M'Pongo Love
| Ụdịekere | nwanyị  |
|---|---|
| Mba o sị | Democratic Republic of the Congo |
| Aha ọmụmụ | Alfride M'Pongo Landu, Aimee Francoise Mpongo Langu |
| Aha enyere | Alfride |
| Ụbọchị ọmụmụ ya | 27 Ọgọọst 1956 |
| Ebe ọmụmụ | Boma |
| Ụbọchị ọnwụ ya | 15 Jenụwarị 1990 |
| Ebe ọ nwụrụ | Kinshasa |
| Ńnà | Gilbert Pongo |
| Ọrụ ọ na-arụ | onye na-abụ abụ |
| Ngwa egwu | olu egwụ |
| Ụdị | Congolese rumba, soukous |
Aimee Françoise M'Pongo Langu (27 na ọnwa August nke afọ 1956 ̊ ruo 15 ọnwa January nke afọ 1990), nke a maara dị ka M'Pong Love, bụ onye na-agụ egwu na onye na-ede egwu na Congo. Mbụ ịmalite ịbụ abụ na ndị ukwe chọọchị, ọ hapụrụ ọrụ ya mgbe ọ dị afọ iri na itoolu iji chụsoo ọrụ dị ka onye na-agụ egwú. Malite site na nkwado sitere n'aka ndị egwu ndị ọzọ a ma ama, M'Pongo mechara malite ide egwu nke ya, na-ejikarị isiokwu ụmụ nwanyị.
Akụkọ ndụ
[dezie | dezie ebe o si]Oge ọ malitere
[dezie | dezie ebe o si]A mụrụ Aimee Françoise M'Pongo Langu na 27 na ọnwa August nke afọ 1956 na Boma, Belgian Congo, nwa nwanyị nke abụọ n'ezinụlọ nwere ụmụ asaa. [1] Nna ya, Gilbert Pongo, bụ onye agha, ebe nne ya bụ onye nduzi nke ụlọ akwụkwọ ụmụ nwanyị.[1] Mgbe ọ dị afọ anọ, M'Pongo butere ọrịa polio ma kpọnwụọ ya site na penicillin. Ọ na-agbadata ruo mgbe a zụrụ ya iji aka aka [1] na 1962, na-enye ya ohere ịga ije.[1] Dị ka nwatakịrị, M'Pongo gara chọọchị ebe nna ya bụ onye na-agụ egwú wee malite ịbụ abụ maka ndị ukwe. [1]
M'Pongo bụrụkwa abụ n'òtù ukwe ụlọ akwụkwọ sekọndrị ya, mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, ọ kwagara Kinshasa wee debanye aha na nkuzi ederede mkpirikpi. [1] Mgbe nke ahụ gasịrị, ọ nwetara ọrụ dị ka odeakwụkwọ ukwu na ụlọ ọrụ.[1] Na èzí ọrụ ya mgbe niile ọ na-achọ nkwekọrịta azụmahịa ngosi, na-ewebata onwe ya dị ka M'Pongo Love, aha nna ya na-eji ya kemgbe ọ bụ nwata. [1]
Ọrụ egwu
[dezie | dezie ebe o si]Na ọnwa Disemba nke afọ 1975 mgbe ọ dị afọ iri na itoolu, M'Pongo zutere onye na-egwu saxophon Empompo Loway, onye kpebiri inyere ya aka ịzụlite ọrụ ịbụ abụ [1] ma mee ka ọ hapụ ọrụ odeakwụkwọ ya.[1] Mgbe ọdịda mbụ iji nweta nkwado M'Pongo, ha abụọ zutere onye njikwa otu Ngwango Isionoma, onye kwetara inye ha ego iji malite ọrụ ya. [1] Loway nyeere ya aka ịmepụta otu egwu, Tcheke Tcheke Love, ma dee egwu mbụ ya. M'Pongo malitere na egwu "Pas possible Maty" ma n'oge na-adịghị anya mgbe nke ahụ gasịrị, o nyere egwu mbụ ya na Ciné Palladium na Kinshasa. Na afọ 1977 niile, ya na ndị ọzọ na-akwado ya, Les Ya tupaī (ya na ndị otu dị ka Ray Lema, Félix Manuaku Waku, na Alfred Nzimbi), na-abụ abụ nke Mayaula Mayoni, Simaro Lutumba, na Souzy Kaseya. Nkọwa ya nke "Ndaya" nke Mayaula ghọrọ ihe ịga nke ọma na Kinshasa, ọkachasị na etiti ụmụ nwanyị obodo ahụ.[1]
Na oge na-adịghị anya, M'Pongo malitere ide ma hazie egwu nke ya. Na afọ 1980, ọ kwụsịrị mmekọrịta ọkachamara ya na Empompo iji rụọ ọrụ n'onwe ya, wee kwaga Paris.[1][2] O mechara mepụta egwu na okpuru akara nke ya, "Love Islam Music".[1] Ka oge na-aga, ọ butere ọrịa ụbụrụ na Gabon.[1] Ọ nọ n'ụlọ ya na Binza, Kinshasa, na-eme atụmatụ ịlaghachi n'ọrụ mgbe ọnọdụ ya kara njọ na ọnwa Disemba nke afọ 1989 a nabatara ya na ụlọ ọgwụ dị n'ógbè ahụ. Nwanne ya nwoke nke okenye gwara ndị mgbasa ozi na ọ tara ahụhụ "oké mwakpo", na-ekwughị ọrịa ya. [1] Ọ nwụrụ na 15 na ọnwa Jenụwarị nke afọ 1990 ma nwee ụmụ nwanyị atọ.[1]
Ụdị na isiokwu
[dezie | dezie ebe o si]M'Pongo bụrụ abụ n'olu doro anya, nke dịtụ n'imi ma jiri ụda olu ziri ezi.[1] Na oge ọ na-eme ihe nkiri, ọ kwadoro onwe ya na
akụkụ ihe nkiri iji kwụọ ụgwọ maka nkwarụ anụ ahụ ya. [1] E jiri ya tụnyere ndị ọgbọ ya, M'Pongo bụ onye na-ahụ maka ụmụ nwanyị n'etiti ụmụ nwanyị niile na-agụ egwú ma na-akatọ ịlụ karịa otu nwanyị na omume nke idebe ndị isi nwanyị na egwu ya. N'ajụjụ ọnụ a gbara ya n'afọ 1989, ọ kọwara echiche ụmụ nwanyị ya: [1]
Ana m abụ banyere nsogbu ụmụ nwanyị, ana m agbalị inye ha obi ike... na m ga-akwụsị ịbụ abụ mgbe mmekọrịta dị n'etiti ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị n'Africa na-enweghị nsogbu. Ma gịnị ka nwoke Afrịka na-enweghị nwanyị? Na mgbakwunye na ndụ siri ike, ụmụ nwanyị nwere ọtụtụ ihe ha ga-atachi obi. Enwere m ọrụ ụmụ nwanyị ịhụ ka ha na-alụ ọgụ, ka ha chebe onwe ha, ka ha na ya na-eweli isi ha elu, ka ha were ụmụ nwanyị nwere onwe ha dị ka ihe atụ...Anyị ga-ama otu esi ekwu ihe anyị bụ, anyị ụmụ nwanyị Afrịka, n'atụghị egwu ọgbara ọhụrụ niile anyị chọrọ iji mụta.
Ihe ndị e kwuru
[dezie | dezie ebe o si]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Mpongo Love : une voix partie à fleur d'âge. Congo Planéte (14 January 2010). Archived from the original on 2 July 2017. Retrieved on 29 November 2017.
- ↑ "Passings: M'Pongo Love 1956-1990", The Beat, 1990, pp. 51–52. Templeeti:ProQuest.
Edensịbịa
[dezie | dezie ebe o si]