Asụsụ Tarama

Asụsụ Tarama

asụsụ, dialect

Obere ụdị nke	Miyako
Mba/obodo	Japan
Ụmụ amaala ka	Tarama
Dialect of	Miyako
Usoro ederede	Kanji, hiragana, katakana

 

 From Wikidata

 

Asụsụ Tarama bụ asụsụ ndị Japan a na-asụ n'àgwàetiti Tarama na Minna fọrọ nke nta ka ọ bụrụ na ndị mmadụ na-ebighị na ya, abụọ n'ime Agwaetiti Miyako nke Japan. Ọ nwere njikọ chiri anya na Miyakoan, mana nghọta dị ala. Ka ọ dị ugbu a, ọ bụ naanị ndị agadi na-asụ ya.

Ọmụmụ ụdaolu

Mkpụrụedemede

Tarama nwere ụdaume anọ bụ isi, na ụdaume atọ dị n'akụkụ dị na okwu ndị a kpaara ókè.

Mkpụrụedemede Tarama

	N'ihu	Central	Ịlaghachi azụ
N'akụkụ	i	Ọdịdị	u
N'etiti	na (e)	(ə)	(o)
Emeghe		a

bụ n'etiti ụdaume na-enweghị olu, ma ọ bụghị ya mgbe plosives gasịrị, na [ɨ] n'ebe ọzọ:

[ps̩tu] 'onye', 'acha odo odo', 'aka nri'

, ,, **lɨ/ anaghị eme. agbanweela , , na .

Mkpụrụ okwu

Tarama kwuru na ọ kwụsịrị:

Mkpụrụ okwu Tarama

	Akpụkpọ ahụ	Alveolar	Velar
Ụgbọ imi
Plosive
Africate
Ihe na-esiri ike
Rhotic		__ibo____ibo__ ỌdịdịNkọwaỌdịdị
Ihe atụ

'l' bụ retroflex lateral flap, nke a na-ahụkwa n'Asụsụ Irabu (Jarosz p. 43). na-apụta dị ka mkpụrụedemede codas, dị ka paịl 'to grow' (Japanese haeru), psks 'to pull' (Japanish hiku).

Anụ abụọ ahụ nwere ike ịbụ syllabic, dịka na mm 'poteto' na Nna 'ụdọ'. 'Onsets' gụnyere ụdaume geminate, dị ka na ssam 'efu' na faub 'nwa'. Ma ọ bụghị ya, naanị ụyọkọ ụdaume bụ /Cj/, dịka na kjuu 'today', sjata 'sugar'. Sonorants nwere ike ịm mkpụrụedemede na okwu, dịka na kan 'crab', mim 'ear', na tul 'bird'. Usoro ụdaume gụnyere ụdaume ogologo Vː na 'diphthongs' Vi, na Vɨ. A na-enyocha usoro a dị ka mkpụrụedemede, mana ụdaume geminate mbụ, ụdaume ogologo na diphthongs niile bụ bimoraic, na codas bụkwa moraic, nke mere na dịka ssam bụ moras atọ (. Okwu phonological ga-abụrịrị ogologo abụọ.

Orthography

Orthography nke Tarama

	/a/	/i/	[Ihe e dere n'ala ala peeji]	/u/	/e/	/o/	/ə/	/ja/	/ju/	/jo/
/Ø/	あ /a/ [a]	Ihe omuma /i/ [i]	z[Ihe e dere n'ala ala peeji]	Kanji /u/ [u]	え /e/ [e]	お /o/o]	エ /ə/ [ə]	Oh /ya/ [ja]	ゆ /yu/ [ju]	Ha / m / [jo]
/k/	[ka]	き /ki/ [ki]	s[Ihe e dere n'ala ala peeji]	??? /ku/	け /ke/ [ke]	あ /ko/	[Kụ]	き!! /kya/ [kja]	きゅ /kyu/ [kju]	き__wol____wol____wol__ /kyo/ [kjo]
/g/	Ndị na-eme ihe nkiri /ga/	ぎ /gi/ [gi]	Grik / gz]	ぐ /gu/ [gu]	Nlaghachi /ge/	Nchịkọta /go/	Ogwe /gə/	N'ihi na ọ bụ n'oge ahụ ka ị na-eme ihe n'oge na-adịghị anya	ぎゅ /gyu/ [gju]	N'ihi ya, ọ bụ n'oge a ka a na-akpọ "gyo"
/s/	[ya]	desu ぃ /si/ [si]	desu /Sɨ]	desu / ya/	Ji /se/	N'ime /so/ [so]	desuェ /sə/
/dz/	N'ihi ya, ọ bụ n'oge ahụ ka a na-eme ihe nkiri		N'ihi ya, ọ bụ n'ihi na ọ bụ n"ụlọ mkpọrọ	N'oge a na-adịghị anya	N'ihi ya, ọ bụ n'ihi na ọ bụ n"oge ahụ ka a na-eme ya	Ọ bụ ihe a na-eme n'oge a	Ntinye /dzə/ [dzə]
/sh/	N'ihi na ọ bụ n'oge ahụ ka a na-akpọ "Kie"	し /shi/ [ɕi]		し /ゅshu/ [ɕu]	[ɕe]	紅衣 / sho/ [ɕo]
/j/	Ihe kpatara ya bụ	じ /ji/ [nke]		じゅ /ju/	じ委 /je/ [nke]	N'ihi ya, ọ bụ n'oge a ka a na-akpọ
/z/	ズ宜 /za/ [za]	ズぃ /zi/ [zi]		Onye na-agụ akwụkwọ /ju/ [zu]	ズ委 /ze/ [ze]	ズ cat /zo/ [zo]
/t/	A na-akpọ ya /ta	ぃ /ti/ [ti]		N'ihi ya, ị ga-enwe ike	N'elu /te/	[na]
/d/	Nkwupụta /da/	Ọ bụ mgbe ahụ ka a ga-asị na ọ bụ mgbe a ga-eji		Onye na-agụ akwụkwọ ikike	Ya /de/	Ọ ga-abụ /do/
/ch/	Ugboro /cha/ [tɕa]	ち /chi/ [tɕi]	つ /chön/ [tɕɨ]	ちゅ /chu/ [tɕu]	ち委 /che/ [tɕe]	N'ihu /cho/ [tɕo]	つェ /chə/ [tsə]
/n/	Tian /na [na]	Ugboro / ugboro		Mgbapụta /nu/ [nu]	ね /ne/ [ne]	の / Mba/ [Mba]		N'ihi ya, ị ga-asị na ị ga-abụ na ị ga na-abụ na	N'ihi ya, ọ ga-abụrịrị na ọ ga-adị mma	N'ihi ya, ọ bụ n'ihi na ọ bụ n"ụlọ
/h/	は /ha/ [ha]	Capitol /hi/		Onye isi ala /hu/	Ọ ga-abụrịrị na ọ ga-abụ na ọ ga	Ọ bụ ya ka a ga-asị na ọ bụ ya ka		N'ihi ya, ọ bụ n'ihi na ọ bụ n"ụlọ mkpọrọ ka a na-akpọ "Hea"	Capitol /ゅhyu/ [hju]	Nchịkọta /hyo/ [hjo]
/p/	N'ihi ya, ọ bụ n'oge ahụ ka a na-akpọ "pa"	Egwuregwu /pi/ [pi]	Akara ndị e dere n'as	ぷ /pu/ [pu]	N'ihi ya, ọ ga-abụrịrị na ọ ga-adị	Kodo / po/ [po]	Akara /pə/ [pə]	N'ihi ya, ọ ga-abụrịrị na ọ ga-adị n'oge a.	Ịkụ /ゅpyu/ [pju]	Ịkpọ anụ / pyo/ [pjo]
/b/	Ọ bụ onye na-eto eto /ba	び /bi/ [bi]	Akụkọ ihe mere eme<z id="mwAlc"/>	ぶ /bu/ [bu]	Ihe na-eme ka a mara ya	Interior /bo/ [bo]	Oge ezumike /bə/	び!! /bya/ [bja]	びゅ /byu/ [bju]	び__wol____wol____wol__ /byo/ [bjo]
/m/	Mkpụrụ /ma	み /mi/ [mi]	ミ゚	む /mu/ [mu]	め /me/ [m]	Ọ bụ n'oge ochie ka a na-akpọ	ミ゚ェ /mə/ [mə]	N'ihi na ị chọrọ ka ị hụ na ị chọrọ	み /ゅmyu/ [mju]	N'ihi ya, ọ bụ n'oge a ka a na-akpọ "myo"
/f/	A na-eji /fa/ [fa]	N'ihi ya, ọ bụ n'oge a ka a ga-eji eji eme ihe	N'ihi na ha na-enwetụbeghị	N'ihi ya, ọ bụ n'oge a ka a ga-eji ejiji eme ihe	Ihe omuma nke mbu /fe/	Ojiji a na-akpọ /fo	Nnukwu nnụnụ
/v/	A na-akpọ /va/ [va]	ヴぃ /vi/ [vi]	[Ihe e dere n'ala ala peeji]	ヴ授 /vu/ [vu]	ヴ委 /ve/ [ve]	ヴ cat /vo/ [vo]	Ọ bụ mgbe niile ka a ga-eji na-eme ihe
/ʋ/	Ntinye aha / Ntinye					[ʋo]
/r/*	__ibo__ Nkwado /ra/ [ɾa]	り /ri/ [ɾi]		Rị /ru/ [ɾu]	Ọ bụ n'oge ahụ ka a na-eme ka a ghara ime ihe	ろ /ro/ [ɾo]		!! /rya/ [ɾja]	り /ゅryu/ [ɾju]	__wol__ /ryo/ [ɾjo]
	ん /N/ [n,ŋ]	ム /M/ [m]	ヴ /V/ [v]	Akara na-adịghị mma	ー /ː/ [ː]	っ (ọgwụgwụ) /ʔ/ [ʔ]		っ /Q/ [k, g, s, dz, ɕ, d, tɕ, b, p, f]

Edensibia

ụyọkọ asụsụ Chadic a na-asụ n'ebe ugwu ọwụwa anyanwụ Naịjirịa n'ebeebe ugwu na n'ebe ọwụwa Anyanwụ Gombe Steeti na Borno Steeti. (2006) kwenyere na Pidlimdi (Hinna) dialect bụ asụsụ dị icụyọkọ asụsụ Chadic a na-asụ n'ebe ugwu ọwụwa anyanwụ Naịjirịa n'ebeebe ugwu na n'ebe ọwụwa Anyanwụ Gombe Steeti na Borno Steeti. (2006) kwenyere na Pidlimdi (Hinna) dialect bụ asụsụ dị iche.he.

Njikọ mpụga

• Akwụkwọ ọkọwa okwu asụsụ Miyako, Okinawa Center of Language Study
• Aleksandra Jarosz, Nikolay Nevskiy's Miyakoan dictionary (PhD dissertation on Nikolai Nevsky's draft manuscript dictionary of Miyakoan)