na-agbanwe agbanwe na ụfọdụ ihe oriri a ga-enyocha oge ụfọdụ. N'ihi mmegide zuru oke na enweghị nkwenye na iwu ahụ, gọọmentị mere atụmatụ ịchịkwa ire ngwaahịa site na ọtụtụ mba. Ụmụ nwanyị ahịa nke Pelewura duziri megidere iwu ahụ na-ekwu na ọ ga-anapụ ụmụ nwanyị ego dị mkpa. Otú ọ dị, gọọmentị na-achị mba ahụ siri ọnwụ na ha ga-edebe iwu ọnụahịa. Ọnọdụ ahụ dugara na esemokwu n'etiti LMWA na gọọmentị na-achị ala.

Pelewura died in 1951. She was succeeded by Abibatu Mogaji.

Ihe Nketa

E gosipụtara Pelewura na ihe nkiri ndụ nke afọ 2019, The Herbert Macaulay Affair . [1]Ihe gbasara Herbert Macaulay.

Ịgụ ihe ọzọ

• [Ihe e dere n'ala ala peeji] Lagos Women in Colonial History: akụkọ ndụ nke Alimotu Pelewura (Vestiges Biographical Sketch Series Sketch 1). Ihe ncheta: Ihe ncheta nke ndekọ 4, 72-74. DOI: 10.6084/m9.figshare.6894770

•