Elizabeth Adekogbe
Elizabeth Adekogbe | |
|---|---|
| Faịlụ:Portrait of Elizabeth Adekogbe.jpg | |
| Iyalaje of Ikija | |
| Personal details | |
| Born | Templeeti:Birth year |
| Died | 1968 (aged 48–49) Ibadan |
| Spouse | L. A. G. Adekogbe |
| Education | St Agnes Catholic Training School, Yaba College of Technology |
| Alma mater | Yaba College of Technology |
| Occupation | Nationalist, Politician, Women's rights leader, traditional aristocrat |
Chief Elizabeth Adekogbe ⓘ (1919-1968) [1] bụ onye Naijiria na-ahụ maka mba, onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị, onye ndú na-ahụkarị maka ikike ụmụ nwanyị na Onye isi ọdịnala. Ọ bụ onye ndú nke Ibadan-based Women's Movement of Nigeria. N'afọ 1954, òtù ahụ gbanwere aha ya ka ọ bụrụ Kansụl ụmụ nwanyị nke Naijiria, nke jikọtara ya na Njikọ Nkwado Ụmụ nwanyị na 1959 iji guzobe Kansụl Mba nke Ụmụ nwanyị, otu nrụgide na-achịkwa na njikọ ụmụ nwanyị na Naijiria.
Akụkọ ndụ
[dezie | dezie ebe o si]Mbido ndụ na agụmakwụkwọ
[dezie | dezie ebe o si]A mụrụ Adekogbe n'ezinụlọ eze nke Ajaloorun, bụ eze Ijebu-Ife, na ndịda ọdịda anyanwụ Nigeria na 1919. Ọ gụrụ akwụkwọ na St Agnes Catholic Training School na Yaba College of Technology. N'oge na-adịghị anya, ọ sonyeere ọrụ gọọmentị wee bụrụ osote onye nyocha ọnụahịa n'oge Agha Ụwa nke Abụọ.[1]
Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị
[dezie | dezie ebe o si]E hiwere otu ụmụ nwanyị na Ibadan na 1952. Ebumnuche otu a gụnyere ịhọpụta nhọpụta zuru ụwa ọnụ, ntinye ụmụ nwanyị na kansụl ndị ọchịchị obodo, nhọpụta ndị otu na Ụlọ Nzukọ Ọdịda Anyanwụ, ndebanye aha ụmụ agbọghọ na ụlọ akwụkwọ sekọndrị, mbelata ọnụ ahịa ụmụ nwanyị na njikwa ahịa ndị Siria na Lebanon.[1] A na-ejikọta mmegharị ahụ mgbe ụfọdụ na Otu Action[2]. Otú ọ dị, ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị na otu dị ole na ole tinyere ụmụ nwanyị na ntuli aka gọọmenti etiti n'oge ahụ, n'agbanyeghị na ụmụ nwanyị na-ekere òkè dị ukwuu na ntuli aka n'oge agha. O yikarịrị ka a na-eji otu ụmụ nwanyị nweta ntuli aka.[3]
N'afọ 1953, a kpọrọ nzukọ ụmụ nwanyị na Abeokuta. Nzukọ ahụ nwere nnukwu òtù ụmụ nwanyị niile dị na mba ahụ. Onye ndú nke nzukọ ahụ, Funmilayo Ransome-Kuti, onye nwere mmasị na National Council of Nigeria and the Cameroons (NCNC), kpọrọ ọgbakọ ahụ Federation of Nigerian Women's Societies. Otú ọ dị, e nwere agha nke uche n'etiti ụmụ nwanyị abụọ a ma ama na mgbakọ ahụ: Adekogbe na Kuti. Adekogbe meriri, wee hapụ mgbakọ ahụ. Mgbe e mesịrị, ọ kwadoro njikọ aka ya na ụmụ nwanyị league nke Action Group .
Ndụ onwe onye
[dezie | dezie ebe o si]Dị ka onye isi nke Ndị Yoruba nke ọ nọ na ya, o nwere utu aha nke Iyalaje nke Ikija.
Di ya, L. A. G. Adekogbe, bụ Onye ọrụ gọọmentị.
Ọ nwụrụ na Ibadan na 1968.[2]
Edensibia
[dezie | dezie ebe o si]- ↑ Orimoloye (1977). Biographia Nigeriana: a biographical dictionary of eminent Nigerians. G. K. Hall, 287. ISBN 9780816180493.
- ↑ Awosika (2022-05-12). Elizabeth Adekogbe and the Women’s Movement of Nigeria (en-GB). The Republic. Retrieved on 2023-02-21.