Nzema language
Ọdịdị
Nzema language
| Obere ụdị nke | Central Tano |
|---|---|
| Mba/obodo | Côte d'Ivoire, Ghana |
| Ụmụ amaala ka | Abidjan, Comoé District, Western Region |
| Usoro ederede | Latin script |
| Ọkwa asụsụ Ethnologue | 5 Na-etolite |
Nzema, nke a makwa dị ka Nzima ma ọ bụ Appolo, bụ asụsụ Central Tano nke ndị Nzema bi na ndịda ọdịda anyanwụ Ghana na ndịda ọwụwa anyanwụ Ivory Coast na-asụ. [1] Ya na Jwira-Pepesa nwere nghọta nke ọma, yana Baoulé nwere njikọ chiri anya. [2]
N'agbanyeghị na ọ bụ asụsụ Bia, Nzema enweela mmetụta dị ukwuu site na asụsụ Akan, ọkachanjo heTwi na Fante [3]
fonology
[dezie | dezie ebe o si]| Labial | Labiodental | Dental | Alveolar | (Alveolo-) Palatal |
Velar | Labial-velar | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| plain | lab. | plain | lab. | pal. | plain | lab. | plain | lab. | |||||
| Nasal | plain | m | n̪ | n | ɲ | ɲʷ | ŋ | ŋʷ | ŋm | ||||
| Plosive/ Affricate |
voiceless | p | tp | t̪ | dʑ | dʑʷ | k | kʷ | kp | ||||
| voiced | b | db | d̪ | d | tɕ | tɕʷ | ɡ | gʷ | ɡb | ||||
| Fricative | voiceless | f | fʷ | s | sʷ | sʲ | ɕ | ɕʷ | x | ||||
| voiced | v | vʷ | z | zʷ | zʲ | ɣ | |||||||
| Trill | r | ||||||||||||
| Lateral | plain | l | |||||||||||
| nasalized | l̃ | ||||||||||||
| Approximant | j | w | |||||||||||
Udaume
[dezie | dezie ebe o si]| N'ihu | Central | Azu | |
|---|---|---|---|
| Mechie | i | u | |
| Nso nso | ɪ | ʊ | |
| N'etiti etiti | e | o | |
| Oghere-etiti | ɛ | ɔ | |
| Oghere nso | ɐ | ||
| Mepee | a |
| Uppercase | A | B | D | Ɛ | E | F | G | H | I | K | L | M | N | Ɔ | O | P | R | S | T | U | V | W | Y | Z |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Lowercase | a | b | d | ɛ | e | f | g | h | i | k | l | m | n | ɔ | o | p | r | s | t | u | v | w | y | z |
- ↑ Nzema (en). Ethnologue. Retrieved on 2020-01-03.
- ↑ Burmeister (1976). "A comparison of variable nouns in Anyi-Sanvi and Nzema". Annales de l'Université d'Abidjan H (Linguistique 9): 7–19.
- ↑ Berry (1955). "Some Notes on the Phonology of the Nzema and Ahanta Dialects" (in en). Bulletin of the School of Oriental and African Studies 17 (1): 160–165. DOI:10.1017/S0041977X00106421. ISSN 1474-0699.