Ekpe

Shí Wikipedia, njikotá édémédé nke onyobulạ
Jump to navigation Jump to search
Ihe nnọchianya

Ekpe, nke a makwaara dika Ekpo ( Ibibio ), bụ otu nzuzo nke Naijiria n'etiti ndị Efiks nke Cross River State, Oron, nke Akwa Ibom State, Naijiria, Arochukwu n' akụkụ ụfọdụ nke Abia State, nakwa dị ka obodo oyibo dị ka Cuba na Brazil . Otu a ka na-aru oru na nmalite nke ogbo ohuru a, mana ugbu a ha nozi na-egwu oru.

Otu a di mpaghara abụọ dị iche manar ha yitụrụ. Otu nke mbụ bụ nke di n' obodo Cross River, Arochukwu, Akwa Ibom. Nke abuo di na mpaghara Ndida ya na Owuwa Anyanwu n'etiti ndi Igbo. Ọ bụ nkwenye zuru oke n'etiti ebo ndị Efik, na agbanyeghi n' enwebeghi nkwekorita na ndị òtù Ekpe mepụtara Ụlọ Nzukọ .

Ekpe[mèzi | mèzi mkpụrụ]

Usòrò:Ekoi skin covered Head dress.JPG
Ekoi akpụkpọ anụ kpuchie isi uwe

Ekpe bụ mmụọ dị omimi nke kwesiri ibiri n'ime ọhịa ma na-achịkwa na ememe nke ọha mmadụ. Ndi otu Ekpe bụ ndi na-agba Uko n'etiti Ndi Nnanna anyi ha.(ikan). Ọnọdụ akụ na ụba nke ọha mmadụ na-adabere n'ekele ndị nna nna obodo. Naanị ndị nwoke nwere ike isonyere, ụmụ nwoke ndi ka na ebido ikata ahu. A na edu one obula choro ibanye na otua n'ihi, onye ahu ga akwukwa ugwo nnabata.

Otu Ekpe nwere ihe dika uzo Okwa asaa maobu itenaani. Onye obula choro igbagoro na okwa obula ga akwu ugwo , aga edukwa onye ahu n'ihi. Ana ejikwa mmemme wee na eme nke

a.

Ndi mmadu na-agwakota udiri ihe ndi ozo na ndọrọ ndọrọ ọchịchị na iwu. Dịka ọmụmaatụ, onye ọ bụla na-emejọ na mpaghara Ekpe, nke ahụ bụ otu nke ọha mmadụ na-achị, ọ bụ nanị ịkpọtụrụ onye Ekpe ma ọ bụ tụọ Ekpe n'ụlọ Ekpe, ma ọ bụ kpoo Ekpe dịka a na-akpọ, ya bụ, ụda Ekpe mpi, n'ihu ụlọ nke onye mejoro, ka ọha mmadụ tinge aka ịhụ na e kpere ikpe ziri ezi. Ndị otu Ekpe na eti mmuo Oge ha na aru oru ha, obu eziokwu na ufodu ndi mmadu maara ha mana egwu anaghi ekwe ha ijekwuru ha n'ihi ndi otu ha kwunyere ha. N'oge gara aga, ọha mmadụ natara ajọ aha n'ihi ihe ndị Briten lere anya dị ka omenala ndị na-eme ihere bụ ndị e jikọtara ya na ememe a.

Ihe gbasara ndi mmadu bu ndi mmadu ndi mmadu, ndi akppo Amama . Dịkarịa ala na n'oge gara aga, nnukwu ego buru ibu, mgbe ụfọdụ ihe karịrị otu puku pound, kwụrụ ụgwọ iji nweta ọkwa ndị a. Azụ ahịa bụ na Amama na-ejikarị ọtụtụ akụ na ụba obodo. Umu Amama choro otutu otutu acres nke nkwu maka ojiji nke onwe ha, ya na uru ha nwetara, me ka umuaka ha mezuo dika ndi ozo, nke nwere nmetuta nke igbochi ohere inweta ego nye ndi ozo nke obodo. Obodo ndi mmadu choro ka ha bidoro na-akwado oriri maka obodo, nke na-akwalite onu ogugu nke uba site n'inye ndi ogbenye nri na ihe ọṅụṅụ.

Ụlọ Ekpe, nnukwu ụlọ dị ka ụlọ ụka, na-anọkarị n'etiti obodo nta. Mgbidi ahụ bụ ụrọ nke a na-ese n'ime ya ma jiri ya tụnyere ụrọ. N'ime ya bụ ihe oyiyi osisi nke akwụ ụgwọ.

Na Ememe Ekpe ndi ọgba-egwu kpuchiri ihu na-eme ibara. Ụfọdụ n'ime ndị ndi ọgba-egwu kpuchiri ihu nke ochie na-egosi mpi ma gbaa ezé. Enweghị onye na-amalite na ndị inyom agaghị ekwe ka ha na ndị na-agba egwú masked na-akpakọrịta.

Abakuá bu ndi mmadu ndi ozo nke Afro-Cuban, maọbụ ndi ezoro ezo, nke sitere na ndi Ekpe na mpaghara Cross River nke mpaghara ndịda anyanwụ Nigeria nakwa n'ebe ndida anyanwu Cameroon .

  • Ọfọn
  • Leopard Society

Àtụ:EB1911 "Egbo"   . Encyclopædia Britannica . 9 (11th ed. ). Mahadum Cambridge University . p.   11-12. Page Module:Citation/CS1/styles.css has no content.